Arie Slob

'Vertrouwen is geen gevoel maar een opgave'

Mon, 01 Mar 2010 19:57:58 +0100

Gebrek aan vertrouwen tussen CDA en PvdA had geen val van het kabinet mogen veroorzaken, zei Arie Slob maandagavond op een partijbijeenkomst in Almere. ,,Je gaat geen coalitie aan omdat je op elkaars blauwe ogen gevallen bent. Vertrouwen in elkaar, dat betekent in de politiek niet een warm, goed gevoel, maar een serieuze opgave.''

Misschien heeft u ‘m gelezen, die kop voorop bijlage De Verdieping van dagblad Trouw, vanochtend: ‘Het verdriet van de ChristenUnie’. Ik kan wel glimlachen om zo’n kop hoor. Want, zoals Godfried Bomans schreef: ‘Humor is overwonnen droefheid’. Waarmee ik tegelijk wil zeggen: réden tot verdriet is er wel.

De val van het kabinet in deze tijd van economische en financiële crisis was niet nodig en niet verantwoord. Het land moet bestuurd worden. Je gaat geen coalitie aan omdat je op elkaars blauwe ogen gevallen bent. Vertrouwen in elkaar, dat betekent in de politiek niet een warm, goed gevoel, maar een serieuze opgave. Daarom ergert het me dat de regering van het land op een cruciaal moment stil wordt gelegd, met als motief de simpele constatering dat ‘het vertrouwen tussen CDA en PvdA weg was’.

Het stoort me ook dat in zo’n zin de suggestie doorklinkt dat wij als derde partij de enige waren die, kennelijk een beetje naïef, nog wél vertrouwen hadden om verder te gaan. Alsof wij koste wat het kost verder wilden zwoegen, op een fiets met twee lekke banden tegen de wind in.

Die ergernis is niet iets wat me pas ná de val van het kabinet, als een frustratie achteraf, overvalt. De afgelopen weken las ik al meer dan eens in de media dat de coalitie geen val wilde riskeren: CDA en PvdA niet omdat ze er zo slecht voor staan in de peilingen, de ChristenUnie niet omdat er dan voorgoed een einde zou komen aan ons eenmalig ruiken aan de macht. Ik vind dat slechte, beledigende analyses. Ze doen geen recht aan onze beweegredenen drie jaar geleden, om te gaan regeren. Ze doen ook geen recht aan onze inzet, tot het laatste moment, om in dit land een regering overeind te houden.

ChristenUnie-politici zitten niet voor eigen eer en roem in de politiek. We zitten niet vastgeplakt aan het pluche. Denkt u nu echt dat André, Eimert en Tineke zich ooit verkiesbaar hebben gesteld voor de Tweede Kamer met de heimelijke ambitie om later een ministerie te gaan leiden, of twee tegelijk zelfs omdat er iemand z’n boeltje heeft gepakt?

Wij we hebben maar één verlangen, en dat is: vanuit onze christelijke levensovertuiging een actieve bijdrage leveren aan het bestuur van ons land. Dat doen we op de plaats waar onze God ons gesteld heeft. Lokaal, provinciaal, en in deze tijd ook in de regering van ons land.

Zo kennen zouden de media ons kunnen kennen, en daarom is het een malle suggestie dat de ChristenUnie voor de eerste en de laatste keer in aanmerking is gekomen om in een coalitie deel te nemen. Het enige kompas waarop veel analisten nu varen zijn de peilingen; als die één ding duidelijk maken, dan wel dat we na 9 juni een complexe formatietijd tegemoet gaan, met véél mogelijke coalitiepartners. Ik ben er nog niet aan toe te zeggen dat het voor ons ééns maar nooit meer was. Dat past niet in onze traditie: wíj zijn in 2007 niet aan de kant blijven staan, zoals enkele andere partijen wel deden. Wij behoorde in de afgelopen jaren ook niet tot de categorie makkelijke roepers aan de zijlijn.

Wel hebben wij in de afgelopen jaren vanuit een diep beleefd verantwoordelijkheidsbesef - zowel in het kabinet als in het parlement - ons voor meer dan 100 procent ingezet voor het bestuur en de burgers van ons land. Het goede zoekende voor alle mensen.

Daarom hebben we als ChristenUnie ons zo ingezet voor een actief gezins- en jeugdbeleid. Na drie kabinetten Balkenende die daar in onze ogen te weinig aandacht voor had gehad, was dit naar onze mening zeer noodzakelijk. We wilden deze versterkte aandacht voor jeugd en gezin vanuit het besef dat gezinnen in onze samenleving een uiterst vitale plaats in nemen en dat het dé plaats is waar jongeren in geborgenheid en veiligheid kunnen opgroeien om uiteindelijk zelfstandig hun plaats in de samenleving in te nemen.

Eindelijk, een minister voor Jeugd en Gezin. Wat veel andere landen al lang gedaan hadden, gebeurde nu eindelijk in Nederland. Niet omdat we het gezin boven alles waarderen. We vormen een samenleving met z’n allen. Alleenstaanden, ouderen, maken daar natuurlijk ook deel van uit. Maar zonder een goed beleid voor jeugd en gezin krijgt die samenleving het moeilijk. We zijn op elkaar aangewezen: dat begint bij de jeugd, in de gezinnen. En dus: ja, een kindgebonden budget, gratis schoolboeken, afschaffing lesgelden. Maar ook: de wachtlijsten in de jeugdzorg aanpakken, en de zelfredzaamheid van gezinnen versterken.

We hebben ons ingezet voor een duurzame samenleving. Na drie kabinetten Balkenende die daar in onze ogen te weinig aandacht voor hadden, was het nodig dat dit gebeurde. Vanuit het besef dat we de aarde van onze goede God in bruikleen hebben gekregen en dat we daar zorgvuldig mee moeten omgaan. Er is op dat terrein in de afgelopen jaren veel gebeurd. Denk aan de vergroening van het belastingstelsel. Denk aan de inzet om niet het bezit maar het gebruik van auto’s en motoren te beprijzen. Denk aan de versterking van het openbaar vervoer, aan het stimuleren van duurzame energie en het energiezuinig leven en werken. Het was voluit ChristenUnie wat er op dit terrein gebeurde.

Dat geldt ook voor de verhoogde inzet voor de kwetsbaren in de samenleving. Ook dat hadden we in de kabinetten Balkenende I, II en III gemist. Ook dat moest anders. Vanuit de Bijbelse wijsheid dat de overheid een schild voor de zwakken moet zijn, hebben we daarom in de afgelopen jaren meegewerkt aan maatregelen om mensen weer een perspectief te bieden, hen te ondersteunen waar dat nodig en noodzakelijk is. We voelden ons voor hen verantwoordelijk en zijn voor die verantwoordelijkheid niet weggelopen.

Ook niet toen het moeilijk werd vanwege de grote crisis waarmee we als land te maken kregen. Ook toen zijn we op onze post gebleven en hebben we gedaan wat we konden om lijnen uit te zetten waarlangs ons land door die crisis heen zou kunnen gaan, niet zo snel mogelijk terug naar het oude patroon, maar naar een beteren, sociale en duurzame economische orde.

Keer op keer hebben we de kloof die er vaak was tussen CDA en PvdA weten te overbruggen. Door actief en creatief na te denken over gezamenlijke wegen die we zouden kunnen gaan. Zowel in het kabinet als in het parlement. We genoten het vertrouwen van de coalitiepartners dat ons op cruciale momenten in staat stelde om oplossingen aan te dragen. Dat is niet onopgemerkt gebleven: meer dan eens signaleerden de media dat moeizame dossiers werden vlotgetrokken door inzet van de ChristenUnie. Dat is minder logisch dan het gepresenteerd werd. Normaal is het dat in een zulke gevallen de voorzitter van de ministerraad zijn rol oppakt, leiding geeft en de verschillende belangen binnen de coalitie bij elkaar brengt. Daar zou geen oliemannetje – of hoe men het al niet gekwalificeerd heeft – voor nodig moeten zijn.

Voor ons als ChristenUnie is het kennelijk een tweede natuur om over onze eigen schaduw heen te springen, en met behoud van eigen standpunten en principes overeenstemming te zoeken op een uitkomst die voor drie partijen acceptabel is. Ik heb moeten constateren dat coalitiepartners met een zeer brede bestuurservaring, die dienende houding niet steeds hebben kunnen opbrengen. Eén ding staat echter vast: zonder dienende bestuurders, ook in het kabinet, gaat het niet. Niet in deze coalitie, en ook niet in een volgende, welke coalitiepartijen er dan ook bij betrokken zijn.

Dienend leiderschap, dat is wat burgers mogen verwachten van hun bestuurders. Ik denk in het bijzonder ook aan de vele duizenden mensen die door de crisis hun werk zijn kwijtgeraakt of dreigen kwijt te raken. Vindt u het dan gek dat we als ChristenUnie verdrietig zijn als het kabinet uiteindelijk strandt op een manier en een onderwerp waarbij dat echt niet nodig was.

Het is PvdA en CDA niet gelukt om te breken met een geschiedenis van moeizaam samenwerken in coalities. En voor de ChristenUnie was er uiteindelijk een grens aan het bij elkaar weten te houden van deze partijen. Hoezeer we ook van mening waren dat deze coalitie antwoorden had op vragen die deze tijd stelden.

We zijn hier vandaag bij elkaar om de gemeenteraadscampagne af te sluiten. Zo hadden we dat begin januari, bij het begin van die campagne, afgesproken. Tijdens de vele werkbezoeken die ik de afgelopen weken heb afgelegd, heb ik steeds geprobeerd me te verdiepen in de thema’s die lokaal spelen. Zoals vandaag nog, in Lelystad.

Ook tijdens spreekbeurten heb ik geprobeerd om niet met landelijke thema’s aan te komen, maar in gesprek te raken over wat er in de gemeentepolitiek aan de orde komt. Ook daarom is het teleurstellend dat we vandaag toch vrij uitvoerig moeten stilstaan bij wat Den Haag er de afgelopen weken van gemaakt heeft. We hopen desalniettemin dat u er allemaal op uw eigen plaats, in uw eigen gemeente, trots op kunt zijn dat u van de ChristenUnie bent. Een partij met principes, een partij met geloof, een partij die verantwoordelijkheid durft te nemen, in dienstbaarheid aan de samenleving, in dienst aan Hem die alle eer toekomt.

Arie Slob

Arie Slob adviseert Hare Majesteit de Koningin

Mon, 22 Feb 2010 20:35:39 +0100

Arie Slob, fractievoorzitter van de ChristenUnie in de Tweede Kamer, heeft aan het einde van de middag namens zijn fractie advies uitgebracht aan Hare Majesteit de Koningin. Dit naar aanleiding van de ontslagaanvrage van de PvdA-ministers en de val van het kabinet dientengevolge.

De ChristenUnie ziet in de huidige situatie geen andere mogelijk dan dat er op korte termijn een tijdelijk kabinet van CDA en ChristenUnie komt. Dit in verband met de ontstane vertrouwensbreuk in het kabinet, die heeft geresulteerd in de ontslagaanvraag van de PvdA-bewindspersonen. De ChristenUnie ziet geen mogelijkheden die vertrouwensbreuk op een geloofwaardige wijze te herstellen. Dit dient wel te worden vastgesteld; mee daartoe dient de consultatie door Hare Majesteit van alle fractievoorzitters in de Tweede Kamer.

Een te vormen tijdelijk kabinet van CDA en ChristenUnie zal geen ‘gewoon’ kabinet zijn, maar een tussenkabinet, vergelijkbaar met het kabinet Balkenende III, dat een beperkte missie heeft en vooral dat zal moeten doen wat in het landsbelang noodzakelijk is.

De belangrijkste opdracht is het voorbereiden van vervroegde verkiezingen, die wat de ChristenUnie betreft zo snel als mogelijk en verantwoord is, uitgeschreven dienen te worden. De verdere agenda van dit tussenkabinet moet worden verkend in een korte informatieronde, waarbij het zich verzekeren van voldoende steun in het parlement voor de beperkte beleidsagenda een belangrijk aandachtspunt behoort te zijn.

Het land is er bij gebaat dat er zo snel als mogelijk een meerderheidskabinet komt, dat kan bijdragen aan het noodzakelijke herstel van rust, stabiliteit en vertrouwen.

Rouvoet en Slob over val kabinet: 'Diep triest'

Sat, 20 Feb 2010 19:47:59 +0100

Vice-premier Rouvoet is ,,verdrietig en beschaamd'' over de val van het kabinet Balkenende IV, afgelopen nacht. Dat de coalitie het niet eens kon worden over een vervolg op de ISAF-missie in Uruzgan noemt hij een ,,bittere teleurstelling''. Na een urenlang kabinetsberaad trokken vannacht even voor vier uur de PvdA-bewindslieden zich terug uit het kabinet. Naar de overtuiging van Rouvoet was dat niet noodzakelijk, en was het met het oog op de grote opgaven waarvoor het kabinet staat ook onverantwoord.

Arie Slob was zaterdag (20/2) te gast bij Radio 1-programma Tros Kamerbreed

,,De missie van dit kabinet was nog niet klaar'', aldus Rouvoet. De ChristenUnie vice-premier heeft zich tot het laatste moment ingezet voor een oplossing die voor alle drie de coalitiepartijen aanvaardbaar zou kunnen zijn. Dat de ministerraad zich niet de tijd gegund heeft om een door de meerderheid gedragen vervolg op de Uruzgan-missie uit te werken, kan Rouvoet niet rijmen met de verantwoordelijkheid die het kabinet draagt om de economische crisis te bestrijden.

Diep triest
,,Onbegrijpelijk en diep triest.'' Dat zegt fractievoorzitter Arie Slob naar aanleiding van de breuk in het kabinet Balkenende IV. ,,Dit is slecht voor het land. In een tijd van economische crisis moeten ministers optreden in plaats van aftreden. Om voor mij onbegrijpelijke redenen zijn de ministers van de PvdA toch uit het kabinet gestapt.''
De aanleiding voor dit vertrek was dat het kabinet nog niet kon komen tot afspraken over de Nederlandse aanwezigheid in Afghanistan. Slob begrijpt niet waarom de PvdA-ministers nu al een uitspraak hebben willen forceren. ,,De Tweede Kamer had het kabinet nog tot 1 maart de tijd gegeven om met een standpunt over een eventueel vervolg op de missie in Uruzgan te komen. Deze week is dat in de Tweede Kamer zelfs nog een keer herhaald door PvdA-collega Mariëtte Hamer. Het is te meer onbegrijpelijk omdat het kabinet ook bereid was andere opties dan aanwezigheid in Uruzgan te onderzoeken.''

Zoals bekend was ook de fractie van de ChristenUnie van mening dat in 2010 de Nederlandse militairen Uruzgan zouden moeten verlaten. Slob: ,,Maar wij hebben wel altijd de eigen verantwoordelijkheid van het kabinet voor dit soort zaken benadrukt en zien ook geen enkele geen enkele aanleiding om nu al voor de afgesproken datum van 1 maart een beslissing te forceren.'' Het standpunt van de ChristenUniefractie was daags voor de finale ministerraad nog ondubbelzinnig door Slob onder woorden gebracht in een langdurig spoeddebat.

(Foto: ANP / Valerie Kuypers)

'Vooruitlopen op het kabinet, daar doet mijn fractie niet aan mee'

Sat, 20 Feb 2010 13:57:35 +0100

Het kabinet moet z'n verantwoordelijkheid nemen, en zo snel als mogelijk en verantwoord is een besluit nemen over het vervolg op de ISAF-missie in Uruzgan. Daarbij moet de regering heel nadrukkelijk rekening houden met de wens van een meerderheid van de Tweede Kamer, waaronder de ChristenUnie-fractie, namelijk dat eind dit jaar alle Nederlandse militairen weg zijn uit Uruzgan.

Dat zei fractievoorzitter Arie Slob gisteren in een spoeddebat in de Tweede Kamer, naar aanleiding van uitspraken van vice-premier Bos eerder deze week. Bos verklaarde in de media dat de PvdA vandaag een besluit van de ministerraad eist, dat er geen vervolgmissie in Uruzgan komt. Slob: ,,Wij ontzeggengeen enkele minister het recht op een mening, maar het kabinet behoort met één mond te spreken.''

Slob wees op de afspraken tussen Kamer en regering over een zorgvuldige wijze van besluitvorming. Die afspraken houden ook in dat de Kamer zijn oordeel over een verzoek van de NAVO (waarvan het kabinet via een notificatiebrief kennis geeft) opschort tot het moment dat het kabinet daarover een besluit heeft genomen. Om die reden stelt de ChristenUniefractie zich tot op heden zeer terughoudend op. Slob: ,,Alleen op die manier kunnen we recht doen aan het aloude adagium: de regering regeert en de Kamer controleert.'' De ChristenUnie hecht daaraan, ,,niet vanwege een soort procedurele overgevoeligheid, maar vanwege het feit dat het een inhoudelijk zwaar onderwerp betreft waarbij in geval van de missie in Uruzgan een kleine 2000 militairen zijn betrokken, die daar in uiterst moeilijke omstandigheden en niet zonder gevaar voor hun leven hun werkzaamheden verrichten.''

Slob vroeg de regering wel opnieuw om nadrukkelijk rekening te houden met eerder gedane toezeggingen, én met de wens van een meerderheid van de Tweede Kamer (waaronder de ChristenUniefractie). ,,Die wens houdt in dat vóór 1 december 2010 alle Nederlandse militairen uit Uruzgan moeten worden teruggetrokken en dat Nederland geen nieuwe missie in Uruzgan op zich neemt.''

De integrale spreektekst van Arie Slob in eerste termijn:

Voorzitter. Deze week hebben wij een debat gevoerd over het rapport van de commissie-Davids. Als dit rapport ons iets duidelijk heeft gemaakt, is dat het feit dat de communicatie tussen de Kamer en de regering uiterst nauw luistert op de momenten dat er nagedacht wordt over het uitzenden van militairen, of over het geven van politieke steun aan de uitzending van militairen door andere landen. Niet voor niets is de afgelopen jaren de wijze van communicatie daarover tussen de Kamer en de regering voor eerstgenoemde een groot onderwerp geweest. Er is al verwezen naar de motie-Van Aartsen/Bos, maar we zouden ook kunnen verwijzen naar de uitermate precieze procedureafspraken, zoals de artikel 100-brief en het toetsingskader.

Een van de afspraken is dat, als er een verzoek van de NAVO komt voor het verlenen van militaire steun waar ook ter wereld, de regering de Kamer daarvan op de hoogte brengt door middel van een zogenaamde notificatiebrief. De Kamer neemt daarvan dan kennis en wacht vervolgens op de uitkomst van de besluitvorming van het kabinet. De ChristenUnie-fractie hecht zeer aan de naleving van deze afspraken. Zij hecht daaraan niet vanwege een soort procedurele overgevoeligheid, maar vanwege het feit dat het een inhoudelijk zwaar onderwerp betreft waarbij in geval van de missie in Uruzgan een kleine 2000 militairen zijn betrokken, die daar in uiterst moeilijke omstandigheden en niet zonder gevaar voor hun leven hun werkzaamheden verrichten.

Doordat bewindspersonen de afgelopen dagen in de media uitspraken hebben gedaan over het recente NAVO-verzoek, is er inbreuk gemaakt op de zojuist door mij genoemde afspraken tussen de Kamer en de regering. Mijn fractie betreurt dat zeer. Zij ontzegt geen enkele minister het recht op een mening, maar het kabinet behoort met één mond te spreken. Mijn fractie zit als het dit soort onderwerpen betreft niet te wachten op de partijpolitieke opvattingen van individuele bewindspersonen. Ik wil dan ook graag van het kabinet opheldering over deze situatie.

Mijn fractie verzoekt de regering over de militaire missie in Afghanistan om zich te houden aan de eerder gemaakte afspraken met en de uitspraken van de Kamer. Wat het laatste betreft, zijn er in het debat van 30 september 2009 twee uitspraken gedaan. De eerste uitspraak is vastgelegd in de motie-Van der Staaij, waarvoor de heer Van der Vlies al aandacht vroeg. De tweede afspraak is vastgelegd in de breed ondersteunde motie-Voordewind/Van Dam. Daarin staat dat het kabinet conform de artikel 100-procedure een eigen verantwoordelijkheid draagt voor het nemen van besluiten die tot doel hebben, over te gaan tot het uitzenden van militairen. Dat past in de verhouding tussen de regering en de Kamer. In die motie wordt de regering verzocht om bij het nemen van een besluit nadrukkelijk rekening te houden met de wens van onder andere mijn fractie. Die wens houdt in dat vóór 1 december 2010 alle Nederlandse militairen uit Uruzgan moeten worden teruggetrokken en dat Nederland geen nieuwe missie in Uruzgan op zich neemt.

Dit is de feitelijke huidige situatie. Het is een weergave van de uitspraken van de regering tegenover de Kamer, de afspraken tussen beide en de uitspraken van de Tweede Kamer. Ik roep het kabinet nu op om zijn verantwoordelijkheid te nemen. Dat betekent dat het een besluit neemt. Wij verwachten dat het kabinet zo snel mogelijk daarna de Kamer over de uitkomst informeert. Alleen op die manier kunnen we recht doen aan het aloude adagium: de regering regeert en de Kamer controleert.

De tekst van Arie Slob in tweede termijn:

Voorzitter. Laat ik van mijn hart geen moordkuil maken. Dit soort debatten zijn gezien de aanleiding onvermijdelijk, maar zij doen de politiek geen goed. Dat zeg ik niet omdat het kabinet mede door de fractie van de ChristenUnie wordt gedragen, want dat vond ik ook al in vorige kabinetsperiodes toen mijn fractie nog in de oppositie zat en ook met enige regelmaat dit soort debatten werden gehouden. Ik moest daar nog even aan denken tijdens de stoelendans van de minister-president en viceminister-president Bos in de eerste termijn. Ik moest ook denken aan een debat dat in oktober 2005 plaatsvond, een gelijksoortig debat waarbij ook toen een gelijksoortige stoelendans met andere mensen plaatsvond. Er zijn mensen in deze zaal die daaraan nog herinneringen hebben.

In eerste termijn heb ik namens mijn fractie het kabinet gevraagd zijn verantwoordelijkheid te nemen. Ik wil dat nu graag herhalen. Naar het oordeel van mijn fractie moet het kabinet komen tot een besluit op de plaats waar dat hoort. Bij kabinetsberaadslagingen en het nemen van besluiten is dat de Trêveszaal. Daarbij hoort dat ook nadrukkelijk wordt rekening gehouden met eerdere uitspraken van de Kamer. Ik heb daar in eerste termijn op gewezen. Ik dank zowel de minister-president als de minister van Buitenlandse Zaken die in hun termijn hebben laten merken dat deze uitspraak nog op hun netvlies staat.

Dat brengt mij tot de motie die mevrouw Kant heeft ingediend. Mijn fractie steunt deze motie niet. Als er kritiek is op het kabinet omdat het zich niet houdt aan de afspraken die zijn gemaakt tussen de regering en het kabinet, of omdat individuele kabinetsleden daarvan zijn afgeweken, dan past het de Kamer gelet op die motie niet om precies hetzelfde te doen. Mevrouw Kant, uw motie is namelijk in tegenspraak met de afspraken die zijn gemaakt conform artikel 100. De Kamer heeft met de regering afgesproken dat, als er een brief of een verzoek van de NAVO komt, de Kamer daarvan in kennis wordt gesteld via een notificatiebrief. Dan wacht de Kamer tot uiteindelijk een besluit in de ministerraad is genomen. Dan dient de Kamer geen moties in die op dat besluit vooruitlopen en in dit geval raken aan het verzoek van de NAVO dat is ingediend. Daaraan doet mijn fractie in ieder geval niet mee.

Slob: Regering, hou hoofd koel en regeer

Sat, 20 Feb 2010 13:58:10 +0100

Arie Slob bracht vandaag een werkbezoek aan Arnhem en Apeldoorn. Hij hield zich op de hoogte van de ontwikkelingen in Den Haag maar weigerde zich door paniekerige nieuwsberichten naar Den Haag te laten lokken. Slob: ,,Ik roep alle kabinetsleden op het hoofd koel houden. Mijn enige, dringende eis in hun richting is: regering, regeer!"

En: ,,Ministers horen niet via de pers partijpolitiek commentaar te geven op een Navobrief, ze moeten hun ministeriele verantwoordelijkheid nemen in de ministerraad en zo snel als mogelijk en verantwoord is een besluit nemen over de diverse opties die mogelijk zijn om in Navoverband onze internationale verantwoordelijkheid voor Afghanistan waar te maken. Als dat kabinetsbesluit gevallen is, komt de Kamer aan zet om haar controlerende taak uit te oefenen. Tot die tijd hou ik me in, hoe moeilijk dat ook is; het zou volgens mij geen kwaad kunnen als anderen dat ook doen.''

Arie Slob ook weer beschikbaar voor Tweede Kamer in 2011

Mon, 15 Feb 2010 11:42:47 +0100

Arie Slob heeft nagedacht en gebeden over zijn toekomst als lid van de Tweede Kamerfractie van de ChristenUnie. En hij is er over uit: Hij is graag beschikbaar na 2011. Dat zei huidig fractievoorzitter Slob zaterdag in gesprek met het Nederlands Dagblad. Het was voor de parlementari�r geen eenvoudige beslissing: "Het was een zoektocht: waar wil God mij hebben?"

"Soms kun je gewoon niet goed onder woorden brengen waarom je twijfelt’’, zegt Arie Slob. De afgelopen maanden ging hij naar eigen zeggen door ,,een heel zwaar denkproces’’ of hij zich wel opnieuw beschikbaar zou moeten stellen voor de ChristenUnie-lijst. ,,Het was een zoektocht: waar wil God mij hebben? Ik ben heel blij dat André Rouvoet zich weer als lijsttrekker wil inzetten. Tegelijk was voor mij de vraag: welke toegevoegde waarde heb ik voor de lijst? Ik had het voor mijzelf niet helemaal scherp.’’

Gebed
Het is niet dat hij geen steun kreeg van mensen om hem heen. ,,Die was er. Maar ik wil ook ruimte bieden aan anderen’’, zegt Slob met het oog op zijn fractie, die naast hemzelf bestaat uit vijf mensen die deze periode voor het eerst Kamerlid zijn. ,,Misschien kan ik mezelf ook nog op andere plaatsen nuttig maken, heb ik mij afgevraagd.’’ Maar na gebed en gesprekken – ,,in die volgorde’’ – heeft Slob het besluit genomen dat hij opnieuw beschikbaar is voor de kieslijst. ,,Naast gesprekken met mijn vrouw, heeft God mensen op mijn weg geplaatst die mij in deze beslissing hebben bevestigd.’’ Bijvoorbeeld een kritische kiezer die de ChristenUnie aanvankelijk harde verwijten maakte over de inzet voor asielzoekers, maar na een gesprek met Slob zijn excuses aanbood. Of oud-schaatser Marnix ten Kortenaar, met wie de ChristenUnie-fractieleider ,,een mooie ontmoeting had’’. ,,God gebruikt soms andere mensen om dingen duidelijk te maken. Opeens was ik er uit.’’

Anders dan bijvoorbeeld in 2003 – toen hij nadrukkelijk vroeg om de tweede plek op de lijst – stelt Slob ditmaal geen voorwaarden aan zijn beschikbaarheid. ,,Het is absoluut geen vanzelfsprekendheid dat we na deze periode weer aan een kabinet deelnemen. Het is tegelijk ook niet uitgesloten, maar welke rol ik in de toekomst ga spelen, laat ik open.’’ Donderdag maakte Arie Slob zijn besluit bekend in de fractie, waar hij naar eigen zeggen louter positieve reacties kreeg.

(Het volledige interview is te lezen in het Nederlands Dagblad van zaterdag 13 februari 2010)

Waardering voor kabinetsreactie op rapport commissie-Davids

Tue, 09 Feb 2010 17:53:06 +0100

De ChristenUniefractie heeft met waardering kennisgenomen van de kabinetsreactie op het rapport van de commissie Davids. Na eerste lezing van het rapport van Davids, vorige maand, concludeerde de ChristenUnie dat er heel wat lessen getrokken moesten worden. Uit de kabinetsbrief blijkt dat dat gebeurd is: acht belangrijke lessen worden benoemd.

Toen het rapport van de commissie-Davids verscheen, 11 januari, concludeerde de ChristenUnie al dat daaruit lessen te leren vielen: ,,Onder meer over de vraag welke informatie verstrekt moet worden aan het parlement, over de wijze van informatieverstrekking en over het volkenrechtelijk mandaat.'' Dat zijn ook de onderwerpen die nu in de officiële kabinetsreactie uitvoerig worden behandeld.
De ChristenUnie waardeert dat uit de kabinetsreactie een besef spreekt dat sommige dingen in het verleden beter hadden gekund en gemoeten. Die erkenning geeft aanleiding tot vertrouwen in de verbeterbereidheid van de overheid. Tegelijk gaat de kabinetsreactie, terecht, zorgvuldig om met de verantwoordelijkheden van toen en nu.

Het kabinet heeft bepaald dat militaire optredens in de toekomst slechts zullen plaatsvinden met adequaat volkenrechtelijk mandaat. Tegelijk erkent het kabinet dat situaties denkbaar zijn waarin de VN Veiligheidsraad geen overeenstemming bereikt over een resolutie, maar waarbij in de internationale gemeenschap een breed gedragen gevoelen bestaat dat militair optreden legitiem is. De ChristenUnie ziet uit naar het debat met het kabinet over de vraag wat in zulke onverhoopte situaties een volkenrechtelijk gelegitimeerde grondslag voor militair ingrijpen is. Ook over de vraag welke informatie op welke moment naar de Tweede Kamer moet worden doorgeleid, zal een debat tussen Kamer en kabinet meer duidelijkheid moeten verschaffen.

ChristenUnie trakteert op taart in Tweede Kamer

Thu, 04 Feb 2010 23:19:00 +0100

Het 10-jarig jubileum is donderdag ook groots gevierd in het Tweede Kamergebouw. In de Statenpassage zetten partijleider Andr� Rouvoet en Tweede Kamerfractievoorzitter Arie Slob het mes in een levensgrote verjaarsdagstaart. Veel Tweede Kamermedewerkers, scholieren en journalisten werden getrakteerd op een stukje. Bekijk hier een videoimpressie.

Politieke leiders feliciteren ChristenUnie met jubileum (video's)

Sat, 30 Jan 2010 20:56:04 +0100

Geert Wilders, Rita Verdonk, Alexander Pechtold, Agnes Kant, Mark Rutte, Pieter van Geel, Mariette Hamer, Bas van der Vlies en Tweede Kamervoorzitter Gerdi Verbeet waren zaterdag prominent in beeld op het jubileumfeest van de ChristenUnie. Ze feliciteerden de partij met haar 10-jarig bestaan vanaf een levensgroot beeldscherm. Bekijk hier alle felicitaties!

Speech van Arie Slob voor Jubileumfeest: 10 jaar ChristenUnie

Sat, 30 Jan 2010 22:41:36 +0100

Het is feest. Onze partij viert haar verjaardag. We mogen vandaag met vreugde en dankbaarheid terugkijken op tien jaar ChristenUnie. Geweldig dat we hier in Utrecht met zoveel mensen - vrouwen en mannen, jong en oud - bij elkaar kunnen zijn.

We mogen ons met elkaar verbonden weten. Wie we ook zijn, waar we ook vandaan komen. We zijn met elkaar verbonden in het verlangen om Jezus Christus na te volgen. In ons persoonlijk leven. In de keuzen die we daarin maken. De dingen die we doen, de dingen die we laten. Maar óók op het terrein van de overheid, in de politiek. Ook daar weten we ons geroepen onze God te dienen.

De Unieverklaring van de ChristenUnie zegt het zo mooi: ‘Wij, leden van de ChristenUnie, hebben ons verenigd om vanuit ons christelijk geloof invloed uit te oefenen op het bestuur van ons land en in de samenleving. Gelovig luisterend naar het Woord van God en met een open oog voor de werkelijkheid zoeken wij naar zijn wil’. We zijn gelovig, ja, dat is wat ons verenigt. Maar dat bepaalt meteen ook onze houding: we zijn luisteraars, zoekers, met open ogen voor wat er om ons heen gebeurt.

***

Hoewel de ChristenUnie vandaag pas haar tienjarig jubileum viert, staan we in een lange en geweldig rijke traditie. We denken op een dag als vandaag terug aan de partijen waaruit de ChristenUnie is voortgekomen: het Gereformeerd Politiek Verbond (GPV) en de Reformatorische Politieke Federatie (RPF). We denken daarbij ook met dankbaarheid terug aan onze politieke leiders van weleer: mensen als Jan van der Jagt, Pieter Jongeling, Meindert Leerling, Gert Schutte, Leen van Dijke, Kars Veling en Bart Verbrugh.

Als ChristenUnie weten ons ook verbonden met de 19e-eeuwse antirevolutionairen in de politiek, die tegenover de beginselen van de Franse revolutie (met name die van de menselijke soevereiniteit) het Evangelie (dé soevereiniteit van God) plaatsten. We denken daarbij terug aan politici als Guillaume Groen van Prinsterer en Abraham Kuyper. Was het niet Kuyper die ooit zei: ‘Er is geen duimbreed van het leven waarvan Christus niet zegt: dat is mijn gebied.’ Inderdaad. Hij is de Heer van ons leven en de Heer over ons leven. Alles wat we zeggen, wat we doen, wat we denken heeft te maken met ons geloof in Christus.

Tien jaar ChristenUnie is nog maar een korte tijd, maar om dezelfde Kuyper nog eens te citeren: ‘Vier uw vierdagen’! We zijn een jonge partij. Binnen onze partij zie ik een toenemend aantal jonge mensen actief worden, die de voorgeschiedenis misschien nauwelijks bewust hebben meegemaakt. Maar hoe jong we ook zijn: als ChristenUnie-politici van deze tijd mogen we ons opgenomen weten in de geweldig rijke traditie van de christelijke politiek in ons land. Ons politieke denken en handelen heeft diepe wortels. En we staan op de schouders van onze voorgangers. Op hun werk mogen we voortbouwen. Met hen mogen we koning David naspreken die, zie psalm 144, het volk feliciteerde dat de Heer als God heeft.

Inderdaad, je bent te feliciteren als je Jezus in je leven wilt navolgen. Als individu, maar ook als volk. Als je Hem navolgt, mag je zegen op je weg en werk ontvangen. Gefeliciteerd, ChristenUnie!

***

De aanloop naar de ChristenUnie werd genomen in de jaren negentig van de vorige eeuw. Politiek gezien: de jaren van Paars. In de katholieke traditie staat de kleur paars voor boete(doening), bekering en droefheid, maar is ook symbolisch voor hoop en verwachting dat het goede overwint. In de politiek was paars echter voor velen een synoniem voor niet- en postchristelijk. Voor het eerst in de Nederlandse parlementaire geschiedenis een coalitie die slechts uit niet-christelijke partijen bestond. Een verbond van partijen die sociaaleconomisch elkaars tegenpolen waren, maar die elkaar vonden in een gezamenlijke afkeer van onze confessionele traditie. In de jaren dat ze het met elkaar uithielden, werkten ze in hoog tempo een politieke agenda af die – zeker als het om de immateriële zaken ging – een hoog libertijns D66-gehalte had, en die haaks stond op dat waarvoor de christelijke politiek zich sterk maakt.

Ik was in die jaren niet actief in de landelijke politiek. Volgde het uiteraard wel. En ik herinner me nog goed het gevoel dat mij in die jaren bekroop: dat er politiek gezien fundamentele wissels werden omgezet. De beschermingwaardigheid van het leven werd afgepeld. In plaats daarvan werden economie en welvaart heilig verklaard; daarvoor werd bijvoorbeeld de zondagsrust opgeofferd. Het kabinet zag zichzelf als een raad van bestuur van de BV Nederland, stelde materialistische doelen, en had een blinde vlek voor bijvoorbeeld sociaal en ecologische beleid.

Er gebeurde wat in ons land. Mij bekroop in die tijd het gevoel dat, onverlet de grote inzet van enkele christenen in de Haagse politiek, veel christenen in Nederland de ontwikkelingen nogal lijdzaam, als onvermijdelijk en onstuitbaar accepteerden. Vaak niet verder komend dan ‘het is toch wat’, en daarna weer overgaand tot hun orde van de dag. Het bracht mij in die tijd – samen met anderen – tot het opzetten van een reeks bijeenkomsten van bezinning, verootmoediging en gebed. Niet bedoeld om met een opgeheven vingertje naar ‘Den Haag’ te wijzen. Hoe verontrust we ook over een aantal politieke ontwikkelingen waren. Maar vooral bedoeld om onszelf wakker te schudden. Ons ook te verootmoedigen voor wat in ons land plaatsvond. Want we kunnen als christenen onszelf niet buiten de werkelijkheid plaatsen waarin we leven. Ontwikkelingen – ook als ze negatief zijn - gebeuren niet buiten ons om.

(foto Ruben Timman - NoWords)

Ik ben nog steeds dankbaar voor wat er in die tijd aan bezinning los kwam. Het voelde als een hernieuwd besef van verantwoordelijkheid voor de tijd waarin we leefden. Vanuit die context verklaar ik ook de voortgang die juist in die tijd werd geboekt in de toenadering tussen GPV en RPF. Wetend in wat voor tijd we leefden, besef hebbend van de grote verantwoordelijkheid die voor onze samenleving dragen, was het niet langer te verantwoorden dat we politiek gescheiden optrokken. Dat bracht ons uiteindelijk bij elkaar. Wat een geweldig moment was het die 22e januari van het jaar 2000 in Ede. In plaats van verdeeldheid, was er nu eenheid. Tegenstellingen waren overwonnen, schouders werden tegen elkaar gezet, handen gevouwen. Christenen uit een grote verscheidenheid aan kerken en geloofsgemeenschappen wisten elkaar te vinden, in het verlangen om in de tijd waarin wij leefden als een unie van christenen, als een uitgesproken christelijke politieke partij, als ChristenUnie in onze samenleving aanwezig te zijn. Die naam zegt in één woord wat we tijdens het oprichtingscongres zo hartstochtelijk hebben gezongen: Samen in de naam Jezus.

***

We zijn nu tien jaar verder. Tien jaar ChristenUnie. Het was zacht gezegd wel een enerverende tijd. Zeker de beginjaren van de ChristenUnie heb ik persoonlijk ervaren als een tijd waarin de partij beproefd werd. Met name ook de periode rond 2002 - 2003.

Het past ons als ChristenUnie om daar op deze verjaardag niet aan voorbij te gaan. Juist op een dag als vandaag is het goed om naar elkaar uit te spreken dat ons werk – hoe goed ook bedoeld en gemotiveerd - fouten en gebreken kent. Dat ook door onze onderlinge omgang in de partij mensen zich soms gekwetst en beschadigd voelen.

Er zijn er onder ons, ik denk in het bijzonder aan de eerste lijsttrekker van de ChristenUnie, Kars Veling, maar ook aan ons oud-Eerste Kamerlid Jurn de Vries, die daar in de afgelopen tijd woorden aan hebben gegeven. Zonder oordelen uit te spreken, wil ik hier wel opmerken dat dit soort herinneringen ons erbij bepaalt dat als je samen dankbaar een jubileum wilt vieren, je ook bereid moet zijn om samen te belijden dat er dingen níet goed gingen, hoe goed bedoeld ook.

Velen van ons zijn gewend om aan het einde van een dag of vergadering behalve te danken, ook te bidden om vergeving voor wat er verkeerd was in denken, spreken en doen. Zoiets moet geen cliché worden, uitgesproken zonder een idee waar we eigenlijk op doelen. Ik hoop dat we ons als christelijke partij ook daardoor onderscheiden, dat we persoonlijke botsingen en kwetsuren niet accepteren als een part of the job, maar dat we ook met onze meningsverschillen en belangenconflicten voor het aangezicht van God leven. Dat geldt voor situaties die we in de afgelopen tien jaar hebben meegemaakt, maar uiteraard ook voor de tijd die vóór ons ligt.

***

Gelukkig hebben we niet alleen moeten leren met tegenslag om te gaan; we hebben inmiddels minstens zoveel ervaring met voorspoed en zegen. Wat hebben we als partij in de afgelopen jaren een geweldige ontwikkeling doorgemaakt. Na de verkiezingsnederlagen van 2002 en 2003 hebben we de rug gerecht, is er op alle niveaus in de partij keihard gewerkt om de politieke boodschap van de ChristenUnie, het christelijk-sociale programma dat we voorstaan, uit te dragen. En in dankbaarheid kunnen we zeggen dat we zegen op dat werk hebben mogen ervaren. God dank.

Landelijk: bij de verkiezingen van 2006 zijn we verblijd met een verdubbeling van onze Kamerfractie. Dat resulteerde zelfs in regeringsdeelname. Wie had dat enkele jaren daarvoor nog gedacht.
Ook provinciaal hebben we een sterke groei doorgemaakt. Nog nooit behaalden we tijdens de verkiezingen voor de Provinciale Staten zo’n mooie uitslag als in maart 2007. Dat zorgde er voor dat we in zes provincies in het land gedeputeerden mochten leveren. Mede daardoor groeide onze Eerste Kamerfractie naar vier zetels. Dat was nog nooit eerder vertoond in de geschiedenis van de ChristenUnie en haar voorgangers. In 2008 kwamen er nog twee gedeputeerden in de provincie Utrecht bij.

De eerste waterschapsverkiezingen waaraan politieke partijen deel mochten nemen, zorgden vorig jaar voor 26 waterschapsbestuurders vanuit de ChristenUnie. Een mooi resultaat.

Lokaal zien we eenzelfde sterke groei van de ChristenUnie. Groter wordende fracties, meer wethouders - we nemen nu al deel aan 86 college’s van B en W. Ook in steden waar we nog nooit eerder een dergelijke positie hadden verworven. Ik noem als voorbeeld de stad waar we vandaag te gast zijn: Utrecht.

Nu is collegedeelname geen doel in zichzelf. Ook vanuit een oppositierol in de gemeenteraad kan de ChristenUnie goed werk verrichten. Maar collegedeelname biedt wel meer mogelijkheden én menskracht om de christelijk-sociale politiek van de ChristenUnie concreet uit te dragen.

Juist in deze tijd, op weg naar de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart a.s., is het geweldig om te zien dat in nog meer plaatsen dan in 2006 kandidatenlijsten van de ChristenUnie zijn ingediend. Het aantal gemeenten waar we meedoen is toegenomen van 192 tot 205. Ruim achthonderdduizend kiezers die in 2006 nog niet op ons konden stemmen omdat we in hun gemeente geen lijst hadden, kunnen over 32 dagen wél voor de ChristenUnie kiezen. Rondtrekkend door het land tref ik overal enthousiaste ChristenUnie-mensen aan die zich het vuur uit de sloffen lopen voor hun partij. Beter gezegd: voor de christelijke politiek. Het werk van Inclusief is overigens ook niet zonder vrucht gebleven: deze keer telt de ChristenUnie 36 vrouwelijke lijsttrekkers; in 2006 waren dat er nog 24. We zien dat een toenemend aantal vrouwen politiek actief is geworden.

***

Er is reden genoeg om met goede hoop en verwachting de komende gemeenteraadsverkiezingen tegemoet te gaan. Maar als we iets van onze eigen geschiedenis hebben mogen leren, dan wel dat we ons niet te makkelijk rijk moeten rekenen. Begin 2002 dachten we dat Nederland, neerzittend bij de puinhopen van paars, hard toe was aan een tegengeluid als dat van de ChristenUnie. Maar in de chaos die uitbrak na de moord op Pim Fortuyn, liepen ook wij electorale klappen op. Vijftien maanden nadat ik voor het eerst als Kamerlid beëdigd werd, verliet ik het pand door de achterdeur. Nog geen jaar later waren er al weer verkiezingen, maar beter werden we er ook toen niet van.

Nu, zeven jaar later, ervaren we in politiek Den Haag opnieuw een toenemende instabiliteit. Peilingen voorspellen een vergaande fragmentarisatie van het electoraat: als de voorspelde verkiezingsuitslagen werkelijkheid worden, zijn er straks zeker vier partijen nodig om een meerderheidscoalitie te vormen. Daar komt bij dat ik in de opstelling van sommige partijen een opleving waarneem van het anticonfessionele sentiment dat in 1994 leidde tot de vorming van ‘Paars’. En opnieuw lijkt dat sentiment krachtig genoeg om partijen die programmatisch gezien toch ver uit elkaar lopen, in elkaars armen te drijven. De frustraties na drie kabinetten Lubbers waren groot genoeg om VVD en PvdA – exponenten van de oude klassenstrijd – samen te brengen in één coalitie met de vernieuwingsgelovige pragmatisten van D66. Zo zien we ook nu partijen die programmatisch gezien nooit in staat kunnen zijn om samen één taart te bakken, toch eensgezind zich bedienen van dezelfde methoden en sentimenten. Als het bijvoorbeeld gaat over de vrijheid van onderwijs, of over subsidiëring van christelijke organisaties, maakt het niet uit of je de SP of de VVD tegenover je treft. En wat D66 en GroenLinks nog onderscheidt moeten ze zelf maar verzinnen; ik zie vooral hun overeenkomsten: elitair, Randstedelijk en libertijns – zó liberaal dat ze een wethouder die in Amsterdam de mensenhandel op de Wallen wil aanpakken beschuldigen van ‘vertrutting.’

D66, tja: wat heeft die partij zich na een moeizame regeerperiode ontwikkeld tot een deftige tegenpartij. Of hij nu Geert Wilders of premier Balkenende tegenover zich heeft: Pechtold weet zich er altijd wat groter mee te maken. Tegelijk vraag ik me af welke antwoorden zijn partij heeft op de onvrede en onrust in de samenleving waaraan de PVV zo gretig stem geeft. Ik heb ze tot op heden gemist. Het doet me denken aan een cartoon die dagblad Trouw ooit afdrukte. Daarop was een leeg D66-winkelpand getekend met op het raam een poster met de tekst: binnen nog meer niets. In zeker opzicht lijkt D66 wel op de PVV. Ik weet niet of een van die twee het moeilijk heeft met die vergelijking, maar ondanks lippendienst van Geert Wilders aan de joods-christelijke traditie wortelen links- en rechtsliberalen in dezelfde Franse revolutie. En ja, die winkel is na twee eeuwen echt wel uitverkocht.

***

Ik heb zojuist de jaren negentig in herinnering geroepen, om te schetsen in welk klimaat de ChristenUnie geconcipieerd werd. Het kan geen kwaad om daar nog eens aan terug te denken als we nu onze zegeningen tellen en vooruit kijken.

Toen hadden we een materialistisch kabinet. De VVD deed ieder oproep tot moraal af als tegeltjeswijsheden.
Nu is - door inzet van de ChristenUnie - de discussie over burgerschap, over burgerrechten en –plichten, en de over de bijbehorende normen en waarden volop actueel. Onze inzet hiervoor blijft ook naar de toekomst toe van belang.

Toen werden pleidooien voor meer aandacht voor gezinnen met hoongelach ontvangen.
Nu staat - door inzet van de ChristenUnie - het gezinsbeleid hoog op de politieke agenda en zien we dat ook terug in concreet beleid. We laten dit beleid straks toch niet door andere partijen weer afbreken?

Toen hadden we een kabinet dat met voorstellen kwam die vergaand afbreuk deden aan de beschermingwaardigheid van het leven.
Nu is er - door de inzet van de ChristenUnie - een hernieuwde aandacht gekomen voor de bescherming van het leven en krijgen initiatieven daartoe, zoals de opvang en begeleiding van tienermoeders en palliatieve zorg, overheidssteun. Wat zou het geweldig zijn als we op dit terrein met steun van de kiezer verdere vervolgstappen kunnen zetten.

Toen: een kabinet van ‘werk, werk, werk’. Betaald werk wel te verstaan.
Nu dringt - door de inzet van de ChristenUnie - het inzicht door dat opvoeding, vrijwilligerswerk en mantelzorg ook bijdragen aan het welzijn van de samenleving. Als ChristenUnie zullen we ons sterk blijven maken voor keuzevrijheid van ouders bij de verdeling van arbeid en zorg. Dat is - zie de discussies in het parlement - bij andere partijen niet in goede handen.

Toen: een kabinet dat ziende blind was voor de schadelijke gevolgen van drugs en alcohol.

Nu worden - door de inzet van de ChristenUnie - coffeeshops in de buurt van scholen gesloten en wordt er een actief alcoholpreventiebeleid gevoerd. We zijn er nog niet. Er is meer mogelijk. Zo zouden wiettelers niet alleen een straf moeten krijgen, maar kan er ook gewerkt worden met preventieve voorwaardelijke verbeurdverklaringen, toe te passen als men opnieuw de fout in gaat.

Toen: een kabinet dat het bordeelverbod ophief, met de impliciete boodschap dat prostitutie een beroep als alle andere is.
Nu: een kabinet dat - door de inzet van de ChristenUnie - de strijd tegen mensenhandel en andere misstanden in de prostitutie tot topprioriteit maakt en geld beschikbaar stelt voor zgn. uitstapprogramma’s. Deze inzet moet wel de komende jaren worden voortgezet. En we laten het toch niet gebeuren dat christelijke organisaties als het Scharlaken Koord door seculiere politieke partijen buiten spel wordt gezet?

Toen, een kabinet dat in economische hoogtijdagen tegen alle economische logica in aan extreem hoge lastenverlichting deed en te weinig oog had voor kwetsbare groepen.
Nu, een kabinet dat - mede door de inzet van de ChristenUnie - een socialer beleid voert en in tijden van crisis niet gaat bezuinigen. Bij de heroverweging zal het de komende maanden er wel op aan komen. Christelijk-sociaal betekent dan dat kwetsbare groepen zo veel als mogelijk ontzien moeten worden en dat de sterkste schouders de zwaarste lasten zullen moeten dagen.

Zo kan ik nog wel even doorgaan. Juist ook bij dit soort essentiële zaken doet het ertoe dat de ChristenUnie in de regering zit en niet partijen als de VVD, D66 of GroenLinks. Laten we dat scherp blijven zien, laten we onze rol en positie die we nu hebben ook niet onnodig marginaliseren, laten we bestand zijn tegen mensen en partijen die een duidelijke reden hebben om dat wel te doen. En laten we boven alles het de kiezer ook voorhouden: het doet ertoe als de ChristenUnie mogelijkheden krijgt inhoud te geven aan de christelijk-sociale politiek die we voorstaan. Lokaal, provinciaal, landelijk en ook Europees. En blijft u biddend om ons heen staan. In het bijzonder denk ik ook aan onze bewindspersonen André Rouvoet, Eimert van Middelkoop en Tineke Huizinga. Zij hebben uw steun hard nodig.

***

Ik kom tot een afronding. Het is feest vandaag. We hebben alle reden om blij te zijn. Tien jaar ChristenUnie. Op het totaal van de geschiedenis niet meer dan een zuchtje. We weten dat we op weg zijn naar een ander feest. Het grote feestmaal op de berg Sion, waarover Jesaja 25 zo indrukkend mooi spreekt.
Jesaja profeteert dat ‘het waas dat alle volken het zicht beneemt, de sluier waarmee alle volken omhuld zijn’ zal worden vernietigd. De dood zal teniet gedaan zijn. God, de HEER, wist de tranen van elk gezicht; de smaad van zijn volk neemt hij van de aarde weg. Op die dag, zegt Jesaja, zal men zeggen: ‘Hij is onze God. Hij was onze hoop: hij zou ons redden. Hij is de Heer, hij was onze hoop. Juich en wees blij: hij heeft ons gered.’

Tien jaar ChristenUnie. Reden voor grote dankbaarheid voor alles wat we in die jaren in de Nederlandse politiek hebben mogen betekenen. Reden ook voor gebed om kracht en zegen voor wat nog vóór ons ligt. Om te beginnen de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart a.s. Er zal nog hard gewerkt moeten worden. En moeiten zullen ons niet bespaard blijven. Maar we weten het. We zijn op weg. Naar het échte grote feest waar Jesaja over profeteert en dat op Gods tijd zal komen. In dat perspectief mochten we de afgelopen tien jaar als ChristenUnie werken. Met dat perspectief mogen we ook de toekomst ingaan. Onze God daarbij de eer gevend die Hem toekomt.

Ik dank u wel.

Arie Slob

Slob: Solidariteit moet structureel worden gestimuleerd

Sat, 23 Jan 2010 11:02:29 +0100

Het schenken van geld voor goede doelen en het doen van vrijwilligerswerk moet meer waardering krijgen van overheid en samenleving. Dat zei Arie Slob, fractieleider van de ChristenUnie in de Tweede Kamer, op 22 januari tijdens een spreekbeurt in Ridderkerk. Slob koppelt dit aan het plan van de ChristenUnie voor een solidariteitsfonds dat gevuld zou kunnen worden met de besparing van ��n vakantiedag. In feite doen werknemers dan een dag vrijwilligerswerk ten bate van de samenleving.

Structurele fiscale stimulering

Slob refereert aan de nationale actie voor Haïti en de toezegging die minister Bos donderdagavond deed: werknemers die overtollige vakantie-uren aan giro 555 schenken, hoeven daarover geen premies en belasting te betalen Slob: “Zulke fiscale stimulansen zouden we structureler moeten inzetten. Wat is er mooier dan dat we op zo'n dag tegen elkaar zeggen: vandaag werkt Nederland samen voor Haïti, dus wie vandaag een dagsalaris schenkt betaalt daarover geen premies en belastingen.”

Vrijwilligerswerk is samenbindend

Vrijwilligerswerk verdient een hogere status, vindt de ChristenUnie. Slob: “Andere partijen zetten alles op alles om de arbeidsparticipatie te vergroten, en dan hebben ze het uitsluitend over betaalde arbeid. Maar laten we nu eens nagaan: ik heb vandaag een hospice, een verzorgingstehuis en een basisschool bezocht. Op al die plekken zorgen vrijwilligers voor kwaliteit en toegevoegde waarde. We moeten in Nederland echt af van het idee dat vrijwilligerswerk alleen iets is voor wie geen betaalde baan wil of kan krijgen. Iets 'voor niks doen' betekent doorgaans dat mensen supergemotiveerd en met plezier bezig zijn. Hoe samenbindend dat werkt, zie je ook op zo'n avond dat iedereen belangeloos bezig is voor Haïti. We hebben met elkaar een maatschappelijk kapitaal waaruit veel meer rendement gehaald zou kunnen worden als betaalde arbeidsparticipatie niet boven alles gesteld zou zijn. Volgens mij vond zelfs collega Rutte, van de zelfbenoemde hardwerkende-Nederlanderspartij, het een eer om gisteravond vrijwillig telefonist te zijn!''

10 jaar ChristenUnie

De ChristenUnie viert vrijdag 22 januari haar tiende verjaardag. Volgende week zaterdag is er een jubileumcongres, maar vandaag brengt Slob werkbezoeken in Zuid-Holland en Brabant. Slob: “De ChristenUnie bestaat door en voor al die lokale enthousiastelingen die niet zoals ik een salaris verdienen aan de politiek maar die zich vele uren per week belangeloos inzetten voor de partij.”

'Suggestie weggenomen dat kabinet rapport Davids niet ter harte neemt'

Thu, 14 Jan 2010 17:02:12 +0100

De brief van het kabinet over het rapport van de Commissie Davids heeft de suggestie weggenomen dat het kabinet zich de bevindingen daaruit niet ter harte neemt. Dat zei Arie Slob, fractievoorzitter van de ChristenUnie in de Tweede Kamer, in het nachtelijke debat over de kabinetsbrief. Slob vindt het een prestatie van het kabinet dat de ministers reeds een dag na ontvangst van het rapport, een standpunt hebben ingenomen over de meest gewichtige kwestie daaruit: die van de volkenrechtelijke mandatering.

De brief van het kabinet nam woensdagavond de twijfels weg die ontstaan waren na een eerste persconferentie van de minister-president op dinsdagmiddag.

De belangrijkste conclusie die het kabinet verbindt aan het rapport van de Commissie Davids, is dat er ('met de kennis van nu') een 'adequater volkenrechtelijk mandaat nodig zou zijn geweest' voor het besluit in 2003 om politieke steun te verlenen aan de inval in Irak. Dat minister-president Balkenende dat oordeel over de geschiedenis aanvaardt, noemde Arie Slob vandaag 'groots'. Overigens werd reeds in 2007 in het coalitieakkoord vastgelegd dat Nederland in de toekomst niet zal deelnemen aan militaire missies wanneer daarvoor geen volkenrechtelijk mandaat (dat wil zeggen een uitspraak van de Verenigde Naties) bestaat.

Hieronder volgt de integrale bijdrage van Arie Slob aan het Kamerdebat in eerste en tweede termijn, inclusief de interrupties.

1e termijn

De heer Slob (ChristenUnie):

Voorzitter. Met grote belangstelling heeft mijn fractie gisteren kennisgenomen van het rapport van de commissie-Davids. We hadden ernaar uitgekeken, niet alleen omdat de commissie een aantal maanden meer tijd nodig had dan in eerste instantie was verwacht, maar ook in het licht van de soms denigrerende wijze waarop sommige fracties de instelling van deze commissie in februari van vorig jaar beoordeelden. Het doet mijn fractie deugd dat het de commissie is gelukt om in alle onafhankelijkheid haar werk te doen en om daarover gelijktijdig aan zowel de regering als het parlement te rapporteren. Dit is naar ik hoop een trendbreuk met de in Den Haag helaas vaak overheersende praktijk dat de inhoud van rapporten en begrotingen al voor aanbieding op straat ligt.

De fractie van de ChristenUnie wil het rapport van de commissie-Davids serieus nemen. Daar is, gezien het onderwerp en de inhoud, ook alle reden toe. In een eerste, primaire reactie op de bevindingen van het rapport van de commissie-Davids, heb ik namens de fractie van de ChristenUnie geconstateerd dat de commissie haarscherp een besluitvormingsproces inzichtelijk heeft gemaakt waaruit zowel de regering als het parlement lessen kan trekken voor vergelijkbare besluitvormingsprocessen in de toekomst, onder meer over de vraag welke informatie verstrekt moet worden aan het parlement, over de wijze van informatieverstrekking en over het vraagstuk van het volkenrechtelijk mandaat.

Al in de tijd van en tijdens het debat over de instelling van de commissie werd er druk gespeculeerd over mogelijke uitkomsten van het onderzoek. Ik heb in dat debat namens mijn fractie gezegd dat we pas een oordeel kunnen geven als zowel het eindrapport van de commissie als de kabinetsreactie daarop beschikbaar is. Het eindrapport is nu in ons bezit. Van de zijde van het kabinet hadden we tot een uur geleden slechts teksten die op de persconferentie van gistermiddag door de minister-president zijn uitgesproken. Rapporten als die van de commissie-Davids moeten kunnen rekenen op een goede, zorgvuldige, politieke beoordeling. Politieke conclusies moeten uiteindelijk in het politiek debat tussen Kamer en kabinet, dus in deze zaal, worden getrokken. Mijn fractie betreurt het dat de verklaring van gisteren tot misverstanden heeft geleid en dat het beeld is ontstaan dat het kabinet het rapport niet serieus zou nemen. Mede om die reden zijn wij blij met de brief van het kabinet die we hedenavond hebben ontvangen. Mocht er nog enige onduidelijkheid zijn over de vraag of het kabinet het rapport van de commissie-Davids serieus wil nemen, dan is deze onduidelijkheid wat ons betreft met de inhoud van deze brief weggenomen.

De heer Pechtold (D66):

De brief van vanavond gaat met name in op het volkenrechtelijke aspect, maar gisteren, tijdens de presentatie van de premier, en hij schreef vandaag dat dit een eerste verklaring was namens het kabinet, heeft de premier ook andere dingen aangegeven, bijvoorbeeld dat de Kamer adequaat is ingelicht, zowel over de vraag van de Amerikanen als over de informatiepositie van AIVD en MIVD. Deelt u dat? Deelt uw vicepremier dat?

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik sta hier als voorzitter van de Tweede Kamerfractie van de ChristenUnie. Ik spreek namens mijn fractie. Het kabinet zal straks in zijn eigen termijn het oordeel van het kabinet geven. Dat ga ik hier niet doen. Wat betreft de vragen die zijn opgekomen, ook naar aanleiding van het rapport van de commissie-Davids, vind ik het van belang dat het kabinet een adequate en uitgebreide reactie geeft op alle onderdelen die daarbij horen, dus op alle conclusies die Davids heeft getrokken, 49 stuks in totaal. Alle vragen die onze, uw en andere fracties hebben gesteld, moeten beantwoord worden. Wanneer het kabinet dat heeft gedaan, kunnen wij, met het rapport van de commissie-Davids en de beoordeling van het kabinet, conclusies trekken. Dat zullen wij dus op een ander moment moeten doen dan nu. Ik constateer wel, en ik verwijs naar de brief van het kabinet, dat het kabinet op één onderdeel nu al aangeeft hoe het daarmee om wil gaan. Dat zal, naar ik aanneem, nog verder uitgewerkt worden, maar ik wil het debat zorgvuldig voeren. Dat betekent dat de door de heer Pechtold genoemde onderwerpen op een later moment verder besproken zullen moeten worden.

De heer Pechtold (D66):

Dat is nog niet de start van een antwoord op mijn vraag. Ik zal mijn vraag veralgemeniseren. Gisteren heeft de minister-president twee strohalmen in de conclusies van Davids aangegrepen en vervolgens op essentiële conclusies van Davids afstand genomen van het rapport, mede namens uw partij, in die zin, mede name uw vicepremier, die gisteren zelfs bereid was om nog te vertellen dat hij zich geheel aansloot bij de premier. Klopt dat? Met andere woorden, deelt u de mening van uw vicepremier dat de Kamer volledig is geïnformeerd tijdens de Irak-oorlog?

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik vind dat de heer Pechtold wel zeer eenzijdig citeert uit hetgeen gisteren gezegd is. Ik heb het volledig stenografisch verslag van de persconferentie vandaag tot mij genomen. Ik heb gisteren ook meegeluisterd. Ik heb de minister-president een aantal keren horen zeggen, ook in andere interviews, dat hij op heel veel zaken nog terug zal komen en uitgebreider aan de Kamer zal rapporteren. Ik vind dat wij onszelf ook serieus moeten nemen, mijnheer Pechtold, en gaan debatteren over een rapport van een commissie die bijna een jaar bezig is geweest, niet alleen op basis van eerste reacties, maar op basis van uiteindelijk een volledige kabinetsreactie! Dat zou u volgens mij ook moeten willen.

De heer Pechtold (D66):

Dan had u niet gisteren een premier moeten laten spreken, waardoor u nu al een dag in de problemen bent! De premier zei gisteren, namens uw vicepremier, die niet de beroerd was om dat gelijk te omarmen: Dan kun je niet zeggen dat de Kamer onvolledig is geïnformeerd. Ik citeer letterlijk uit de verklaring van gisteren. Bent u het daarmee eens? De reden waarom ik zo'n punt eruit haal -- ik kan er wel tien uit halen -- is de volgende. Staat de verklaring, inclusief de toelichting van de minister-president van gisteren nog, ook namens uw partij?

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik vind het totaal ontluisterend dat de heer Pechtold niet eens doorheeft wat de verhoudingen zijn tussen kabinet en Kamer. Ik heb de minister-president geen opdracht gegeven om te spreken. Het kabinet heeft een eigenstandige verantwoordelijkheid om te reageren op een rapport wanneer het dat krijgt. Het kabinet heeft dat gedaan zoals het gedaan heeft. Ik heb net aangegeven dat ik betreur dat daardoor een beeld is ontstaan dat het kabinet het rapport niet serieus zou nemen. In de brief die de Kamer heeft gekregen -- ik ga niet af op een persverklaring -- geeft het kabinet aan het dit rapport als het uitgangspunt neemt en daarmee verder gaat. Het kabinet haalt er een onderdeel uit waarin het aangeeft hoe het met de conclusies van het rapport wil omgaan. Het enige waar ik nu belang bij heb, is dat het kabinet zo snel mogelijk -- ik las in de brief begin februari -- met een volledige reactie en met de beantwoording van de vragen komt. Dan kunnen we het debat voeren. U moet mij aanspreken op mijn verantwoordelijkheid als voorzitter van de ChristenUnie-fractie. U moet mij niet vragen om een kabinetsreactie. Laten we het wel even zuiver houden. Ik snap dat het lastig is voor u, maar laten we het toch proberen.

De heer Pechtold (D66):

Het is van tweeën één. Of u zegt: die verklaring van gisteren, daar denk ik het mijne van, maar daar kom ik nog wel op terug. Maar nee, de heer Slob doet hetzelfde als wat Balkenende gisteren deed. Hij pakt uit de brief van vanavond één punt. Hij zegt: nou prettig, dat volkenrechtelijke aspect, dat gaan we in de toekomst beter doen.

Als dat de heer Slob dat als een winstpunt ziet van de afgelopen 24 uur, is mijn vraag volstrekt terecht hoe dan om te gaan met de brij aan andere meningen die de premier gisteren geuit heeft, mede namens de ChristenUnie-fractie. De heer Slob zei dat er verwarring was. Dat was verwarring door zijn kabinet, door de premier die daar in vak-K zit.

De heer Slob (ChristenUnie):

Nog één keer voor de duidelijkheid: de minister-president heeft namens het kabinet gesproken; zo hoort dat ook. Het klopt dat dit kabinet ook gedragen wordt door de ChristenUnie. Ik spreek namens mijn fractie. Namens mijn fractie is mijn eerste reactie geweest dat het rapport van de commissie-Davids een stevig rapport is, dat een inkijk geeft in een besluitvormingsproces, en dat we moeten gebruiken om lessen te trekken … Mijnheer Pechtold, ik geef u antwoord. Als u eerst met de heer Rutte wilt praten, wil ik wel even wachten … Wij moeten allereerst lessen trekken op het punt van de informatievoorziening. Als het kabinet heeft gereageerd, wil ik daarover met het kabinet in debat. Daarnaast wil ik in debat over het volkenrechtelijke mandaat. Ik zal daarover met mijn eigen fractie in de komende weken, voorbereidend op het definitieve debat, stevig moeten praten met het rapport van de commissie-Davids in de hand.

Ik ben overigens blij dat we die commissie hebben ingesteld. Ik denk dat de commissie heel goed werk heeft verricht. Toen de commissie werd ingesteld, zei de heer Pechtold: de benaming "onafhankelijke commissie" is een gotspe. Ik ben benieuwd of hij daaraan, met dit rapport in de hand, nog steeds vasthoudt.

Mevrouw Kant (SP):

Ik heb een vraag aan de fractievoorzitter van de ChristenUnie, die inderdaad ook fractievoorzitter is van een coalitiepartij. Ik stel de vraag echter nadrukkelijk aan de heer Slob als lid van deze Kamer en fractievoorzitter van de ChristenUnie. Zo heeft hij gisteren ook gekeken naar de persconferentie van de minister-president. Hij heeft toch wel een mening over wat er gisteren gebeurd is? Hij heeft toch wel een mening over het feit dat de minister-president twee belangwekkende conclusies van de commissie-Davids van tafel heeft geveegd? Wat is zijn mening daarover?

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik heb gisteren gekeken naar de persconferentie; dat klopt. Ik heb de persconferentie beschouwd als een eerste reactie van het kabinet op het rapport van de commissie-Davids. Uiteindelijk gaan wij ook met een kabinet in debat op basis van reacties die door het kabinet naar de Kamer worden gestuurd. We doen dat niet alleen op basis van stenografische verslagen van persconferenties. Mijn reactie van gisteren was: ik wil zo snel mogelijk een stevige, uitgebreide kabinetsreactie hebben, ook met onderbouwingen voor de eerste opmerkingen die zijn gemaakt. Die heb ik nodig om ook de bevindingen van de commissie-Davids op waarde te kunnen schatten en daarover namens mijn fractie politieke oordelen te kunnen vellen. Zo ver zijn we op dit moment nog niet. Ik hoop dat we zo snel mogelijk daarover kunnen spreken.

Mevrouw Kant (SP):

Wat de heer Slob wil, wil ik ook allemaal, alleen is er gisteren iets anders gebeurd! De heer Slob heeft blijkbaar naar een andere zender gekeken; ik vraag gewoon zijn mening over wat hij zich daar heeft zien afspelen. Die vraag ik hem. En dan kan hij wel zeggen hoe hij graag gewild zou hebben dat het was gegaan, maar zo is het niet gegaan. We hebben de minister-president gisteren op televisie in een persconferentie afstand horen nemen van twee belangwekkende conclusies uit een onafhankelijk onderzoek. Ik vraag de leider van de ChristenUnie naar zijn mening over de afstand die de minister-president heeft genomen van die conclusies.

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik heb het woord "afstand" zelf niet in de mond genomen. Ik heb aangegeven dat ik datgene wat gisteren is gezegd door de minister-president in zijn verklaring namens het kabinet, als een eerste reactie heb beschouwd op het rapport. Daar neem je op dat moment kennis van. Ik spreek hier uit dat ik behoefte heb aan een uitgebreide schriftelijke reactie van het kabinet op het totale rapport, maar ook op de vragen die mede door mijn fractie alweer zo'n tien maanden geleden zijn gesteld over alles wat er toen speelde. Zo'n reactie hebben wij nodig om tot conclusies te kunnen komen. Ik ben blij met de brief van vanavond. Mocht er nog schijn zijn van twijfel of het kabinet het rapport wel serieus neemt, dan is die met deze brief volledig weggenomen.

Mevrouw Kant (SP):

De conclusie: als de leider van de ChristenUnie gisteren kennis heeft genomen van wat de minister-president heeft gezegd in de persconferentie en daarop vandaag geen kritiek uit, is kennisnemen in dit geval instemmen. Dan heeft de heer Slob geen enkele kritiek op de woorden van de minister-president en stemt hij met de gehele verklaring in. Anders moet hij nu zijn kritiek uiten.

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik laat deze conclusie voor rekening van mevrouw Kant, zoals dat hoort. Ik heb gisteren de minister-president verscheidene malen horen zeggen dat het kabinet nog studie zal maken van het rapport en de Kamer daarover zal rapporteren. Laten we onszelf ook serieus nemen en onze uiteindelijke afwegingen maken over volledige kabinetsreacties. Mevrouw Kant heeft die niet nodig; wij wel.

De heer Rutte (VVD):

Begrijpt de heer Slob waarom mevrouw Hamer gisteren heeft gezegd dat de premier niet sprak namens de heer Bos?

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik heb gisteren de minister-president zijn verklaring horen afleggen. Ik ben er zelf ook van uitgegaan dat hij namens het kabinet gesproken heeft. Mocht dat anders zijn dan horen wij dat wel, maar daar ga ik zelf niet van uit. Het zou vreemd zijn als wij daar niet van uit kunnen gaan.

De heer Rutte (VVD):

Is de heer Slob het dan met mij eens dat er toch licht lijkt te zitten tussen de uitlatingen van de fractievoorzitter van de PvdA dat er niet namens het kabinet is gesproken, althans niet namens de PvdA-bewindslieden, en de brief van vandaag, ondertekend door de premier, waarin staat dat er wel is gesproken namens het hele kabinet?

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik geef mijn eigen bevindingen weer namens mijn fractie. Ik heb geen behoefte om namens de Partij van de Arbeid te spreken. Die kunnen dat zelf, zoals u dat ook voor uw fractie kunt en inmiddels ook in wat korte bewoordingen hebt gedaan.

Uiteindelijk wil mijn fractie maar één ding. Ik heb het net eigenlijk ook al in reactie op een vraag gezegd. Dat is dat het kabinet dus zo snel als mogelijk en verantwoord is met een uitgebreide schriftelijke reactie komt op het rapport van de commissie-Davids. Nu is daar één punt kort uitgelicht, maar er is natuurlijk nog veel meer te zeggen en te reageren op wat de commissie-Davids heeft aangegeven. Wij willen dat de vragen die gesteld zijn daarbij worden meegenomen. Dan is er wat mijn fractie betreft voldoende basis om het echte inhoudelijke debat over de politieke besluitvorming rond Irak te voeren en dat zal een keer tijd worden ook.

Mevrouw Halsema (GroenLinks):

Zou de heer Slob voor mij de vraag kunnen beantwoorden of met deze brief de verklaring van gisteren van tafel is?

De heer Slob (ChristenUnie):

De verklaring van gisteren is uitgesproken namens het kabinet. Het kabinet heeft nu de Kamer een brief gestuurd waarvan u kennis hebt genomen. Daarin wordt overigens ook gerefereerd aan de verklaring. Die brief heb ik, zoals ik net al aangaf, onder andere beschouwd als het wegnemen van twijfel over de vraag of het kabinet het rapport van de commissie-Davids wel serieus zou nemen. In dat opzicht heb ik deze brief ook beoordeeld. Het enige wat ik nu wil en wat u volgens mij ook zou moeten willen, is dat wij het kabinet zo snel mogelijk aan het werk zetten voor de uitgebreide reactie zodat wij het definitieve debat kunnen gaan voeren.

Mevrouw Halsema (GroenLinks):

Het kabinet neemt maar op één onderdeel afstand van de opvattingen die gisteren door de premier zijn geventileerd, namelijk op het punt van het volkenrechtelijk mandaat waarover u nog geen mening hebt. Op alle andere punten, bijvoorbeeld de juistheid van de informatie aan de Kamer en het leidinggeven door de premier, wordt geen afstand genomen van de verklaring van gisteren. Bestaat die verklaring van gisteren voor u nog of is die weg?

De heer Slob (ChristenUnie):

Het is een wat vreemde redenering dat in alles afstand zou moeten worden genomen van een verklaring. Een verklaring is afgegeven. Het kabinet reageert met een brief, mede gevraagd door de Kamer, op vragen die daarover zijn gesteld. Als er op dit moment van het kabinet verwacht wordt dat er op de onderdelen die zijn aangestipt in de verklaring, nu al een volledige en uitgebreide beantwoording zou liggen, hadden wij deze brief vanavond niet op dit tijdstip kunnen krijgen. Wij hebben deze brief wel gevraagd en wij wilden die het liefst ook vanavond hebben omdat wij wilden spreken over de commotie die was ontstaan na gisteren; niet meer en niet minder.

Mevrouw Halsema (GroenLinks):

De commotie is gisteren niet alleen ontstaan naar aanleiding van de uitspraken van de premier over het volkenrechtelijk mandaat, maar ook over de uitspraken van de premier dat de Kamer juist geïnformeerd is en dat de premier en het kabinet over de afgelopen jaren geen fouten te verwijten zijn. Ik zie het kabinet in de brief van vanavond nergens afstand nemen van die uitspraken van gisteren. Mijn eenvoudige vraag aan u is: zijn die uitspraken nog even geldig of bestaan ze niet meer en zijn ze van tafel?

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik heb niets meer toe te voegen aan wat ik eerder heb gezegd. Ik verwacht van het kabinet dat het met een uitgebreide reactie komt, ook op de onderdelen die u noemt. Dan kunnen wij met elkaar verder spreken.

Mevrouw Halsema (GroenLinks):

Mag ik u nog een andere, korte vraag stellen? Hebt u de brief gelezen voordat deze naar de Kamer werd gestuurd en hebt u daar als coalitiefractie mee moeten instemmen?

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik heb deze brief niet gelezen. Natuurlijk wel nadat ik hem gekregen had -- laat daar geen misverstand over bestaan -- maar niet voordat hij naar de Kamer ging. Daarna heb ik hem uiteraard wel gelezen en er mijn oordeel over gegeven.

2e termijn

De heer Slob (ChristenUnie):

Voorzitter. Aan het eind van de vanavond veelbesproken en geanalyseerde kabinetsverklaring van dinsdagmiddag gaf de minister-president aan dat verantwoordelijkheid nemen ook betekent verantwoordelijkheid afleggen. Zo is het. Ik constateer dat met dit debat daarmee een begin is gemaakt. Zowel de brief van het kabinet als de eerste termijn van de minister-president en de beide vicepremiers heeft bij mij de onduidelijkheid weggenomen over de omgang met het rapport van de commissie-Davids, die om verschillende redenen is ontstaan. Ik ga ervan uit dat het kabinet zich na dit debat zal richten op een zorgvuldige en uitgebreide reactie op het rapport van de commissie-Davids, daarmee ook voortbordurend op de eerste reactie die we vanavond al met elkaar hebben kunnen bespreken. Daar heeft de commissie recht op, maar daar vraagt ook dit gevoelige onderwerp om.

Ook mijn fractie zal zich de komende weken verder verdiepen in het rapport van de commissie, te beginnen in het gesprek met de commissie volgende week. Ik hoop dat dit in februari zal leiden tot een goed inhoudelijk debat over alle aspecten die aan dit onderwerp vastzitten.

Bijdrage Arie Slob spoeddebat over de reactie op het rapport Davids

Wed, 03 Feb 2010 13:05:35 +0100

De heer Slob (ChristenUnie): Voorzitter. Met grote belangstelling heeft mijn fractie gisteren kennisgenomen van het rapport van de commissie-Davids. We hadden ernaar uitgekeken, niet alleen omdat de commissie een aantal maanden meer tijd nodig had dan in eerste instantie was verwacht, maar ook in het licht van de soms denigrerende wijze waarop sommige fracties de instelling van deze commissie in februari van vorig jaar beoordeelden. Het doet mijn fractie deugd dat het de commissie is gelukt om in alle onafhankelijkheid haar werk te doen en om daarover gelijktijdig aan zowel de regering als het parlement te rapporteren. Dit is naar ik hoop een trendbreuk met de in Den Haag helaas vaak overheersende praktijk dat de inhoud van rapporten en begrotingen al voor aanbieding op straat ligt.

De heer Pechtold (D66): De brief van vanavond gaat met name in op het volkenrechtelijke aspect, maar gisteren, tijdens de presentatie van de premier, en hij schreef vandaag dat dit een eerste verklaring was namens het kabinet, heeft de premier ook andere dingen aangegeven, bijvoorbeeld dat de Kamer adequaat is ingelicht, zowel over de vraag van de Amerikanen als over de informatiepositie van AIVD en MIVD. Deelt u dat? Deelt uw vicepremier dat?

De heer Slob (ChristenUnie): Ik sta hier als voorzitter van de Tweede Kamerfractie van de ChristenUnie. Ik spreek namens mijn fractie. Het kabinet zal straks in zijn eigen termijn het oordeel van het kabinet geven. Dat ga ik hier niet doen. Wat betreft de vragen die zijn opgekomen, ook naar aanleiding van het rapport van de commissie-Davids, vind ik het van belang dat het kabinet een adequate en uitgebreide reactie geeft op alle onderdelen die daarbij horen, dus op alle conclusies die Davids heeft getrokken, 49 stuks in totaal. Alle vragen die onze, uw en andere fracties hebben gesteld, moeten beantwoord worden. Wanneer het kabinet dat heeft gedaan, kunnen wij, met het rapport van de commissie-Davids en de beoordeling van het kabinet, conclusies trekken. Dat zullen wij dus op een ander moment moeten doen dan nu. Ik constateer wel, en ik verwijs naar de brief van het kabinet, dat het kabinet op één onderdeel nu al aangeeft hoe het daarmee om wil gaan. Dat zal, naar ik aanneem, nog verder uitgewerkt worden, maar ik wil het debat zorgvuldig voeren. Dat betekent dat de door de heer Pechtold genoemde onderwerpen op een later moment verder besproken zullen moeten worden.

De heer Pechtold (D66): Dat is nog niet de start van een antwoord op mijn vraag. Ik zal mijn vraag veralgemeniseren. Gisteren heeft de minister-president twee strohalmen in de conclusies van Davids aangegrepen en vervolgens op essentiële conclusies van Davids afstand genomen van het rapport, mede namens uw partij, in die zin, mede name uw vicepremier, die gisteren zelfs bereid was om nog te vertellen dat hij zich geheel aansloot bij de premier. Klopt dat? Met andere woorden, deelt u de mening van uw vicepremier dat de Kamer volledig is geïnformeerd tijdens de Irak-oorlog?

De heer Slob (ChristenUnie): Ik vind dat de heer Pechtold wel zeer eenzijdig citeert uit hetgeen gisteren gezegd is. Ik heb het volledig stenografisch verslag van de persconferentie vandaag tot mij genomen. Ik heb gisteren ook meegeluisterd. Ik heb de minister-president een aantal keren horen zeggen, ook in andere interviews, dat hij op heel veel zaken nog terug zal komen en uitgebreider aan de Kamer zal rapporteren. Ik vind dat wij onszelf ook serieus moeten nemen, mijnheer Pechtold, en gaan debatteren over een rapport van een commissie die bijna een jaar bezig is geweest, niet alleen op basis van eerste reacties, maar op basis van uiteindelijk een volledige kabinetsreactie! Dat zou u volgens mij ook moeten willen.

De heer Pechtold (D66): Dan had u niet gisteren een premier moeten laten spreken, waardoor u nu al een dag in de problemen bent! De premier zei gisteren, namens uw vicepremier, die niet de beroerd was om dat gelijk te omarmen: Dan kun je niet zeggen dat de Kamer onvolledig is geïnformeerd. Ik citeer letterlijk uit de verklaring van gisteren. Bent u het daarmee eens? De reden waarom ik zo'n punt eruit haal -- ik kan er wel tien uit halen -- is de volgende. Staat de verklaring, inclusief de toelichting van de minister-president van gisteren nog, ook namens uw partij?

De heer Slob (ChristenUnie): Ik vind het totaal ontluisterend dat de heer Pechtold niet eens doorheeft wat de verhoudingen zijn tussen kabinet en Kamer. Ik heb de minister-president geen opdracht gegeven om te spreken. Het kabinet heeft een eigenstandige verantwoordelijkheid om te reageren op een rapport wanneer het dat krijgt. Het kabinet heeft dat gedaan zoals het gedaan heeft. Ik heb net aangegeven dat ik betreur dat daardoor een beeld is ontstaan dat het kabinet het rapport niet serieus zou nemen. In de brief die de Kamer heeft gekregen -- ik ga niet af op een persverklaring -- geeft het kabinet aan het dit rapport als het uitgangspunt neemt en daarmee verder gaat. Het kabinet haalt er een onderdeel uit waarin het aangeeft hoe het met de conclusies van het rapport wil omgaan. Het enige waar ik nu belang bij heb, is dat het kabinet zo snel mogelijk -- ik las in de brief begin februari -- met een volledige reactie en met de beantwoording van de vragen komt. Dan kunnen we het debat voeren. U moet mij aanspreken op mijn verantwoordelijkheid als voorzitter van de ChristenUnie-fractie. U moet mij niet vragen om een kabinetsreactie. Laten we het wel even zuiver houden. Ik snap dat het lastig is voor u, maar laten we het toch proberen.

De heer Pechtold (D66): Het is van tweeën één. Of u zegt: die verklaring van gisteren, daar denk ik het mijne van, maar daar kom ik nog wel op terug. Maar nee, de heer Slob doet hetzelfde als wat Balkenende gisteren deed. Hij pakt uit de brief van vanavond één punt. Hij zegt: nou prettig, dat volkenrechtelijke aspect, dat gaan we in de toekomst beter doen.

De heer Slob (ChristenUnie): Nog één keer voor de duidelijkheid: de minister-president heeft namens het kabinet gesproken; zo hoort dat ook. Het klopt dat dit kabinet ook gedragen wordt door de ChristenUnie. Ik spreek namens mijn fractie. Namens mijn fractie is mijn eerste reactie geweest dat het rapport van de commissie-Davids een stevig rapport is, dat een inkijk geeft in een besluitvormingsproces, en dat we moeten gebruiken om lessen te trekken … Mijnheer Pechtold, ik geef u antwoord. Als u eerst met de heer Rutte wilt praten, wil ik wel even wachten … Wij moeten allereerst lessen trekken op het punt van de informatievoorziening. Als het kabinet heeft gereageerd, wil ik daarover met het kabinet in debat. Daarnaast wil ik in debat over het volkenrechtelijke mandaat. Ik zal daarover met mijn eigen fractie in de komende weken, voorbereidend op het definitieve debat, stevig moeten praten met het rapport van de commissie-Davids in de hand.

Mevrouw Kant (SP): Ik heb een vraag aan de fractievoorzitter van de ChristenUnie, die inderdaad ook fractievoorzitter is van een coalitiepartij. Ik stel de vraag echter nadrukkelijk aan de heer Slob als lid van deze Kamer en fractievoorzitter van de ChristenUnie. Zo heeft hij gisteren ook gekeken naar de persconferentie van de minister-president. Hij heeft toch wel een mening over wat er gisteren gebeurd is? Hij heeft toch wel een mening over het feit dat de minister-president twee belangwekkende conclusies van de commissie-Davids van tafel heeft geveegd? Wat is zijn mening daarover?

De heer Slob (ChristenUnie): Ik heb gisteren gekeken naar de persconferentie; dat klopt. Ik heb de persconferentie beschouwd als een eerste reactie van het kabinet op het rapport van de commissie-Davids. Uiteindelijk gaan wij ook met een kabinet in debat op basis van reacties die door het kabinet naar de Kamer worden gestuurd. We doen dat niet alleen op basis van stenografische verslagen van persconferenties. Mijn reactie van gisteren was: ik wil zo snel mogelijk een stevige, uitgebreide kabinetsreactie hebben, ook met onderbouwingen voor de eerste opmerkingen die zijn gemaakt. Die heb ik nodig om ook de bevindingen van de commissie-Davids op waarde te kunnen schatten en daarover namens mijn fractie politieke oordelen te kunnen vellen. Zo ver zijn we op dit moment nog niet. Ik hoop dat we zo snel mogelijk daarover kunnen spreken.

Mevrouw Kant (SP): Wat de heer Slob wil, wil ik ook allemaal, alleen is er gisteren iets anders gebeurd! De heer Slob heeft blijkbaar naar een andere zender gekeken; ik vraag gewoon zijn mening over wat hij zich daar heeft zien afspelen. Die vraag ik hem. En dan kan hij wel zeggen hoe hij graag gewild zou hebben dat het was gegaan, maar zo is het niet gegaan. We hebben de minister-president gisteren op televisie in een persconferentie afstand horen nemen van twee belangwekkende conclusies uit een onafhankelijk onderzoek. Ik vraag de leider van de ChristenUnie naar zijn mening over de afstand die de minister-president heeft genomen van die conclusies.

De heer Slob (ChristenUnie): Ik heb het woord "afstand" zelf niet in de mond genomen. Ik heb aangegeven dat ik datgene wat gisteren is gezegd door de minister-president in zijn verklaring namens het kabinet, als een eerste reactie heb beschouwd op het rapport. Daar neem je op dat moment kennis van. Ik spreek hier uit dat ik behoefte heb aan een uitgebreide schriftelijke reactie van het kabinet op het totale rapport, maar ook op de vragen die mede door mijn fractie alweer zo'n tien maanden geleden zijn gesteld over alles wat er toen speelde. Zo'n reactie hebben wij nodig om tot conclusies te kunnen komen. Ik ben blij met de brief van vanavond. Mocht er nog schijn zijn van twijfel of het kabinet het rapport wel serieus neemt, dan is die met deze brief volledig weggenomen.

Mevrouw Kant (SP): De conclusie: als de leider van de ChristenUnie gisteren kennis heeft genomen van wat de minister-president heeft gezegd in de persconferentie en daarop vandaag geen kritiek uit, is kennisnemen in dit geval instemmen. Dan heeft de heer Slob geen enkele kritiek op de woorden van de minister-president en stemt hij met de gehele verklaring in. Anders moet hij nu zijn kritiek uiten.

De heer Slob (ChristenUnie): Ik laat deze conclusie voor rekening van mevrouw Kant, zoals dat hoort. Ik heb gisteren de minister-president verscheidene malen horen zeggen dat het kabinet nog studie zal maken van het rapport en de Kamer daarover zal rapporteren. Laten we onszelf ook serieus nemen en onze uiteindelijke afwegingen maken over volledige kabinetsreacties. Mevrouw Kant heeft die niet nodig; wij wel.

De heer Rutte (VVD): Begrijpt de heer Slob waarom mevrouw Hamer gisteren heeft gezegd dat de premier niet sprak namens de heer Bos?

De heer Slob (ChristenUnie): Ik heb gisteren de minister-president zijn verklaring horen afleggen. Ik ben er zelf ook van uitgegaan dat hij namens het kabinet gesproken heeft. Mocht dat anders zijn dan horen wij dat wel, maar daar ga ik zelf niet van uit. Het zou vreemd zijn als wij daar niet van uit kunnen gaan.

De heer Rutte (VVD): Is de heer Slob het dan met mij eens dat er toch licht lijkt te zitten tussen de uitlatingen van de fractievoorzitter van de PvdA dat er niet namens het kabinet is gesproken, althans niet namens de PvdA-bewindslieden, en de brief van vandaag, ondertekend door de premier, waarin staat dat er wel is gesproken namens het hele kabinet?

De heer Slob (ChristenUnie): Ik geef mijn eigen bevindingen weer namens mijn fractie. Ik heb geen behoefte om namens de Partij van de Arbeid te spreken. Die kunnen dat zelf, zoals u dat ook voor uw fractie kunt en inmiddels ook in wat korte bewoordingen hebt gedaan.

Mevrouw Halsema (GroenLinks): Zou de heer Slob voor mij de vraag kunnen beantwoorden of met deze brief de verklaring van gisteren van tafel is?

De heer Slob (ChristenUnie): De verklaring van gisteren is uitgesproken namens het kabinet. Het kabinet heeft nu de Kamer een brief gestuurd waarvan u kennis hebt genomen. Daarin wordt overigens ook gerefereerd aan de verklaring. Die brief heb ik, zoals ik net al aangaf, onder andere beschouwd als het wegnemen van twijfel over de vraag of het kabinet het rapport van de commissie-Davids wel serieus zou nemen. In dat opzicht heb ik deze brief ook beoordeeld. Het enige wat ik nu wil en wat u volgens mij ook zou moeten willen, is dat wij het kabinet zo snel mogelijk aan het werk zetten voor de uitgebreide reactie zodat wij het definitieve debat kunnen gaan voeren.

Mevrouw Halsema (GroenLinks): Het kabinet neemt maar op één onderdeel afstand van de opvattingen die gisteren door de premier zijn geventileerd, namelijk op het punt van het volkenrechtelijk mandaat waarover u nog geen mening hebt. Op alle andere punten, bijvoorbeeld de juistheid van de informatie aan de Kamer en het leidinggeven door de premier, wordt geen afstand genomen van de verklaring van gisteren. Bestaat die verklaring van gisteren voor u nog of is die weg?

De heer Slob (ChristenUnie): Het is een wat vreemde redenering dat in alles afstand zou moeten worden genomen van een verklaring. Een verklaring is afgegeven. Het kabinet reageert met een brief, mede gevraagd door de Kamer, op vragen die daarover zijn gesteld. Als er op dit moment van het kabinet verwacht wordt dat er op de onderdelen die zijn aangestipt in de verklaring, nu al een volledige en uitgebreide beantwoording zou liggen, hadden wij deze brief vanavond niet op dit tijdstip kunnen krijgen. Wij hebben deze brief wel gevraagd en wij wilden die het liefst ook vanavond hebben omdat wij wilden spreken over de commotie die was ontstaan na gisteren; niet meer en niet minder.

Mevrouw Halsema (GroenLinks): De commotie is gisteren niet alleen ontstaan naar aanleiding van de uitspraken van de premier over het volkenrechtelijk mandaat, maar ook over de uitspraken van de premier dat de Kamer juist geïnformeerd is en dat de premier en het kabinet over de afgelopen jaren geen fouten te verwijten zijn. Ik zie het kabinet in de brief van vanavond nergens afstand nemen van die uitspraken van gisteren. Mijn eenvoudige vraag aan u is: zijn die uitspraken nog even geldig of bestaan ze niet meer en zijn ze van tafel?

De heer Slob (ChristenUnie): Ik heb niets meer toe te voegen aan wat ik eerder heb gezegd. Ik verwacht van het kabinet dat het met een uitgebreide reactie komt, ook op de onderdelen die u noemt. Dan kunnen wij met elkaar verder spreken.

Mevrouw Halsema (GroenLinks): Mag ik u nog een andere, korte vraag stellen? Hebt u de brief gelezen voordat deze naar de Kamer werd gestuurd en hebt u daar als coalitiefractie mee moeten instemmen?

De heer Slob (ChristenUnie): Ik heb deze brief niet gelezen. Natuurlijk wel nadat ik hem gekregen had -- laat daar geen misverstand over bestaan -- maar niet voordat hij naar de Kamer ging. Daarna heb ik hem uiteraard wel gelezen en er mijn oordeel over gegeven.

'Rapport Davids bevat lessen om te leren'

Thu, 14 Jan 2010 00:09:01 +0100

Het rapport van Commissie Davids bevat veel bevindingen waaruit regering en parlement lessen moeten trekken. Dat vraagt om te beginnen om een uitvoerige schriftelijke kabinetsreactie en vervolgens een zorgvuldig debat in de Tweede Kamer.

In een primaire reactie op het gisteren verschenen, ruim 550 pagina's dikke rapport zei fractievoorzitter Arie Slob: ,,De Commissie Davids heeft haarscherp een besluitvormingsproces inzichtelijk gemaakt waaruit zowel regering alsook het parlement lessen kunnen trekken voor vergelijkbare besluitvormingsprocessen in de toekomst. Onder meer over de vraag welke informatie verstrekt moet worden aan het parlement, over de wijze van informatieverstrekking en over het volkenrechtelijk mandaat.’’

Het rapport geeft feitelijke informatie over veel dingen die wel en niet gebeurd zijn. Slob: ,,De ChristenUnie is blij dat de commissie geen bewijs heeft gevonden voor een in de afgelopen jaren hardnekkig gerucht dat Nederland een actieve militaire bijdrage zou hebben geleverd aan (de voorbereiding) de inval in Irak.’’

Voor ze met een oordeel over de bevindingen van de Commissie Davids komt, wacht de ChristenUnie-fractie in de Tweede Kamer een schriftelijke reactie van het kabinet af. Slob: ,,Laten de ministers nu maar snel aan de slag gaan met een schriftelijke, kabinetsbreed gedragen reactie; dat is de zorgvuldigheid die de Commissie Davids met haar bevindingen verdiend heeft.’’

Slob: bedrijfsleven moet ethische keuzes n� maken

Fri, 08 Jan 2010 20:42:26 +0100

Ondernemers kunnen ethische keuzes, zoals omschakelen naar zuiniger energiegebruik, sociale productie en eerlijke handel, niet voor zich uit schuiven tot ze de economische wind weer in de rug hebben. Juist de huidige crisis vraagt om herbezinning �n omschakeling naar een duurzame en sociale economie. Dat zei Arie Slob in een spreekbeurt in Dalfsen voor ondernemers in de regio IJsseldelta en Noordoost Overijssel.

Hieronder volgt de speech van Arie Slob, fractievoorzitter van de ChristenUnie in de Tweede Kamer, donderdag 7 januari op de nieuwjaarsbijeenkomst van VNO-NCW IJsseldelta en Noordoost Overijssel in congreshotel De Mooirivier te Dalfsen:

,,Dank voor de eervolle uitnodiging om vanmiddag aanwezig te mogen zijn op de nieuwjaarsbijeenkomst van VNO-NCW IJsseldelta en Noordoost Overijssel. Ik mag niet alleen aanwezig zijn, maar ook als politicus iets zeggen over het onderwerp ‘normbesef en ethisch handelen in de economie’. Mogelijk is er gedacht: ‘Politiek, waarden, normen, ethiek - daar moeten we een fatsoensrakker van de ChristenUnie bij halen!’ Ik zeg het wat gekscherend, maar het klopt wel dat nadenken over waarden en normen en ethisch besef goed bij de ChristenUnie past.

Nu is het nadenken daarover gelukkig niet iets dat exclusief bij de ChristenUnie voorkomt. Het valt me de laatste maanden juist op dat steeds meer partijen zich hiermee bezig houden. Zo ben ik als fractievoorzitter van de ChristenUnie begin 2009 betrokken geweest bij de coalitieonderhandelingen over het zogenaamde crisispakket, ook wel het ‘aanvullend beleidsakkoord’ genoemd. Het trof mij dat met name vanuit de PvdA bij die onderhandelingen sterk werd aangedrongen op een zogenaamde Morele Agenda. Ik zal over die agenda straks nog iets meer zeggen, maar een dergelijk vurig pleidooi van sociaaldemocraten voor moraliteit had ik een aantal jaren geleden op deze manier niet voor mogelijk gehouden.

Ik waardeer het dat u als VNO-NCW vandaag dit thema op de agenda hebt gezet. Er is namelijk reden genoeg om na te denken over normbesef en ethisch handelen in de economie. De financiële en economische crisis waarin de wereld is terechtgekomen dwingt ons daartoe. Het zou een grote vergissing zijn die crisis te beschouwen als een tijdelijke, vervelende oneffenheid die ons nu overkomt en waar we maar zo snel als mogelijk van verlost moeten worden om weer over te kunnen gaan tot wat in slecht Nederlands wel business as usual wordt genoemd.

De crisis waarmee we nu te maken hebben, is geen vuiltje dat straks wel weer over waait. Achter deze crisis gaan weeffouten schuil en ook veel onverantwoord gedrag. Om te beginnen in de VS, maar niet alleen daar. Er is op soms grove wijze sprake geweest van een gebrek aan normbesef, een gebrek aan ethisch handelen. Te vaak heeft alleen het eigen financiële belang centraal gestaan. In plaats van het collectieve belang. Een belang dat - zoals u zult begrijpen - verder reikt dan alleen maximalisatie van winst. Wat is er veel misgegaan. Het kan dan ook niet zo zijn dat als de ergste stuiptrekkingen van de crisis straks voorbij zijn, we weer overgaan tot de economische orde van de dag. Van ons mag gevraagd worden lessen te trekken uit hetgeen ons nu overkomt. En als ik het over ‘ons’ heb, dan heb ik het over de overheid, de financiële wereld, het bedrijfsleven, maar ook de burger in zijn of haar rol als consument. Iedereen draagt op zijn of haar terrein een eigen verantwoordelijkheid. Wegschuilen achter de rug en verantwoordelijkheid van een ander kan niet en is ook ongewenst.

Dit zeggende, zitten we midden in het onderwerp ‘normbesef en ethisch handelen’. Ik moet me beperken en vraag om die reden aandacht voor drie zaken. Mogelijk kunt u in uw eigen situatie daar iets mee.

1. Ik zou een pleidooi willen houden voor het doorbreken van een eenzijdige focus op economische groei. Mede gezien de omstandigheden waarin we zijn terechtgekomen, mag van ons gevraagd worden na te denken over een bredere benadering van groei en welvaart.

Ook in Nederland zijn we erg gespitst op economische groei. In onze ogen gaat het pas goed met de economie als er sprake is van groei. Op het moment dat deze groei stagneert of zelfs terugloopt, al is het maar met minieme percentages, gaan alle alarmbellen rinkelen. Politiek Den Haag is dan in ieder geval in rep en roer.

Ik denk dat we elkaar de vraag mogen stellen of de economische crisis waarin we nu zitten, ons niet duidelijk wil maken dat we tegen begrenzingen aanlopen. Ik zeg dat ook met de wetenschap dat de financiële- en economische crisis waarmee we nu te maken hebben, verweven is met andere crises die de wereld teisteren. Zoals de schaarste aan hulpbronnen (zoals voedsel), de schaarste aan grondstoffen voor energieopwekking tegenover een snelgroeiende wereldbevolking, de toenemende druk op het klimaatsysteem én de schrijnende armoede waarin een groot deel van de wereldbevolking leeft.

Zoals bekend is ons economische stelsel gebaseerd op een jaarlijkse consumptiegroei. Terugkijkend naar de afgelopen tien jaar zien we dat zowel productie als consumptie in een rap tempo is toegenomen. Zo produceren we per hoofd van de bevolking circa 275 procent van wat we tien jaar daarvoor produceerden. We verbruiken in onze tijd aan fossiele brandstoffen per hoofd van de bevolking circa 225 procent van wat we tien jaar hiervoor verbruikten. En het eind is nog niet in zicht. Ondanks vele technologische ontwikkelingen is deze groeibehoefte nog altijd sterk afhankelijk van grondstoffen en hulpbronnen. Hoelang houden we dat vol? Het is niet teveel gezegd dat als we rücksichtslos doorgaan op deze weg, dit ten koste gaat van mensen, biodiversiteit en onvervangbare grondstoffen. Voor zover dit nu al niet het geval is.

Van ons mag gevraagd worden daarover na te denken. En waar mogelijk ons handelen daarop af te stemmen. Dit raakt aan ons ethisch besef. Economische groei, hoe belangrijk ook, kan nooit een doel in zichzelf zijn. Op macroniveau zullen we moeten nadenken over een economische visie en orde, waarbij niet virtuele groei, maar échte welvaart centraal staat, gemeten aan: sociaal-menselijke, ecologische en duurzaam-economische waarden. Alles wat wij waardevol vinden – bijvoorbeeld schone lucht, onderwijs en fatsoenlijke werkomstandigheden – hoort meegenomen te worden in de nieuwe definitie van groei en welvaart.

Mogelijk doet u dat zelf al, maar op microniveau zal nagedacht moeten worden over onder meer de grenzen van bedrijfsvoering. Dan komt u te staan voor vragen als ‘hoe ver wil ik met mijn bedrijf gaan’, ‘hoe noodzakelijk is verdere groei’, ‘wanneer is het genoeg echt genoeg’.

Als je in deze tijd met moeite je bedrijf overeind kunt houden, lijken dit voor het moment misschien luxevragen, maar ze zijn desondanks wezenlijk. Ook hoort er nagedacht te worden over de omstandigheden in het bedrijf. Daar horen vragen bij als ‘hoe ga ik om met mijn personeel’, ‘is er ruimte voor arbeidsgehandicapten in mijn bedrijf’, ‘hoe lang houd ik mijn mensen vast’, maar ook vragen over de wijze van productie: ‘hoe ziet de productieketen van mijn producten eruit’, ‘hoe schoon zijn mijn producten’.

En ook: lukt het me om op een innovatieve wijze veel duurzamer met schaarse grondstoffen om te gaan? Dat zijn spannende vragen. Ze raken aan de waarden en normen, aan de ethiek van uw bedrijfsvoering. Loop voor dit soort vragen niet weg.

2. Ik wil als tweede punt nog wat inzoomen op het door mij gebruikte woord ‘duurzaamheid’.

Lange tijd leefde met name in ondernemerskringen wel de gedachte dat dit onderwerp vooral iets was voor geitenwollensokkendragers. Ik kom zelf uit een ondernemersfamilie en weet dat uit eigen ervaring. Ik hoop dat we die fase inmiddels wel voorbij zijn. We naderen het moment dat we minder olie vinden dan het jaar daarvoor, de zogenaamde oliepiek (door Amerikanen peak oil genoemd). Onze fossiele brandstoffen raken op en het vinden van nieuwe olie- en gasvelden wordt steeds moeilijker en duurder. Of we het leuk vinden of niet: we zullen moeten nadenken over alternatieve brandstoffen. Als het moment nadert dat de maximale olieproductie niet voldoende is om aan de wereldvraag te voldoen, en er zijn onvoldoende alternatieve brandstoffen beschikbaar, dan zal deze situatie leiden tot een economische depressie van ongekende omvang.

Er zijn dus duidelijk economische redenen om zwaar in te zetten op alternatieve brandstoffen, waaronder groene en blauwe energie. Maar wat misschien wel belangrijker (we hebben het vanmiddag niet voor niets over normbesef en ethisch handelen) is onze verantwoordelijkheid voor een zorgvuldige omgang met de aan ons toevertrouwde aarde. Als er bij ons nog enig besef is van wat in mijn kringen goed rentmeesterschap wordt genoemd (we hebben de aarde in bruikleen van onze Schepper gekregen, moeten daar zorgvuldig mee om gaan), dan zullen we deze tijd ook moeten gebruiken om zwaarder in te zetten op het vergroenen van de economie. De overheid kan daarin een actieve rol spelen, ondermeer door het vergroenen van het belastingstelsel (schoon gedrag belonen, vuil gedrag zwaarder belasten), maar ook door subsidies. Maar uiteindelijk zullen ondernemers en burgers ook hierin hun eigen verantwoordelijkheid moeten nemen.

Dan zullen we wel de knop om moeten zetten. Daar is daadkracht en durf voor nodig. Hoewel ik vind dat we in Nederland op de goede weg zijn, heeft de overheid daarin van tijd tot tijd ook wel steken laten vallen. En de weg die we nu zijn ingeslagen moet wel vervolgd worden. We kennen goede voorbeelden uit het buitenland. Henk Keilman noemt in zijn boekje Crisis? Hoezo crisis? landen als Duitsland en Denemarken waar men al hele grote stappen heeft gezet om te komen tot een economie op basis van duurzame economie. Na de eerste oliecrisis in 1972 besloot Denemarken bijvoorbeeld stevig te investeren in duurzame economie. Nu bestaat 24 procent van alle Deense elektriciteit uit windenergie. Denemarken wekt op land en op zee meer dan drieduizend megawatt op met behulp van turbines. De Duitse wet op duurzame energie is de meest vooruitstrevende ter wereld. Beheerders moeten hun netwerken openstellen voor opwekkers van duurzame elektriciteit. Deze stroom wordt vergoed tegen een vastgesteld tarief. Daardoor weet de producent van elektriciteit precies welke inkomsten hij zal hebben. Een dergelijke zekerheid trekt investeerders aan, omdat ze weten welk rendement hun investeringen zullen opleveren. Duitsland heeft op die manier een grote duurzame energiesector opgebouwd, met meer dan 200.000 arbeidsplaatsen. Dat toont aan dat een keuze voor duurzaamheid ook nieuw perspectief kan leveren.

Hier is nog een wereld te winnen. Laten we de kansen die daarvoor zijn dan ook benutten. Daarbij ook denkend aan een uitspraak van Mahatma Ghandi: ‘De aarde biedt voldoende om ieders behoefte te bevredigen, maar niet ieders hebzucht’. Ik zie overigens in deze omgeving (Dalfsen, Hardenberg) hele mooie voorbeelden. Graag volhouden.

3..Tot slot de Morele Agenda van het crisisakkoord. Daarin is door de regering klip en klaar uitgesproken dat de recessie kan worden benut om de economie te vernieuwen en collectieve voorzieningen beter houdbaar te maken, maar ook om de samenleving moreel te versterken.

Het gaat dan, zo lezen wij, in de eerste plaats om het herstellen van doorgeschoten onevenwichtigheden die met name in de financiële sector zijn ontstaan. Het wegnemen van perfide korte-termijnprikkels, duurzaam gedrag stimuleren en beter toezicht organiseren, zullen de basis moeten vormen voor de herinrichting van de sector zelf en de overheidscontrole daarop. Concrete maatregelen in dit verband worden nader uitgewerkt en betreffen onder andere het versterken van (Europees) toezicht op verkeerde prikkels, wettelijk verankerde governance-eisen aan bestuurders en toezichthouders, herijking van het belang van aandeelhouders versus overige stakeholders en het verder werken aan maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Bijzondere vermelding werd gemaakt van wat in de Morele Agenda ‘doorgeschoten beloningenbeleid’ wordt genoemd. In de hele financiële sector, maar zeker bij de instellingen die financiële steun van de overheid ontvangen of door de overheid zijn overgenomen, dient – zo geeft de Morele Agenda aan - een cultuurverandering plaats te vinden ten aanzien van het beloningsbeleid. De primaire verantwoordelijkheid voor het beloningsbeleid en de beloningen van bestuurders van financiële instellingen ligt bij de raden van commissarissen en in het verlengde daarvan de aandeelhouders. Specifiek voor de door de overheid gesteunde instellingen in de financiële sector zullen echter maatregelen worden genomen die erop zijn gericht dat aan de top van die ondernemingen geen variabele beloningen worden toegekend (en vertrekregelingen worden beperkt), zolang nog geen nieuw en duurzaam beloningsbeleid van kracht is dat is goedgekeurd door de door de overheid voorgedragen commissarissen.

Voor de sector als geheel zullen de toezichthouders DNB en AFM in hun toezicht nadrukkelijker aandacht gaan besteden aan beloningstructuren bij financiële instellingen. Er zal voorts een zwaar beroep gedaan worden op de bestuurders en branchevertegenwoordigers om een ommekeer te maken in de te royale (variabele) beloningen die bij hun ondernemingen veelal worden toegekend. Indien dat onvoldoende effect heeft, zullen nieuwe initiatieven worden overwogen, aldus de Morele Agenda van het crisisakkoord.

Ook hier kan iedereen in de eigen spiegel kijken. Laten we daar wel tijd en ruimte voor nemen.

Ik sluit af met een aantal citaten. Allereerst een citaat van Stephen Covers, Amerikaans leadership adviseur. Hij zei ooit: ‘Persoonlijk leiderschap is het proces van het je voor ogen houden van je visie en waarden, en je leven aanpassen om daarmee congruent te zijn.’

Peter F. Drucker, Amerikaans managementgoeroe, zei: ‘Management is de dingen goed doen, leiderschap is de goede dingen doen.’

En tot slot Confusius: ‘Als men ziet wat juist is, en het nalaat, is dat een gebrek aan moed.’

Ik wens u allen een gezegend 2010 toe. Zowel privé als zakelijk. Ik wens u in deze moeilijke tijd veel visie, persoonlijk leiderschap en een grote dosis aan moed toe om de goede dingen te doen. In het belang van uw onderneming, maar ook van de samenleving waar u deel van uitmaakt.''

Slob: regeringsverantwoordelijkheid vraagt commitment van coalitiepartners

Tue, 05 Jan 2010 10:31:30 +0100

De grote opgaven waar het kabinet dit jaar voor staat, vragen een onvoorwaardelijk commitment van de drie coalitiepartners. Wanneer dat ontbreekt, loopt de coalitie in dit kalenderjaar vast - en dat zou onnodig en onverantwoord zijn. Dat zei Arie Slob, fractievoorzitter van de ChristenUnie in de Tweede Kamer, tijdens een nieuwjaarsreceptie op het partijbureau in Amersfoort.

Hieronder de volledige tekst van Slob's nieuwjaarsspeech, waarover onder anderen het Nederlands Dagblad vandaag bericht:

,,Beste ChristenUnie-vrienden en vriendinnen,

Fijn dat we elkaar vanmiddag tijdens deze nieuwjaarsreceptie op het partijbureau kunnen ontmoeten. Op de verjaardag van André Rouvoet - wat een timing. Het jaar 2010 is inmiddels haar vierde dag in gegaan. Wat zal dit jaar ons politiek gaan brengen?

Laat ik beginnen met te zeggen dat we 2010 goed starten, door in de allereerste maand van het jaar als ChristenUnie ons tienjarig jubileum te vieren. De voorbereidingen daarvoor zijn in volle gang. Ik verheug me op ons jubileumfeest, 30 januari a.s. in het Beatrixtheater in Utrecht. We mogen dan als ChristenUnie onze zegeningen tellen én ook stil staan bij het unieke van een ChristenUnie: broers en zussen in het geloof die ook op het publieke terrein Jezus Christus willen navolgen. Ik hoop dat we dit nooit als een vanzelfsprekendheid zullen ervaren. Want dat is het niet en mag het ook nooit worden. Geweldig dat we in Nederland als christenen ons in de ChristenUnie politiek hebben kunnen verenigen om vanuit ons geloof invloed uit te oefenen op het bestuur van ons land en de samenleving. Om, zoals onze Unieverklaring zo mooi aangeeft, 'gelovig luisterend naar het Woord van God en met een open oog voor de werkelijkheid te zoeken naar Zijn wil'. Ons daarbij ook te laten aansporen door Gods opdracht om Hem lief te hebben en ook onze medemensen.

We hebben het nodig dat we deze missie van de ChristenUnie naar elkaar toe levend houden en ook dat we voortdurend op die manier naar elkaar en het functioneren van de ChristenUnie kijken. Zeker nu we in veel opzichten een politiek zwaar en onzeker jaar zijn ingegaan. Want dat zal het jaar 2010 zijn. Wat zullen de gemeenteraadsverkiezingen ons gaan brengen? Hoe zal de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen verlopen? Wat gaat er met velen van ons persoonlijk gebeuren? Tijden van naderende verkiezingen zijn ook in dat op zicht onzekere tijden. Ik kan uit eigen ervaring spreken.

Er zal dit jaar veel van ons gevraagd worden. Van de mensen op het partijbureau, van de Tweede en Eerste Kamerfractie (zowel de Kamerleden als onze medewerkers), van onze bewindspersonen en hun politiek assistenten, van onze lokale en provinciale bestuurders. Van iedereen binnen de ChristenUnie op de plaats waar hij of zij gesteld is. De druk op de ChristenUnie zal in het komende jaar groter worden. Het zal er voor ons op aankomen. Met de verkiezingsleus 'Stabiel, betrokken, ChristenUnie' hebben we willen uitdrukken wie en wat we willen zijn. Dat zal wel voortdurend waargemaakt moeten worden. En dat kan alleen maar als onze basis sterk en stabiel is.

Het mag niet alleen bij woorden blijven. Dat past ook niet bij de ChristenUnie. Zowel lokaal, provinciaal als landelijk loopt de ChristenUnie daarom niet weg voor het nemen van verantwoordelijkheid. Ook niet in moeilijke tijden. We zullen wel onze achterban daarin mee moeten nemen. Bijvoorbeeld als het gaat om de meerwaarde van de ChristenUnie in de regering. Te vaak hoor ik nog zeggen 'Wat realiseert zo'n ChristenUnie nu eigenlijk?'. Mensen zien dat niet altijd. Enthousiasme voor regeringsdeelname van de ChristenUnie kan dan zomaar wegzakken. Ook hebben we van tijd tot tijd last van beelden die van dit kabinet en ook van de ChristenUnie worden neergezet. En als ChristenUnie zijn we vaak te bescheiden in het uitdragen van onze politieke successen. We willen ons niet groter maken dan we zijn. Nu pleit ik niet voor een ChristenUnie-offensief in onbescheidenheid. Maar wel: meer uitdragen van de punten die de ChristenUnie in deze tijd als regeringspartij weet te realiseren. Wetend hoe onze positie een aantal jaren geleden was, vind ik het iedere dag nog indrukwekkend wat we als kleine regeringspartij kunnen realiseren. Zeker ook als je beseft dat Nederland na het toetreden van de ChristenUnie niet opeens christelijker is geworden. In tegendeel zou ik haast zeggen.

Maar wat is er desondanks allemaal niet losgekomen, als het om het gezinsbeleid gaat - om maar een voor de ChristenUnie aangelegen onderwerp te noemen. De waarde van het gezin wordt in deze regeerperiode steeds meer gezien en gewaardeerd. Daar hebben we al die jaren daarvoor als ChristenUnie, maar ook onze voorgangers GPV en RPF, altijd voor geijverd. We zien het nu terug in het beleid. Ik noem u een paar zaken. Zonder de ChristenUnie zou er geen kindgebonden budget voor gezinnen met een smalle beurs gekomen zijn. Voor deze gezinnen is het een zeer noodzakelijke aanvulling op de kinderbijslag. Zonder de ChristenUnie was de overdracht van de algemene heffingskorting (door Femke Halsema smalend de 'aanrechtbelasting' genoemd) al lang verdwenen. Nu kunnen gezinnen met jonge kinderen er nog steeds gebruik van maken, en er in vrijheid voor kiezen de kinderen thuis door een van beide ouders te laten verzorgen. Zonder de ChristenUnie hadden bijstandsmoeders geen vrijstelling van sollicitatieplicht gekregen. Zonder de ChristenUnie was de flitsscheiding niet afgeschaft en was er geen verplichting tot ouderschapsplan gekomen in situaties van echtscheiding waarbij jonge kinderen betrokken zijn. Zomaar een greep uit wat we op dit terrein realiseren. Neemt u van mij aan dat dit met partijen als GroenLinks, VVD of D66 op de plaats van de ChristenUnie in de regering, nooit gerealiseerd was.

Dat geldt ook voor wat er op het terrein van medische ethiek plaats vindt. Na jaren van oorverdovende stilte wordt er weer over de Wet Afbreking Zwangerschap (WAZ) gesproken. Het is weer een onderwerp. Abortus provocatus wordt niet meer alleen gezien als dé 'oplossing' voor ongewenste zwangerschap. Wie had dat in de tijd van 'Paars' gedacht? Hoewel onze speelruimte in een coalitie met CDA en PvdA politiek gezien niet groot is, doen we wat we kunnen. Zo is de overtijdbehandeling is inmiddels onder de WAZ gebracht. Er is geld gekomen voor de opvang van tienermoeders. Het VBOK-huis in Gouda kon daardoor openblijven. Er is een dam opgeworpen tegen het mogelijk vrijgeven van de zogenaamde Pil van Drion. Er is meer geld en aandacht gekomen voor palliatieve zorg. Ik begrijp het ongeduld. We zouden nog zo graag veel meer doen. Maar onderschat niet de waarde van deze zaken. Politiek gezien moet hier keihard voor geknokt worden. En neemt u ook hier van mij aan: met een partij als GroenLinks, VVD of D66 op de plaats van de ChristenUnie in de regering, was dit nooit gerealiseerd.

Als we het over GroenLinks, D66 en VVD hebben, dan hebben we het ook over partijen die de bijl aan de wortel van christelijke organisaties leggen. Zie wat er in steden als Amsterdam en Haarlem gaande is. In dat opzicht was de discussie over de Algemene Wet Gelijke Behandeling (AWGB) in het kabinet een hele spannende. Hier ging het onder meer over het recht van christelijke organisaties om hun eigen personeelsbeleid te kunnen blijven voeren. Een voor de ChristenUnie uiterst principiële zaak. Na maanden van kabinetsberaad heeft het kabinet uiteindelijk laten weten dit recht ongemoeid te laten. Dacht u nu echt dat dit ook de uitkomst zou zijn geweest als de ChristenUnie niet in de regering had gezeten? De vraag stellen is hem beantwoorden.

Er mag dankbaarheid zijn voor wat we als ChristenUnie in de afgelopen drie jaar hebben kunnen realiseren. Maar we zijn er nog niet. Ons wacht nu een zwaar politiek jaar, mede vanwege de heroverweging die zal gaan plaatsvinden. Het komt er ook voor het kabinet op aan.

Het kabinet hoeft zich niet te schamen voor de resultaten die het in de inmiddels bijna drie jaar van zijn bestaan geboekt heeft. Neem de pagina in NRC/Handelsblad van afgelopen zaterdag over de wijzigingen in het belastingstelsel die per 1 januari zijn doorgevoerd. Ik heb die pagina meegenomen. Zie de tussenkoppen:
- Steun voor 'zwakke' groepen en stimulering van goed gedrag
- Schoon en zuinig wonen en rijden wordt beloond
- Schenken en erven goedkoper
- Ondernemers en zzp-ers zijn beter af
Prachtig kabinetsbeleid. Helemaal ChristenUnie, zeg ik erbij.
Helaas sneeuwen dit soort resultaten nog veel te veel onder. Het imago van het kabinet is ondanks alles wat er aan mooie en noodzakelijke dingen gebeurt, nog steeds niet goed. Er blijft een beeld hangen van besluiteloosheid en onderlinge meningsverschillen. Voor een deel ook toegespitst op controverses tussen CDA en PvdA. Soms wordt dit beeld ook gevoed door leden van het kabinet. Denk aan de interviews van zowel Balkenende en Bos in de kerstnummers van Elsevier en Vrij Nederland. Dat kunnen we het komende jaar niet hebben.

In deze tijd mag verwacht worden dat het kabinet doet waartoe het geroepen is: het land door een tijd van ernstige financiële en economische crisis heen helpen. Er moet een onvoorwaardelijk commitment zijn aan deze coalitie en aan het gezamenlijk aanpakken van de grote opgaven waar we voor staan. Dat zal niet makkelijk zijn in een tijd van verkiezingen, maar als dit commitment ontbreekt lopen we - als we niet oppassen - dit kalenderjaar als coalitie vast. Dat is niet nodig en zou in deze moeilijke tijd ook onverantwoord zijn.

Het zal duidelijk zijn dat 2010 veel van ons zal vragen. Het zijn geen makkelijke maar wel uitdagende tijden. We mogen ons echter geborgen weten in Gods vaderhand. Hij is onze Heer, Hem behoren wij toe. Dat geeft rust en zekerheid. Oók in moeilijke tijden. Ik wens u allen Gods onmisbare zegen toe voor het inmiddels nieuw begonnen jaar.''

Slob: 'Halsema is haar eigen strategie vergeten'

Tue, 01 Dec 2009 17:53:06 +0100

GroenLinks-fractievoorzitter Femke Halsema had het afgelopen zaterdag, op haar eigen partijcongres, bij het verkeerde eind toen zij memoreerde aan de coalitievorming in 2006. Halsema stelde dat het CDA en de PvdA de voorkeur gaven aan de ChristenUnie boven GroenLinks. Volgens Arie Slob heeft Halsema de geschiedenis niet helemaal meer op orde: 'GroenLinks bedankte geheel uit eigen beweging voor kabinetsdeelname'.

Slob sprak dinsdagavond op een regiobijeenkomst van de kiesverenigingen ‘Graafstroom’, ‘Liesveld’ en ‘Nieuw-Lekkerland’.

Voorafgaand aan de toespraak bracht Slob een werkbezoek aan Thuiszorg Present (foto). Slob: "Ik vond het een inspirerend bezoek. Goed om op de werkvloer van Thuiszorg Present mensen actief te zien." Met cliënten en personeel sprak Slob over de stand van zaken in de thuiszorg en de WMO. Slob kondigde aan dat deze thema's binnenkort weer hoog op de agenda staan in politiek Den Haag en hij de zorgpunten van de gesprekspartners zal doorgeven aan zorgwoordvoerder Esmé Wiegman.

De geschiedherschrijving van Halsema beschreef Arie Slob ook in zijn column in het Friesch Dagblad van dinsdag 1 december:

GroenLinks is klaar om te regeren, heeft Femke Halsema zaterdag tijdens haar partijcongres gemeld. Het lijkt me dat die mededeling anderhalf jaar te vroeg of drie jaar te laat komt. Op dit ogenblik is iedere speculatie over mogelijke of wenselijke regeringscoalities ontijdig. Maar goed, collega Halsema is er dus vroeg bij.

Zorgwekkend vind ik wel dat ze zich drie jaar na dato kennelijk niet meer zo goed herinnert welke strategie GroenLinks eind 2006 volgde. In het congresverslag lees ik dat GroenLinks destijds langs de kant kwam te staan omdat ‘CDA en PvdA de voorkeur gaven aan de ChristenUnie’. Volgens mij was het zo dat GroenLinks geheel eigener beweging bedankt heeft voor kabinetsdeelname. ‘Nu even niet’, was haar boodschap aan Bos en Balkenende en daarna vertrok ze naar Spanje. Als reden voor haar afwijzing zei Halsema dat het niet voor de hand lag dat een coalitie gevormd zou worden uit drie partijen die ieder verlies geleden hadden. Tegelijk sloot ze niet uit dat GroenLinks later wel zou aanschuiven, als CDA en PvdA er met de ChristenUnie – een verkiezingswinnaar - niet uit zouden komen. Dat was dus waarop ze mikte: laat het eerst maar mislopen met de ChristenUnie, dat versterkt onze onderhandelingspositie als hard to get girl. Gek dat ze dat vergeten is, want er zijn op het GroenLinks-congres van 3 februari 2007 harde woorden gevallen over deze haastige vlucht in de oppositiebankjes.

In een interview met dagblad De Pers noemde Halsema zichzelf onlangs ‘een lopend politiek wonder’; ze vond zichzelf écht beter dan ‘wie zal ik noemen… Arie Slob’. Daar waren ze het in mijn fractie helemaal mee eens: geniaal vonden we Halsema toen ze eind 2006 de avances van CDA en PvdA afsloeg. Wouter Bos sprak destijds openlijk zijn teleurstelling uit en volgens betrouwbare bronnen waren er ook binnen het CDA krachten die veel liever met GroenLinks dan met de ChristenUnie zaken hadden gedaan. Maar ja, Femke had hen resoluut de dans geweigerd. Niet chique van haar om nu drie jaar later sip te doen alsof zij zelf een blauwtje heeft gelopen. Zo’n poging tot geschiedvervalsing is geen goede binnenkomer op het moment dat je verkondigt klaar te zijn voor regeringsdeelname.

Arie Slob

Werkbezoek Arie Slob Bunschoten

Tue, 01 Dec 2009 09:52:33 +0100

Fractievoorzitter Arie Slob bracht onlangs samen met de Bunschotense wethouder Willem Heinen, de fractie en een aantal afgevaardigden van het bestuur van de plaatselijke ChristenUnie een bezoek aan twee bedrijven in Bunschoten. Het eerste bedrijf dat door de ChristenUnie bezocht werd was Van Halteren Metaal, een bedrijf dat zich voornamelijk richt op de productie van defensie materiaal.

Hier werden we hartelijk ontvangen door Frank Koelewijn, algemeen directeur en Gijs Koelewijn, technisch directeur. Na een korte presentatie van het bedrijf werd er een interessante rondleiding gegeven door meerder productiehallen, waarbij de verschillende productieactiviteiten werden uitgelegd. Arie Slob was onder de indruk van het feit dat een relatief klein dorp dergelijke geavanceerde, gezonde bedrijven huisvest.

Na het bezoek aan Van Halteren Metaal, werden wij voor ons tweede werkbezoek ontvangen door De Boei, centrum voor welzijn en hulpverlening. De Boei is in het voorjaar van 2009 ontstaan door een fusie tussen de Schutsluis en de SWOB. De bedrijven die onder de Boei vallen zijn CLIP, Welzijn Ouderen, Steunpunt Vrijwilligers Bunschoten, de Schutsluis en het Centrum voor Jeugd en Gezin. Door verschillende afgevaardigden van de organisatie werden presentaties verzorgd. Ook werd er een bezoek gebracht aan de Mobiele Ontmoetings Plaats (MOB).

’s Avonds was er een mogelijkheid om een visje te mee te eten op het Spuiplein. De dag werd afgesloten met een avond over het overmatig alcohol en drugsgebruik. Tijdens deze avond hield Arie Slob een spreekbeurt over de rol van het gezin bij het overmatig alcohol en drugsgebruik. Ook werd er gekeken welke handvaten de lokale overheid heeft bij dit probleem.

ChristenUnie expertmeeting: 'Kansen van de crisis'

Mon, 30 Nov 2009 11:51:21 +0100

De ChristenUniefractie in de Tweede Kamer houdt vrijdag 27 november een expertmeeting over kansen die de huidige crisis biedt om de economie duurzaam te hervormen. Wetenschappers, economen, politici en vertegenwoordigers van werkgevers en werknemersorganisaties nemen deel aan de studiemiddag.

Deelsessies van de expertmeeting gaan over ‘Bruto nationaal product (BNP) en eenzijdige welvaartsfocus’, ‘Effect westers beleid op vooruitgang ontwikkelingslanden’ en ‘Productie, handel en maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)’.

In alle deelsessies zal worden gesproken over de rol van de 'marktmeester' op het plein van de vrije markteconomie. Deze marktmeester is een instantie die actie onderneemt bij schendingen van grensoverschrijdende mensenrechten of bij milieu- of handelsdelicten. De marktmeester heeft een proactieve rol, hij overziet de handelsmarkt en legt deze actief naast een faire en duurzame meetlat. De marktmeester is nodig om de onduurzame race to the bottom om te keren en een stevige en hoge ethische bodem onder de wereldhandel te leggen.

Leidende vragen hierbij zijn: Hoe ziet een marktmeester er anno 2010 concreet uit? Wat is zijn/haar takenpakket? Wat kan ‘privaat’ doen? Wat kan het ‘publiek’ initiëren, stimuleren of controleren? Wat is het mandaat? Hoeveel macht/reikwijdte heeft de marktmeester? Welke sancties zou een marktmeester op kunnen leggen? Moet deze rol globaal, Europees of nationaal worden belegd? Wat kan de Nederlandse overheid daar dan precies in betekenen? Hoe kan een marktmeester slagkracht houden? Wat is de uitvoerende instantie? Personen of instanties: meerdere marktmeesters naast elkaar?

In een deelssessie onder leiding van prof. dr. ir. Egbert Schuurman (Fractievoorzitter Eerste Kamer ChristenUnie) en Frank Mulder (voozitter Time to turn) wordt gesproken over de vraag hoe het Bruto Nationaal Product kan worden vervangen door een beter 'instrument' om het welzijn van de samenleving te meten.

Een tweede deelsessie, onder leiding van prof. dr. Roel Kuiper (Eerste Kamerlid ChristenUnie) en Eelco Fortuijn (ondernemer en oprichter FairFood), spreekt over het effect van westers beleid op vooruitgang in de ontwikkelingslanden. Ondanks grote armoede is er nog altijd spraken van netto geldstromen van Zuid naar Noord, en ondanks chronische ondervoeding is er sprake van export van te goedkoop voedsel uit ‘hongerlanden’.

De derde deelsessie, onder leiding van prof. ir. Jan Harmsen (hoogleraar duurzame chemische technologie, RUG) en Antonie Fountain (directeur Stop the Traffik) gaat over de vraag: Hoe kunnen bedrijven verantwoordelijk worden gehouden voor misstanden, wat mogen we eisen van bedrijven ten aanzien van duurzaamheid en (internationaal) MVO-beleid (MVO staat voor maatschappelijk verantwoord ondernemen) en wat is de rol van de overheid?

Arie Slob, fractievoorzitter van de ChristenUnie in de Tweede Kamer, zal proberen aan het eind van de bijeenkomst enkele conclusies en concrete actiepunten te formuleren.

prof. dr. ir. Egbert Schuurman (Fractievoorzitter Eerste Kamer ChristenUnie) en

Frank Mulder (voozitter Time to turn)

'Eurlings, laat je niet intimideren door spandoekjournalistiek'

Thu, 26 Nov 2009 17:41:20 +0100

,,Er zit vandaag een VVD-sticker op de voorpagina van De Telegraaf: 'Kilometerheffing No Way'. Zo bont hebben kranten en omroepen het sinds de hoogtijdagen van de verzuiling niet meer gemaakt. Ik vraag me af of een krant op deze wijze de grenzen van ge�ngageerde journalistiek niet overschrijdt."

Arie Slob stelde woensdagavond tijdens een spreekbeurt in Hardenberg de rol van dagblad De Telegraaf in het debat over kilometerheffing ter discussie. Slob vroeg zich af of de krant 'doelbewust probeert macht uit te oefenen'. ,,Willen we een dergelijke ontwikkeling van de media in Nederland?''

Slob constateert dat De Telegraaf, sinds minister Eurlings zijn wetsontwerp over ‘anders betalen voor mobiliteit’ presenteerde, bijna dagelijks negatief bericht over de kilometerheffing. ,,Dat een krant nieuws en commentaar niet scheidt, is op zich al opmerkelijk. Maar vandaag onderneemt de krant zelfs een directe poging om het democratisch debat te overstemmen met stemmingmakerij. In de openingskop is zonder enige journalistieke toelichting of verantwoording de actiesticker van de VVD afgedrukt. En de eerste zin luidt: ‘De plannen voor de invoering van de kilometerheffing hangen aan een zijden draadje’. Hoezo? De krant redeneert dat de ANWB kritischer opstelt, dat de ANWB onmisbaar is om draagvlak te creëren, en dat minister Eurlings zijn plannen dus niet kan uitvoeren zonder steun van de ANWB. De optelsom is simpelweg dat de minister moet buigen voor de ANWB. Eén stap verder en de krant schrijft gewoon dat Eurlings wel snel bakzeil zal halen omdat de grootste krant van Nederland tegen is. Ik hoop dat de minister en mijn collega’s in de Tweede Kamer zichzelf niet laten intimideren door dit soort spandoekjournalistiek van een krant die zichzelf niet als verslaggever maar als onderwerp en dader van het nieuws presenteert.’’

Logica
Slob nam in zijn spreekbeurt volledige verantwoordelijkheid voor het kabinetsbesluit om de kilometerheffing in te voeren. ,,Laat duidelijk zijn: dat doen we niet omdat in onze achterban toch niet zoveel wordt autogereden. Ook ik krijg bezorgde reacties van mensen die het maar niks vinden dat ze straks misschien wel méér moeten betalen voor hun autogebruik. Wonderlijk: de klaagmails komen nooit van de vele Nederlanders die straks honderden euro’s vaste lasten kunnen uitsparen voor een auto die ze selectief gebruiken, een auto die ook nog eens veel goedkoper in de aanschaf wordt. In plaats van het bezit wordt straks het gebruik van de auto belast. Niet de bezitter maar de gebruiker betaalt, naar de mate waarin hij vervuilt. De wijze waarop dit wordt ingevoerd zullen we kritisch en zorgvuldig volgen, maar niemand kan de rechtvaardige logica van deze principiële omslag ontkennen.’’

Slob roemt keuze voor Van Rompuy

Tue, 24 Nov 2009 09:46:56 +0100

Fractievoorzitter Arie Slob roemt de benoeming van de Belg Herman van Rompuy tot eerste voorzitter van de Europese Raad. Slob: ,,Een goede keuze. Met Van Rompuy is een gekwalificeerde voorzitter voor de Europese Raad binnengehaald. Een man ook die geen pretenties heeft om zich als President van de Verenigde Staten van Europa te gedragen.''

Over de vaak gehoorde en even vaak ontkrachte speculaties dat de Nederlandse premier Balkenende ook 'in' zou zijn voor de nieuwe Europese topfunctie, zegt Slob: ,,Ik ben blij dat onze minister-president niet voor een moeilijke afweging is geplaatst, en gewoon leiding blijft geven aan het kabinet dat zijn naam draagt. Er is in deze tijd van economische crisis nog genoeg werk voor hem te doen, en voor de rest van politiek Den Haag ook. Hopelijk gaat iedereen zich daar nu weer helemaal op concentreren, en is ook het even voorspelbare als onwaardige, inhoudsloze gebabbel over gezichts-, gezag- en geloofwaardigheidsverlies snel overgewaaid.''

'Onverdraagzaam, benepen Amsterdam miskent traditie'

Thu, 19 Nov 2009 14:14:02 +0100

,,Onverdraagzaam, benepen, een miskenning van de Nederlandse traditie.'' Dat vindt ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob van de motie die gisteravond door de gemeenteraad van Amsterdam is aangenomen. De meerderheid van de raad, aangevoerd door de VVD, wil dat de gemeente Amsterdam geen zaken meer doet met zorg- en welzijnsinstellingen die van sollicitanten een binding met hun identiteit vragen.

Aanleiding voor de motie was een personeelsadvertentie van Het Scharlaken Koord, een christelijke organisatie die zorg verleent onder prostituees. Voor haar hulp aan prostituees die uit ‘het vak’ willen stappen, krijgt Het Scharlaken Koord subsidie van de gemeente Amsterdam. Omdat het een christelijke organisatie is (onderdeel van Tot Heil des Volks) vraagt ze ook van haar medewerkers dat ze christelijk zijn. De gemeenteraad heeft nu uitgesproken dat de gemeente niet meer zaken mag doen met organisaties die een ‘exclusief’ personeelsbeleid hebben.

Slob noemt het ,,een dwaze oprisping van seculiere intolerantie’’ dat de Amsterdamse politiek op deze wijze een ban uitspreekt over identiteitsgebonden instellingen. ,,Een groot deel van het zorg- en welzijnswerk in Nederland heeft christelijke wortels. Dat geldt van de reclassering bijvoorbeeld, van de daklozenzorg van het Leger des Heils, en ook van de vereniging Tot Heil des Volks die al in de negentiende eeuw werkzaam was op de Wallen en in de Jordaan. Het Scharlaken Koord heeft enorm veel ervaring in het werken onder prostituees, en het was daarom geen verrassing dat zij de meest geschikte organisatie was om een gemeentelijk ‘uitstapprogramma’ te gaan uitvoeren. Onbegrijpelijk is dat de gemeenteraad nu vindt dat de organisatie daarvoor wel haar christelijke identiteit zou moeten afleggen. Kennelijk uit een soort hysterische vrees dat christelijke hulpverleners met een heimelijke evangelisatieagenda werken.’’

De gemeenteraad van Amsterdam doorkruist met haar motie de landelijke lijn die onlangs nog door Tweede Kamer en minister Ter Horst werd bevestigd. Aanleiding was een brochure van het ministerie van Binnenlandse Zaken en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten over ‘religie in het publieke domein’. Ter Horst bepleitte in dat verband een ,,ontspannen omgang’’ met religieuze instellingen. Geloofsgemeenschappen leveren volgens haar een belangrijke bijdrage aan de sociale cohesie in de samenleving. ,,Als maar duidelijk is dat je het geld niet geeft voor evangelisatie, kun je best organisaties met godsdienstige of levensbeschouwelijke grondslag subsidiëren’’, zei Ter Horst.

Bij de begrotingsbehandeling van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, volgende week, zal Ed Anker de onverdraagzame toestanden in Amsterdam aankaarten bij minister Ter Horst.

ChristenUnie komt op voor werkende ouderen

Mon, 16 Nov 2009 21:19:43 +0100

De ChristenUnie vindt dat het kabinet met een plan moet komen om meer ouderen aan het werk te krijgen �n te houden, terwijl de AOW-leeftijd omhoog gaat. Dat heeft fractievoorzitter Arie Slob vandaag gezegd in het debat over verhoging van de AOW-leeftijd. ,,Het verhogen van de AOW-leeftijd mag niet leiden tot een feitelijke verlenging van de WW of bijstand," aldus Slob.

Slob heeft het kabinet om een stappenplan gevraagd waarbij jaarlijks gekeken kan worden hoeveel meer ouderen aan het werk zijn gekomen. Hij wijst erop dat de kansen van ouderen niet goed zijn op de arbeidsmarkt en velen van hen nu werkloos zijn. Slob: ,,Het verhogen van de AOW-leeftijd mag volgens ons niet leiden tot een feitelijke verlenging van de WW of bijstand. Oudere werknemers moeten kansen krijgen. Op dat punt is nog wel een wereld te winnen. Het kabinetsvoornemen bevat veel goede maatregelen die daartoe moeten leiden. Maar het resultaat telt. En dat resultaat moet worden gemeten in reëel toegenomen arbeidskansen van de oudere werknemers. Ik stel voor dat er nu al afspraken gemaakt gaan worden met de sociale partners op dit punt.”

De integrale bijdrage aan het debat:

Voorzitter. Men zegt wel eens: regeren is vooruitzien. Ik geef toe dat dit een verschrikkelijk cliché is, maar het wordt wel iedere keer bevestigd. Vooruitzien betekent tijdig maatregelen nemen voor de toekomst, ook als het maatregelen betreft die wellicht pijn doen, maar die tegelijkertijd zeer noodzakelijk zijn, bijvoorbeeld omdat wij de kosten van de voorzieningen op de oude manier niet langer kunnen dragen. De voorgenomen AOW-maatregelen hebben begrijpelijkerwijs veel losgemaakt. Hoewel het soms zo overkomt, gaat het bij de AOW-discussie niet alleen om de verhoging van de leeftijd met twee jaar. Het gaat om de fundamentele vraag hoe wij, ook in de toekomst, lasten en lusten verdelen in de samenleving: tussen jong en oud, tussen rijk en arm en tussen gezond en ziek.

Dat was ook de vraag waarvoor de fractie van de ChristenUnie zich gesteld zag. In 2007 zagen wij nog mogelijkheden om, zonder de AOW-leeftijd te verhogen, de overheidsfinanciën op peil te houden en te voldoen aan de houdbaarheidsopgave die er lag door het versneld aflossen van de staatsschuld, het bevorderen van de arbeidsparticipatie tot 65 jaar en de fiscalisering van de AOW. Dat zijn stuk voor stuk maatregelen die zijn verankerd in het coalitieakkoord en die inmiddels zijn opgepakt. Als er geen financiële en economische crisis was ontstaan, zou er wat ons betreft ook geen aanleiding zijn geweest in deze periode van de daarover gemaakte afspraken af te wijken. Maar de crisis dwingt ons nu om eerder tot verdergaande stappen over te gaan. Het is nu dan ook onverantwoord om verdere bestuurlijke ingrepen door te schuiven naar de toekomst. De besluiten met betrekking tot de AOW waren en zijn niet makkelijk. Het toekomstperspectief van veel mensen gaat er immers anders uitzien. Tegelijkertijd moeten we onderkennen dat de tijden sinds de invoering van de AOW behoorlijk zijn veranderd: wij leven gelukkig langer en gezonder. Dat maakt dat we ook een bijdrage van oudere werknemers mogen vragen. We weten echter ook dat we er met een verhoging van de AOW-leeftijd alleen niet zijn. Er is nog veel meer nodig om ons Nederland voor te bereiden op de andere tijden, de tijden van na de economische en financiële crisis: bezuinigingen, ombuigingen, mogelijk ook lastenverhogingen, en een nieuwe balans tussen overheidsverantwoordelijkheden en particuliere verantwoordelijkheden. Daar zullen we later, in het voorjaar, verder over doorspreken, ook naar aanleiding van de heroverwegingen die inmiddels door het kabinet zijn gestart.

De uitdagingen zijn al met al groot en talrijk. Ze moeten snel worden opgepakt, maar wel verantwoord. De gevolgen van het overheidsingrijpen moeten rechtvaardig en evenwichtig zijn. De sterkste schouders dragen de zwaarste lasten, maar er moet ook sprake zijn van wederzijdse solidariteit tussen de oudere en jongere generaties. Alleen zo krijgt de verzorgingsstaat op een duurzame manier vorm.

Dat brengt mij bij de Hoofdlijnenbrief van het kabinet over de verhoging van de AOW. Gezien de tijd heb ik er drie punten uitgehaald, waarvoor ik apart aandacht wil vragen. Ik begin met een voor ons belangrijk punt: de arbeidsmarktpositie van de oudere werknemers. Die is -- het is vanmorgen al vele malen gezegd, en ook vanmiddag -- nog steeds niet goed. Het is ook bekend dat mijn fractie, meestal bij monde van mijn collega Ortega, er al jaren op hamert dat we daaraan aandacht moeten besteden. Het verhogen van de AOW-leeftijd, hoe noodzakelijk ook, mag volgens ons niet leiden tot een feitelijke verlenging van de WW of de bijstand.

Oudere werknemers moeten kansen krijgen. Op dat punt is nog een wereld te winnen. In dat opzicht -- straks kom ik hier nog apart op terug -- ben ik blij met de overgangstermijn die nu gekozen is. Deze zal hiervoor voor een groot deel benut moeten worden.

Het kabinet heeft in de afgelopen jaren en zelfs ook dit jaar een groot aantal maatregelen genomen om de arbeidsparticipatie van ouderen verder te bevorderen. Het kabinet geeft in zijn hoofdlijnenbrief aan dat het, met name wat de inkomensgerelateerde arbeidskorting betreft, het voornemen heeft om met een nieuw voorstel te komen, met name gericht op de lagere inkomens. Dit zal ons na de herfst bereiken. Dat is allemaal prima, maar uiteindelijk telt op dit punt het resultaat. Dat moet worden gemeten in reëel toegenomen arbeidskansen van de oudere werknemers. Ik stel dan ook voor dat op dit punt nu al harde afspraken worden gemaakt met de sociale partners en dat er een stappenplan komt met betrekking tot de vraag hoe de arbeidsparticipatie van ouderen jaarlijks moet toenemen totdat de AOW in 2020 verhoogd wordt, opdat wij jaarlijks kunnen meten of wij op schema liggen. Is dat laatste niet het geval, dan moeten de sociale partners zich durven committeren aan meer en verdergaande maatregelen. Deze zijn volgens mij wel te bedenken. Ik vraag het kabinet om straks een reactie te geven op dit voor ons heel essentiële onderdeel.

Dan kom ik bij de overgangstermijn. Het kost tijd om de arbeidskansen van ouderen daadwerkelijk te verbeteren. Daarom is het van belang dat wij hier tijd voor creëren. Dat doen wij niet alleen daarom. Wij doen dit ook om ouderen te ontzien die vlak voor hun pensioen staan. Wat ons betreft was het ook niet netjes geweest om hen ineens met een dergelijk voorstel te confronteren. Je moet hiervoor even de tijd nemen. Om die reden steunen wij het gekozen invoeringspad. Binnen de uitvoering moet men zich kunnen voorbereiden op deze majeure operatie. Wij gaan ervan uit dat door deze wijze van invoering de kosten van de invoering voor de pensioenfondsen beperkt zullen blijven. Ik wil dit bevestigd zien door het kabinet.

Het is terecht dat in dit debat heel veel aandacht is gevraagd voor de zware beroepen. Inmiddels is er het nodige over gezegd. Van de kant van de fractie van de ChristenUnie is er steun voor het kabinet om hier serieus aandacht aan te besteden en niet op een gemakkelijke manier te denken dat wij dit onderwerp wel even kunnen oplossen. Daarom is het goed dat in de arbowetgeving verankeringen komen om te komen tot, zoals het zo fraai heet -- in de praktijk moet het handen en voeten krijgen -- een duurzaam arbeidsmarktbeleid. Ook steun voor het voornemen van het kabinet om hierover niet vrijblijvend afspraken met sociale partners te maken. Je hebt dan een stok achter de deur nodig. Natuurlijk realiseren ook wij ons dat verdere uitvoering nog wel het een en ander zal vragen. Het is dan plezierig om enige tijd te reserveren voor het oppakken van de uitvoering. Ik zie geen enkele reden om nu al uit te gaan van een negatieve uitkomst van de voorstellen. Mocht gaandeweg blijken dat zaken niet helemaal zo gaan als je veronderstelt -- dit geldt voor alles wat wij oppakken -- dan heb je altijd een nieuw afwegingsmoment. Het uiteindelijke doel moet zijn dat wij toewerken naar een situatie waarin mensen met zware beroepen tijdig van functie wisselen voordat zij opgebrand raken.

In het verlengde daarvan vraag ik ook aandacht voor zzp'ers met een zwaar beroep. Dit is een aparte categorie. Het is nog onvoldoende duidelijk hoe het kabinet hiermee om wil gaan. Het lijkt ons van belang dat wij dit punt agenderen om verder op te pakken. Dit zal niet meteen vandaag kunnen.

Tot slot. Ik denk dat het kabinet terecht zijn verantwoordelijkheid heeft genomen om te komen tot AOW-voorstellen, en ook in een redelijk snel tempo nadat het de SER helaas niet was gelukt om tot breed gedragen adviezen te komen. Ik waardeer het dat wij nu ook al kunnen spreken over een hoofdlijnenbrief, die natuurlijk nog weer verder zal moeten worden uitgewerkt in wetgeving. Wij gaan er wel van uit -- maar op het moment dat ik het uitspreek, weet ik dat het eigenlijk vanzelfsprekend zou moeten zijn -- dat het kabinet bij die uitwerking ook de sociale partners verder gaat betrekken. Ik hoop dat de sociale partners zelf ook actief zullen meedenken, zodat als wij straks de wetgeving krijgen, wat naar ik hoop snel zal gebeuren, wij gedragen en uitvoerbare maatregelen kunnen bespreken.

Bijdrage Arie Slob aan Plenair debat over de toekomst van de AOW

Fri, 11 Dec 2009 16:15:08 +0100

De heer Slob (ChristenUnie): Voorzitter. Men zegt wel eens: regeren is vooruitzien. Ik geef toe dat dit een verschrikkelijk cliché is, maar het wordt wel iedere keer bevestigd. Vooruitzien betekent tijdig maatregelen nemen voor de toekomst, ook als het maatregelen betreft die wellicht pijn doen, maar die tegelijkertijd zeer noodzakelijk zijn, bijvoorbeeld omdat wij de kosten van de voorzieningen op de oude manier niet langer kunnen dragen. De voorgenomen AOW-maatregelen hebben begrijpelijkerwijs veel losgemaakt. Hoewel het soms zo overkomt, gaat het bij de AOW-discussie niet alleen om de verhoging van de leeftijd met twee jaar. Het gaat om de fundamentele vraag hoe wij, ook in de toekomst, lasten en lusten verdelen in de samenleving: tussen jong en oud, tussen rijk en arm en tussen gezond en ziek.

De heer Rutte (VVD): College Hamer was hier duidelijk over. Zij zei: eigenlijk zou dit ook moeten vallen onder de regeling volgens welke je op 65-jarige leeftijd met pensioen kunt als je 42 jaar hebt gewerkt. Mijnheer Slob, bent u het eens met mevrouw Hamer?

De heer Slob (ChristenUnie): U weet dat aan dit onderwerp nogal wat vastzit. U hebt het toch over zzp'ers?

De heer Rutte (VVD): Ik praat over de zelfstandigen, dat zijn onder anderen de bijna één miljoen zelfstandigen zonder personeel.

De heer Slob (ChristenUnie): Zeker. Nu wij verder gaan met de uitwerking voor de zware beroepen, vind ik dat wij deze categorie hierbij moeten betrekken. Ik leg mij nog niet vast op uitkomsten op dat punt. Er zijn verschillende mogelijkheden, zo denk ik. Zoals u weet, is het nu al mogelijk dat zzp'ers een deel van hun winst apart zetten voor de zogeheten ouderdomsreserve. Mogelijk kun je dit nog iets ophogen, opdat men zelf iets meer mogelijkheden heeft om andere keuzes te maken. Misschien zijn er nog andere mogelijkheden te bedenken. Ik wil een en ander eerst eens op een rijtje gezet hebben. Het feit dat ik dit punt noem, geeft al aan dat ik vind dat wij hierover verder zullen moeten spreken met elkaar.

De heer Rutte (VVD): Ik heb het voorstel van het kabinet zo begrepen, dat het gaat om mensen die 42 jaar hebben gewerkt. Ik heb het dus niet noodzakelijkerwijs over mensen met een zwaar beroep, maar over mensen die 42 jaar hebben gewerkt. Als dat werknemers zijn -- de heer Slob moet mij corrigeren als ik het verkeerd zeg -- zouden die ook met 65 jaar met pensioen moeten kunnen. Daarvan zeg ik: moet je daaronder niet ook de zelfstandigen zonder personeel vangen?

De heer Slob (ChristenUnie): Ik denk dat u het kabinetsvoorstel correct weergeeft. Ik koppel nu mijn opmerking over de zzp'ers aan de discussie over de zware beroepen. Ik vraag het kabinet daaraan aandacht te geven.

De heer Rutte (VVD): U maakt dus wel een onderscheid ten aanzien van werknemers als het gaat om de regeling waarin staat dat je na 42 jaar met pensioen kunt op je 65ste. U gaat niet zover als mevrouw Hamer, die het net met mij eens was dat de groep zelfstandigen zonder personeel -- dat zijn bijna 1 miljoen mensen -- ook onder die regeling zou moeten vallen. Na 42 jaar zouden die mensen met pensioen kunnen op hun 65ste. Als u het blijft koppelen aan de categorie mensen met een zwaar beroep, dan praat u over een heel ander terrein van het voorstel. Ik stel dus vast dat u en mevrouw Hamer het oneens zijn.

De heer Slob (ChristenUnie): Ik weet niet wat voor belang u erbij hebt om voortdurend de ene aan de andere collega te koppelen.

De heer Rutte (VVD): Ik wil proberen om vandaag nog een beetje tot zaken te komen.

De heer Slob (ChristenUnie): Dat was mij nog niet opgevallen in de bewoordingen waarmee u op het kabinetsvoorstel hebt gereageerd en in de toch wat zwakke onderbouwing van uw eigen voorstel. Dat rammelt echt aan alle kanten, maar dat weet u natuurlijk wel. Ik wil in het kader van de discussie over zware beroepen ook nadrukkelijk aandacht hebben voor de manier waarop wij omgaan met zzp'ers, zonder dat ik daarover nu al conclusies trek, want ik realiseer mij ook heel goed dat dat niet eenvoudig zal zijn. Wij moeten daarvoor echter niet weglopen.

'ChristenUnie doet in Venlo wat Wilders niet durft'

Thu, 05 Nov 2009 10:06:00 +0100

Geert Wilders laat de kiezers in z'n eigen geboorteplaats in de kou staan. Dat zei Arie Slob, fractievoorzitter van de ChristenUnie, tijdens een bezoek aan Venlo. Slob laakte het gebrek aan vertrouwen dat Wilders jegens de bevolking van Venlo toont. De ChristenUnie doet, voor het eerst, w�l mee aan de gemeenteraadsverkiezingen in de Limburgse stad.

Slob, tijdens een spreekbeurt op uitnodiging van de ChristenUnie in Venlo: ,,Wilders vond het risico van meedoen aan de verkiezingen hier te groot. Hij warmt zich gretig aan vrijblijvende peilingen maar als het erop aankomt z’n aanhang in vertrouwen te nemen en ook lokaal politieke verantwoordelijkheid te dragen, dan laat hij ze in de kou staan. Ik ben blij dat het de ChristenUnie wél gelukt is met een gekwalificeerde kandidatenlijst en een stevig programma aan de herindelingverkiezingen in Venlo mee te doen. Juist in deze turbulente tijd is het van belang om bestuurlijke verantwoordelijkheid te nemen. Daarvoor zijn wij als ChristenUnie ook opgericht. Niet om thuis bij de haard te gaan zitten en de confrontatie met politieke tegenstanders te mijden.”

In Venlo worden over twee weken (18 november) al verkiezingen gehouden. De ChristenUnie doet voor de eerste keer mee aan de gemeenteraadsverkiezingen in Venlo. In de afgelopen jaren is het aantal ChristenUnie-leden en -stemmers in Limburg fors toegenomen.

Arie Slob opent Oekra�nehuis

Mon, 02 Nov 2009 17:08:42 +0100

Vanmorgen rond half elf is het Oekra�nehuis in Veenendaal geopend door Dorcas-directeur Ruud van Eijle en fractievoorzitter van de ChristenUnie Arie Slob. 'Ik ben in verschillende Oost-Europese landen geweest en het huis is erg herkenbaar', zei Slob vlak voor hij de vier bewoners het voedselpakket overhandigde waar ze deze week mee rond moeten komen.

Hij vroeg aandacht voor de Dorcas Voedselactie en de armoedeproblematiek in de wereld. ‘In Nederland zijn we druk met de financiële crisis en met het feit dat de economie even niet groeit. Tegelijkertijd is het aantal mensen in de wereld dat van een dollar per dag moet leven gestegen, is het voedselprobleem gegroeid. Dat geeft je toch wel een beschaamd gevoel.' Hij wenste de bewoners toe dat het met het weer een beetje meevalt deze week, vooral omdat al is gebleken dat het dak van het Oekraïnehuis lekt. ‘Als het niet meevalt, realiseer je dan maar dat het voor jullie maar één week is, terwijl andere mensen altijd in zo'n situatie zitten.' Ruud van Eijle prees de vier bewoners die de uitdaging aangaan om een week lang te leven zoals mensen in Oost-Europa.

Het Dorcas Oekraïnehuis staat van 2 tot en met 7 november voor de studio van GrootNieuwsRadio op de Einsteinstraat in Veenendaal. Dit huis is een exacte kopie van huizen zoals je ze veel in Oost-Europa tegenkomt. Muren van klei en een dak van golfplaten. Achter het huis bevindt zich een buiten-wc. Vier bewoners proberen deze week rond te komen van één voedselpakket en 20 euro zakgeld. Ze worden op de voet gevolgd in de uitzendingen op GrootNieuwsRadio. Met elkaar proberen ze zoveel mogelijk voedselpakketten in te zamelen voor de allerarmsten in Oost-Europa. Hiervoor roepen de bewoners de hulp in van de luisteraars van GrootNieuwsRadio.

Dorcas Voedselactie
De actie in het Dorcas Oekraïnehuis valt samen met de Dorcas Voedselactie. Op meer dan duizend locaties in Nederland wordt voedsel ingezameld voor de allerarmsten in Oost-Europa. Ruim 600 supermarkten en 400 kerken doen mee. In Oost-Europa leven nog steeds veel mensen onder de armoedegrens. Vooral ouderen worden zwaar getroffen door de economische situatie waarin hun land verkeert. Pensioenen bedragen veelal niet meer dan 60 euro per maand. Dit geld gaat op aan vaste lasten zoals huur, elektriciteit en verwarming. Voor overige zaken als voedsel en kleding blijven dan onvoldoende middelen over. Daarnaast heerst in Oost-Europa een hoge werkloosheid. Een sociaal vangnet zoals we dat in Nederland hebben, kennen ze daar niet. Geen werk betekent vaak geen inkomen. Ook hebben veel mensen in Oost-Europa te lijden onder de enorme prijsstijgingen die worden veroorzaakt door de voedselcrisis.

Volg de belevenissen van de bewoners via oekrainehuis.hyves.nl.

Op de foto: Fractievoorzitter Arie Slob van de ChristenUnie (links) in gesprek met Evert ten Ham van GrootNieuwsradio. Op de achtergrond Dorcas-directeur Ruud van Eijle.

(Bron: www.dorcas.nl)

ChristenUnie en DOE in Suriname

Tue, 03 Nov 2009 15:26:12 +0100

Tussen de Surinaamse DOE-partij en de Nederlandse ChristenUnie zijn de afgelopen jaren nauwe contacten ontstaan. Zo kregen DOEpartijleden in Suriname onlangs een training van Shahied Badoella (hoofd communicatie op het partijbureau van de ChristenUnie), en omgekeerd was DOE-leider Carl Breeveld te gast op het ChristenUniepartijcongres van februari in Haarlem. Het uitgangspunt van de contacten is: wat kunnen we van elkaar leren?

Breeveld: ,,Ik waardeer de ChristenUnie omdat er vooral accent wordt gelegd op de inhoud. Hier in Suriname wordt veelal nog op de man gespeeld, in plaats van op de bal. Ik zie de ChristenUnie als een levendige partij, die hecht aan het debat en aan voortdurend contact met de achterban – ook tussen verkiezingen in.’’ ChristenUnie-fractieleider Arie Slob ontmoette Carl Breeveld twee weken geleden enkele malen in Paramaribo, tijdens de fractievoorzittersreis naar Suriname. Daar zegde Slob opnieuw z’n steun toe aan de DOE-partij.

Lees een uitgebreid interview met Carl Breeveld in het Nederlands Dagblad van 2 november 2009 (alleen voor abonnees van het ND)

Lees hier de weblogs van Arie Slob

Met een korjaal naar Danpaati

Sat, 24 Oct 2009 10:14:27 +0200

Woensdagmorgen vroeg in de morgen zijn we vanuit Paramaribo naar het dorpje Danpaati gereisd. Danpaati (letterlijk: eiland bij Dan) is in het binnenland gelegen aan de Boven Surinamerivier. Met een klein vliegtuigje zijn we naar Botopasi gevlogen. Daarna zijn we met een korjaal naar Danpaati gevaren. Al met al een hele belevenis.

Met medewerking van een aantal Nederlandse sponsors (zorgverzekeraar Menzis, Woonzorg Nederland en thuiszorg Groningen) is op Danpaati een lodge gebouwd om de opbrengst daarvan te gebruiken voor de bejaarden, zieken en hulpbehoevenden van twaalf dorpen met ongeveer tienduizend bewoners in de omgeving. De lodge wordt gerund door de Surinaamse stichting Bonama en het 65-koppige personeel bestaat voor 90 procent uit lokale mensen. We zijn (opnieuw per korjaal) bij een van de dorpen wezen kijken. Dat was een hele belevenis. Fijn om te zien hoe vooral oudere vrouwen nu geholpen worden. Bijvoorbeeld bij het waterdragen. Ook hebben we bij de kinderopvang gekeken. Wat een schatjes. Ze zongen op een bepaald moment 'vader Jacob' voor ons. En dat midden in een binnenland meer dan 6000 kilometer van Nederland. Het was er overigens extreem warm. Veel zweten en drinken, dus.

Het eiland Danpaati was echt een belevenis. Dat zijn zo van die plaatsen waar je rust kunt vinden. Leuk ook om met de kapiteins (= dorpshoofden) kennis te maken (zie foto). Een aantal van hen was vorig jaar nog in Nederland geweest en had daar ook een bezoek aan de Tweede Kamer gebracht. We konden dus met recht spreken van een tegenbezoek. Dat werd zeer gewaardeerd. Ik ben door een van de kapiteins uitgenodigd de vakantie in zijn dorp door te brengen. Daar moet ik het thuis maar eens over hebben.

Het is goed om ook deze kant van Suriname te zien. Geweldig mooie natuur, maar ook veel achterstanden. Op velerlei gebied. Zo is opeens het onderwijs uitgevallen omdat de hoofdonderwijzer eerder deze week aan een hersenbloeding was overleden. Alles ligt nu direct stil. De mensen in dit gebied zijn nakomelingen van slaven die ooit van de plantages het binnenland zijn ingevlucht. Bijzonder om je dat ook te realiseren.

Donderdagmorgen zijn we naar Brokopondo gevlogen. Daar is het bedrijf IAMGOLD actief. Een Canadees bedrijf dat op acht plekken in de wereld, waaronder Suriname, aan goudwinning doet. Zeker op dit moment met de hoge goudprijzen een zeer lucratieve bezigheid. Het heeft wel erg veel gevolgen voor de natuurlijke omgeving. Zo zijn grote delen bos gekapt en wordt er veel met kwik gewerkt. Dat doet IAMGOLD overigens niet; dat werkt volgens internationale standaards en is ISO-gecertificeerd. We hebben een rondleiding gekregen (met helm en veiligheidsbril op) en ook informatie over de werkwijze. Ik heb er een wat dubbel gevoel bij. Logisch dat Suriname iets met zijn grondstoffen wil doen. Opvallend is wel dat de goudmijn voor 95 procent in handen is van IAMGOLD. En de gevolgen voor de omgeving zijn groot. We hebben het ook over een gebied ongeveer zo groot als de provincie Utrecht! Een groter probleem zijn de illegale goudzoekers. Dat zijn er vele duizenden door heel Suriname. Die werken niet volgens internationale standaards en zijn niet ISO-gecertificeerd. Zij vervuilen in nog sterkere mate het milieu en brengen de volksgezondheid in gevaar door het gebruik van kwik bij het zoeken naar goud.

Foto: de goudmijn van IAMGOLD vanuit de lucht gezien

Terug in Paramaribo hebben we (weer net in het pak) nog een aantal gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van de banken en de sociale partners. Boeiend om vanuit hun positie te horen hoe Suriname het financieel- en economisch doet. Dat is niet verkeerd in deze tijd van crisis. In Suriname is in ieder geval nog sprake van economische groei. Boeiend om te horen dat in Suriname een wet over staatsschulden is aangenomen, die strenge straffen voorstaat op het moment dat er overschrijdingen zijn van de afgesproken percentages schulden die gemaakt mogen worden. Wat zou minister Bos van een dergelijke wet vinden?

Vanavond gaan we naar de opening van het Rain Forest Kunst Festival. Vrijdag pakken we de gesprekken met de Nationale Assemblee weer op. En ik heb een afspraak gemaakt met Carl Breeveld. Langzaam maar zeker naderen we het eind van ons bezoek aan Suriname. Een land om van te houden. En ik merk dat ik dat al een beetje doe.

Arie Slob

Eerder blogs over mijn Suriname-reis vindt u hier, hier en hier

Op de voorpagina van Dagblad Suriname

Fri, 23 Oct 2009 13:28:58 +0200

De dag begon goed: een grote foto van mijzelf op de voorpagina van het Dagblad Suriname. De foto was gemaakt op het moment dat ik werd voorgesteld aan president Venetiaan. Ik bewaar niet zo veel van mijzelf, maar deze krant neem ik natuurlijk mee naar Nederland.

We gingen dinsdag weer op tijd op pad. Deze keer gingen we in twee groepen uiteen. Ik ben, met de collega's Hamer, Pechtold en Rutte en onze voorzitter, mevrouw Verbeet, op bezoek geweest bij het 'Moeder en Kind' ziekenhuis waar de helft van de geboorten in Suriname plaatsvindt.

Met geld uit de zogenaamde verdragsmiddelen is in 2008 een nieuw moeder- en kindcentrum geopend. In het centrum zijn de poliklinieken van de gynaecologen, prenatale zorg, het consultatiebureau voor de vrouw- en kindzorg en de verloskamers ondergebracht. Met de directeur van het hospitaal, mevrouw Rozenblad, hadden we een interessant gesprek over onder andere de zorg aan zwangere vrouwen en ook het grote aantal tienerzwangerschappen in Suriname.

Direct aansluitend hebben we een bezoek gebracht aan Opa Doeli, een jeugddetentiecentrum vernoemd naar een Surinaamse politieagent (overleden in 1954), die veel voor jongeren deed. Ook dit centrum is totstandgekomen met financiering van verdragsmiddelen. We waren zeer onder de indruk van de professionele wijze waarop deze jongeren werden begeleid. Er was zelfs een rechtbank in het centrum. Heropvoeding, scholing en begeleiding van de ontspoorde jongeren is de kerntaak van het centrum.

Tussen de middag hebben we een lunchgesprek gehad over de zogenaamde Twinningfaciliteit Nederland-Suriname op de Anton de Kom Universiteit. Deze faciliteit is totstandgebracht door minister Koenders en biedt Nederlandse en Surinaamse organisaties gezamenlijk de mogelijkheid geld te krijgen voor een gezamenlijk project. Volgens betrokkenen is dit een groot succes. Het zijn wel projecten waar de politiek geen grip op heeft en om die reden ontmoetten wij aan de kant van Surinaamse politici wel enige scepsis over de Twinningfaciliteit.

Boeiend om te zien hoe politici en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties hierover met elkaar van mening verschilden. Persoonlijk zie ik deze vorm van samenwerking wel als een nieuwe mogelijkheid om op basis van gelijkwaardigheid met elkaar te werken aan bijvoorbeeld goed onderwijs en zorg. Wel werd duidelijk dat de gelijkwaardigheid nog wel wat bevorderd kan worden.

In de middag brachten we een bezoek aan politiepost Latour. Ook hebben we een rondleiding door de wijk gekregen (foto). Goed om ook die kant van Paramaribo te zien. Grappig om te zien dat de straatnamen allemaal te herleiden zijn naar Bijbelse namen. Op dit moment ben ik weer terug in het hotel. Vanavond zal er een receptie zijn op de Nederlandse residentie. Daar hopen we ook weer de nodige gesprekken te kunnen voeren. Morgenvroeg gaan we naar het binnenland. Dat betekent vroeg het bed uit. Geen enkel probleem. We zijn maar een week in Suriname en dan wil je wat zien ook. Slapen doen we wel weer thuis.

Arie Slob

Eerdere blogs over mijn Suriname-reis vind u hier en hier

In de kerk bij dominee/politicus Carl Breeveld

Fri, 23 Oct 2009 13:35:40 +0200

Inmiddels ben ik ruim 48 uur in Suriname. In die tijd heb ik al een grote hoeveelheid indrukken opgedaan. Zaterdagmiddag werden we hartelijk ontvangen op het vliegveld door de Nederlandse ambassadeur in Suriname en een ontvangstcomit� van De Nationale Assemblee. 's Avond vond er nog een uitgebreide briefing plaats op de residentie. Men doet er alles aan om van ons bezoek een succes te maken.

Zondagmorgen heb ik met de griffier van de Tweede Kamer en de politiek verslaggever van het Nederlands Dagblad een kerkdienst bezocht. In die dienst ging Carl Breeveld voor (zie foto). Hem ken ik ook als de politiek leider van de Surinaamse Doe-partij. In mei volgend jaar hoopt hij een zetel in De Nationale Assemblee te veroveren.

Als ChristenUnie onderhouden we contacten met de Doe-partij. Breeveld was enkele maanden geleden nog te gast bij de Tweede Kamerfractie. Het was een mooie dienst en ook hier was de ontvangst zeer hartelijk. Bijzonder ook om tijdens de zang onder andere met een mondharmonica begeleid te worden.

's Middags hebben we met de delegatie wat rondgekeken. Zo hebben we een bezoek gebracht aan Frederiksdorp (een gerenoveerde plantage) en Fort Nieuw Amsterdam. Cultureel erfgoed dat met steun van Nederland hersteld is of wordt. Indrukwekkend was een lezing van de historicus A. Loor over de geschiedenis van Suriname. Maar ook de gesprekken met vertegenwoordigers van Surinaamse maatschappelijke organisaties. Er zit veel kracht in deze samenleving.

Foto: Plantage Frederiksdorp

Maandagmorgen vroeg hebben we een bezoek gebracht aan de Nationale Assemblee (DNA). We werden ontvangen door de voorzitter van de DNA, de heer P. Somohardjo. Ook zijn we in gesprek gegaan met een groot aantal leden van de DNA. Een groot deel van het gesprek ging over de wijze waarop Nederland en Suriname in de toekomst inhoud aan hun onderlinge relaties moet geven. We hebben een gedeeld verleden en zullen ook moeten nadenken over een gedeelde toekomst.

Het gesprek daarover is op dit moment nog erg open. Persoonlijk denk ik dat we de komende tijd met elkaar moeten proberen daar een concrete invulling aan te geven. Er zijn genoeg thema's te bedenken waarin we iets voor elkaar kunnen betekenen. In een van de gesprekken heb ik zelf het onderwerp waterbeheersing/sanitatie genoemd. Duidelijk is dat de kernwaarden voor een hernieuwde samenwerking 'vriendschap, respect en gelijkwaardigheid' moeten zijn. Boeiend was ook een ontmoeting met de president van Suriname, de heer drs. Runaldo R. Venetiaan.

Foto: president Venitiaan spreekt met meereizende Nederlandse verslaggevers

In korte tijd kun je zo veel indrukken opdoen. Ik ben onder de indruk van de schoonheid van het land. Ook ervaar ik een warme gastvrijheid. Duidelijk is verder dat de gesprekken met Suriname over de toekomst nog lang niet afgerond zijn. Dat is ook niet erg. Als fractievoorzitters benutten we in ieder geval deze week om daar uitgebreid over te spreken.

Arie Slob

Een eerder blog over mijn Suriname-reis vind u hier

Suriname, Mo sjie tamara!

Wed, 21 Oct 2009 11:42:45 +0200

Het is een goede gewoonte dat de voorzitter en fractievoorzitters van de Tweede Kamer tweemaal in een kabinetsperiode een gezamenlijke reis maken. Als eerste bestemming wordt altijd voor de Nederlandse Antillen gekozen. Daar zijn we dan ook twee jaar geleden met onze voorzitter, mw Verbeet, geweest. De tweede bestemming wordt altijd in overleg gekozen. In de vorige kabinetsperiode zijn de toenmalige voorzitters naar India gegaan. Deze keer stond de keuze weer open.

Nog voordat mij iets gevraagd was, had ik zelf Suriname als reisbestemming al in gedachten. Mede vanwege de historische banden die we met Suriname hebben, leek me dit een goede keuze. Ik werd op mijn wenken bediend. Het voorstel was namelijk om naar Suriname te gaan.

Ik kijk uit naar het bezoek. Het programma is gevarieerd. Er zullen gesprekken zijn met onder andere de president van Suriname, de heer Runaldo R. Venetiaan, en met vertegenwoordigers van de Nationale Assemblée (DNA), het parlement van Suriname. Ook spreken we met vertegenwoordigers uit de sociaal economische sector. Uiteraard zullen we ook het nodige kunnen zien. We zijn een aantal dagen in Paramaribo, maar zullen ook een bezoek brengen aan Malobi, Masiakriki en Danpaati.

Het is voor mij de eerste keer dat ik Suriname zal bezoeken. Ik hoop dat ik een goede indruk van het land zal krijgen. Uiteraard ook van de vraagstukken waar men in dit bijzondere land mee te maken heeft.

Zoals het hoort heb ik me in de afgelopen tijd voorbereid op deze reis. Onder meer door het één en ander te lezen over de historische banden die Suriname met Nederland heeft. Maar ook over de prachtige natuur die dit land te bieden heeft. Ik las ergens dat Suriname circa 5100 verschillende varens en bloemplanten kent. Maar ook dat er circa 650 verschillende vogelsoorten in het land zijn terug te vinden. Mogelijk zijn dat er nog veel meer. Ook de verscheidenheid aan culturen in het land is bijzonder. Voor een groot deel ook te herleiden tot de Nederlandse aanwezigheid in Suriname.

We gaan het vanaf zaterdag allemaal meemaken. In Nederland is het nu echt herfst. Het regent op dit moment en er waait een gure wind. Ik ga mijn koffer inpakken. Gelukkig kan ik de winterjas thuislaten. Suriname, zie je morgen! Suriname, Mo sjie tamara!

Arie Slob

Kamer stemt in met wetsvoorstel Kraken en Leegstand

Thu, 15 Oct 2009 19:45:55 +0200

De Tweede Kamer heeft donderdagavond ingestemd met het initiatiefwetsvoorstel Kraken en Leegstand. Dat is ingediend door de Kamerleden Brigitte van der Burg (VVD), Jan ten Hoopen (CDA) en Arie Slob (ChristenUnie). Behalve de genoemde partijen stemden ook SGP en PVV voor de wet.

ChristenUnie, CDA en VVD willen met hun intitiatiefwet zowel kraken als leegstand tegen gaan, door middel van een integrale aanpak. Die aanpak begint bij de bestrijding van leegstand van woningen, kantoren en andere bewoonbare gebouwen: eigenaren en gemeenten moeten een einde maken aan langdurige leegstand van panden. Omdat kraken dan niet meer nodig is, wordt het strafrechtelijk verboden.

Arie Slob wees er bij de wetsbehandeling op dat door een recente uitspraak van het Hoge Raad, vorige week vrijdag, nog eens de noodzaak van een kraakverbod bevestigd is. Het hoogste rechtscollege bepaalde dat een ontruiming onwettig was omdat de krakers zich konden beroepen op huisvredebreuk.

Direct nadat de Tweede Kamer vóór de wet gestemd had, begonnen betogers op de publieke tribune te schreeuwen. Kamervoorzitter Verbeet liet daarop de zaal én de tribune ontruimen. Pas toen de ordeverstoorders uit het parlementsgebouw verdreven waren, konden de stemmingen worden hervat. Onder toezicht van een aanzienlijke politiemacht zetten de krakers vervolgens hun protest voort op het Plein voor de Tweede Kamer.

Op de foto's: Arie Slob in 'Vak K' tijdens zijn verdediging van de initiatiefwet, samen met mede-initiatiefnemers Van den Burg en Ten Hoopen en minister Van der Laan van Wonen, Wijken en Integratie. Foto's Frank van Rossum

Slob vraagt respect en gebed voor premier

Tue, 17 Nov 2009 14:35:38 +0100

,,Als drager van een hoog en zeker in deze dagen ook loodzwaar ambt verdient minister-president Balkenende respect.'' Dat hield fractieleider Arie Slob vandaag zijn partijgenoten voor. ,,En tot ons als leden van de ChristenUnie voeg ik daaraan toe: behalve respect, ook ons aanhoudend gebed.''

Arie Slob, tot het ChristenUnieconges:

,,Wát een week. Dat denk ik wel vaker op zaterdag, als ik m’n webblog schrijf.

Twee weken geleden bijvoorbeeld, toen we achtereenvolgens Prinsjesdag vierden en de algemene politieke beschouwingen hielden, die uitmondden in een wanhopige VVD-stunt.

Wát een week. Dat is ook vandaag mijn gevoel als ik terugkijk op wat er de afgelopen dagen allemaal op het Binnenhof passeerde.

En tegelijk besef ik dat de spreekwoordelijke stormpjes op die ene vierkante kilometer in Den Haag volledig in het niet vallen bij het geweld van aardbevingen, zeebevingen, tsunami’s en orkanen die onder meer op Sumatra en de Samoa-eilanden talloze slachtoffers eisten. Laten onze gedachten en gebeden uitgaan naar de mensen in deze zwaar getroffen gebieden.

Onze politieke week begon goed: het kabinet stuurde zijn standpunt over de Algemene wet gelijke behandeling naar de Kamer. Daar keken we lang naar uit. De inzet van de ChristenUnie is altijd geweest dat de balans tussen grondrechten, tussen de vrijheid van onderwijs en het verbod op discriminatie bijvoorbeeld, moet blijven zoals ze is.

Instellingen, scholen bijvoorbeeld, moeten op basis van hun identiteit een eigen personeelsbeleid kunnen voeren. Dat moet zorgvuldig gebeuren. Met oog voor mensen. Zonder te discrimineren.

Het standpunt dat het kabinet deze week naar de Kamer stuurde, is duidelijk. De balans tussen het recht op gelijke behandeling en de vrijheid van onderwijs blijft. Complimenten aan minister Rouvoet die – dat weten wij – daar keihard voor geknokt heeft.

Minder blij zijn we met de uitkomst van het SER-overleg over verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd. Er waren goede redenen om in het voorjaar de sociale partners de ruimte te geven met een advies te komen over het kabinetsvoornemen de AOW-leeftijd te verhogen naar 67 jaar. Dat leverde een belangrijke afspraak over loonmatiging op, en zou kunnen zorgen voor draagvlak voor het moeilijke AOW-besluit.

Helaas is het de polder niet gelukt om tot een gezamenlijk advies te komen. Het is niet anders. We gaan nu ook niet zwartepieten. De bal ligt weer bij het kabinet. Ik roep het kabinet op nog deze maand duidelijkheid te bieden over de vormgeving van de verlenging van de AOW. Doelgericht. Maar wel verantwoord. Op een christelijk-sociale manier. De zorg voor de zwakke is ook – nee, juist – onze leidraad als het gaat om de invoering van ingrijpende maatregelen als deze.

Minder blij was ik ook met het verloop van het debat over de toekomst van onze missie in Uruzgan, deze week. Aanleiding voor dit spoeddebat was loslippigheid van de minister van Buitenlandse Zaken over dit onderwerp. Niet voor de eerste keer, overigens.

Als ChristenUnie hebben we steeds onze verantwoordelijkheid genomen voor vredesmissies. Internationaal recht en gerechtigheid betrachten, dat is voor de christelijke politiek een erezaak. Dáárom namen we ooit verantwoordelijkheid in Cambodja. In Kosovo. In Irak. Dáárom nemen we tot op vandaag onze verantwoordelijkheid in het voormalige Joegoslavië en Tsjaad. Daarom participeren we op diverse plaatsen in de wereld in de strijd tegen terrorisme (Enduring Freedom). En daarom zijn we ook akkoord gegaan met een verlenging van de missie in Uruzgan, voor twee jaar. Wetende dat dit erg veel zou vragen van zowel de militairen als het materieel. Daarom was ook duidelijk dat we – om de woorden van het kabinet te gebruiken – in augustus 2010 met de Taskforce Uruzgan zullen stoppen, en dat in december 2010 de laatste Nederlandse militair Uruzgan zal hebben verlaten. In NAVO-verband moeten anderen dan onze taak overnemen. We kunnen trots zijn op de inzet van onze vrouwen en mannen. We staan pal achter hen in het komende, laatste jaar. Maar we dienen ook recht te doen aan de begrenzingen die aan deze inzet vast zit.

Onze woordvoerder, Joel Voordewind, heeft in het debat van woensdagavond duidelijk neergezet was onze beleving is van de afspraken die gemaakt zijn bij de verlenging van de missie. Maar hij heeft óók de eigen verantwoordelijkheid van het kabinet bij dit soort kwesties benadrukt. Wij zijn en blijven een partij die staat voor staatsrechtelijk zuivere verhoudingen: de regering regeert, de Kamer controleert. De Kamer mag de ministers het regeren niet onmogelijk maken. We wachten nu verder af waar het kabinet eventueel mee zal komen. Ik ga er van uit dat de discussie daarover door ministers nu verder in de Trêveszaal wordt gevoerd en niet in de media.

Even los van het gedoe van deze week, zal het u duidelijk zijn dat dit geen makkelijke tijd is om het land te besturen. We maken de zwaarste financiële en economische crisis mee sinds de jaren dertig van de vorige eeuw. Dit zijn wel de momenten dat het erop aankomt.

Als fractie van de ChristenUnie steunen we het kabinet in de gekozen aanpak van de crisis. Die is niet makkelijk of populair, maar getuigt wel van wijsheid.

De eerste prioriteit was: de vrije val van banken en financiële instellingen stuiten. Jammer dat het beeld blijft hangen dat dit alleen voor die banken zelf van belang was. De gevolgen voor onze economie en ook voor burgers individueel zouden namelijk niet te overzien zijn geweest als onze banken omver waren gevallen. Geen kredietverlening voor burgers en bedrijven, weg mogelijkheden van onderling geldverkeer en ook weg spaargeld. Het zou enorme gevolgen hebben gehad. Dat is gelukkig voorkomen.

De tweede verantwoordelijkheid van het kabinet was: investeren, om de gevolgen van de crisis te verzachten en werkgelegenheid te behouden. Dat heeft geresulteerd in een krachtig investeringspakket van circa 8 miljard euro. Waaronder ook een bijdrage van provincies en gemeenten. De investeringen zetten zwaar in op onder meer duurzaamheid, onderwijs en het voorkomen van jeugdwerkloosheid. Stuk voor stuk belangrijke ChristenUnie-thema’s. Dat geldt ook voor de ‘morele agenda’ die het kabinet heeft opgesteld. Een agenda die bedoeld is om te leren van de oorzaken van de crisis en te komen tot gerichte ingrepen in een bancair en financieel systeem dat onmiskenbaar aan een revisie toe is.

Terecht heeft het kabinet, ten derde, al de eerste aanzetten gedaan om te komen tot herstel van de overheidsfinanciën. Want die zijn door de crisis flink uit het lood geslagen. Het financieringstekort is inmiddels al weer stukken groter dan we enkele maanden geleden konden vermoeden.

Er is al een pakket zogeheten ‘houdbaarheidsmaatregelen’ vastgesteld ter waarde van 10 miljard euro. Daar behoort ook de afspraak over de AOW bij en de verhoging van het eigen woningforfait voor woningen boven de één miljoen euro. Ook is er al voor 1,8 miljard euro aan bezuinigingen afgesproken. Maar daar beginnen we pas mee als de crisis haar dieptepunt gehad heeft; we hopen in 2011.

U moet er dus op rekenen dat zodra de economie de weg omhoog te pakken heeft, de overheid direct gaat beginnen de schade te herstellen. Dat zal niet zonder pijn lukken, maar we hebben wel de tijd om het met grote zorgvuldigheid voor te bereiden. Het gaat om heel grote bedragen, maar het kabinet heeft z’n verantwoordelijkheid hiervoor wel genomen.

Het is jammer deze boodschap in ieder geval tijdens de algemene politieke beschouwingen niet duidelijk voor het voetlicht is gebracht. Helaas werden deze beschouwingen vooral gekenmerkt door snoeiharde persoonlijke aanvallen op de minister-president. Ik heb me, waarschijnlijk met velen van u, bijzonder gestoord aan de neerbuigende, minachtende wijze waarop onze premier af en toe werd bejegend. Wat er ook van zijn voordracht te zeggen viel, als drager van een hoog en zeker in deze dagen ook loodzwaar ambt verdient hij wel respect. En tot ons als leden van de ChristenUnie voeg ik daaraan toe: behalve respect, ook ons aanhoudend gebed.

De sfeer van de tweede dag van de beschouwingen werd misschien wel mede bepaald doordat het debat begon met een speculatieve discussie over de vraag of premier Balkenende wel van plan is de huidige kabinetsperiode uit te dienen als minister-president. Hij deed deze kwestie af als ‘flauwekul’, en voegde eraan toe dat zijn ‘inhoudelijke agenda reikt tot 2015’. Ik ga ervan uit dat hij met deze woorden persoonlijk én als CDA-leider commitment uitsprak voor het programma en de koers van de huidige coalitie. Dat commitment moet boven alle twijfel verheven zijn. Want de jaren die dit kabinet nog te gaan heeft, zullen een ongekende zware wissel trekken op de eensgezindheid, vastberadenheid en overtuigingskracht van de huidige coalitie. De financiële perspectieven van de overheid zijn zó ernstig dat we de Nederlandse burger zullen moeten overtuigen van de noodzaak van harde, impopulaire maatregelen. Bezuinigingen enerzijds, rechtvaardige lastenverdeling anderzijds. Dat lukt alleen als de coalitie staat als een huis, en geen van de partners loopt te lonken naar links of rechts.

Sinds 17 september 2009, de motie van wantrouwen van Mark Rutte, weten we beter dan ooit voor wat voor een beleid de VVD staat: rücksichtslos bezuinigen, zonder enig oog voor de gevolgen. Diezelfde Mark Rutte was trouwens die al aan het begin van deze kabinetsperiode zei dat ‘de vijand in het torentje zat’. Eenzelfde stijl kennen we van de PVV. En ook zij heeft tijdens algemene beschouwingen opnieuw luidruchtig kleur bekend – voor zover je in het duistere cynisme van Geert Wilders nog een kleur kunt onderscheiden.

Nu weten we dat het CDA richting verkiezingen altijd z’n kruit droog houdt en graag ‘alle opties openlaat’. Vorige week werd die strategie weer fraai gedemonstreerd door mijn – overigens zeer gewaardeerde – collega Van Geel. Amper een week nadat hij in rake bewoordingen geconstateerd had dat de VVD z’n historische rol als verantwoordelijke bestuurderspartij had verkwanseld, vertelde hij in dagblad Trouw dat hij bij de liberale fractie al weer ‘een boterbloempje in de herfst’ zag groeien. Wat een romantiek! Maar juist in deze ernstige tijden mogen we van het CDA vragen dat het nu ondubbelzinnig ‘nee’ zegt tegen de flirts van zowel VVD als PVV. Dat leidt alleen maar af. Het CDA zal beide schouders onder de inhoudelijke keuzes van deze coalitie moeten zetten, ook in de richting van de verkiezingen van 2011.

Als premier Balkenende zo vrijmoedig vertelt dat zijn ambities en agenda tot 2015 reiken, dan horen we daar graag bij dat die ambitie niet slechts inhoudt dat hij tot 2015 premier wil blijven, maar ook dat hij en zijn CDA zich voor de lange termijn sterk willen maken voor het beleid dat déze coalitie voorstaat. Een beleid dat immers, gezien ook de scope van de brede heroverwegingen die nu begonnen zijn, over de grenzen van deze coalitieperiode heen reikt.

De opdracht waar deze coalitie voor staat, gaat om veel meer dan het bereiken van zo veel mogelijk bezuinigingen. Als wij het in Nederland met z’n allen met minder moeten doen – dan moet dat op een verantwoorde manier. Christelijk-sociaal in goede tijden is geen kunst. Christelijk-sociaal in mindere tijden – dán komt het er op aan. Dat geldt ook voor duurzaamheid.

Onze kaders zijn in elk geval duidelijk. De heroverwegingen moeten volgens de ChristenUnie bijdragen aan:

• rechtvaardige economische verhoudingen (sterkste schouders - zwaarste lasten; rekening niet alleen bij jongere generatie neerleggen)

• mogelijkheden voor iedereen om zelf inkomen te verwerven (mensen niet afschrijven)

• zorg voor degene die dat – zowel in eigen land als daarbuiten - echt niet zelf kunnen (overheid als schild voor de zwakken)

• absolute voorrang voor duurzame investeringen.

Niet alleen het CDA, de ChristenUnie en de PvdA zullen overigens straks kleur moeten bekennen voor de periode na 2011. Dat geldt voor alle partijen, coalitie of oppositie. Dus ook voor het D66 van Alexander Pechtold, die tijdens de algemene beschouwingen na zijn grappige act met allerlei rapporten nog zo stoer zei niet mee te zullen doen aan de discussies over de heroverwegingen.

Maar, beste Alexander én Agnes én Mark én Femke, laat één ding ook jullie nu duidelijk zijn: mooi weer spelen en het iedereen naar de zin maken, dat is er echt niet meer bij. Wie in deze tijd zoete broodjes verkoopt aan burgers, doet aan volksverlakkerij.

Het komt er nu op aan. We zitten midden in de grootste economische crisis sinds de jaren dertig van de vorige eeuw. Het is ernst. Daarom zitten we nu ook niet op onnodig gedoe te wachten. En het gaat nu niet om onszelf en/of onze politieke partij. We dragen een grote verantwoordelijkheid om Nederland op een verantwoorde manier door deze crisis te helpen. Deze tijd vraagt om: geen getreuzel, mouwen opstropen, hand aan de schop, aanpakken en leiderschap tonen. En wegblijven van discussies die daaraan afbreuk doen.

Aanpakken: de uitvoering van het crisisakkoord. Juist nu is het nodig dat dit zonder al te veel getreuzel gebeurt. Al moet zorgvuldigheid daarbij wel in acht genomen worden.

Aanpakken: het vraagstuk van de vergrijzing. Zoals ik al eerder aangaf, verwacht ik nog deze maand een kabinetsbesluit over de AOW. Er is inmiddels genoeg informatie om tot een beslissing daarover te komen. Dit onderwerp is een belangrijke testcase voor het kabinet en de coalitie. Als we het hier niet over eens worden, zal dat met een heroverweging van circa 30 miljard helemaal niet gaan lukken. Ik zeg er direct bij: we kunnen het, én zullen het ook laten zien.

Aanpakken: de gemaakte coalitieafspraken over duurzaamheid. Duurzaamheid is voor de ChristenUnie een belangrijk thema. We beseffen iedere dag opnieuw dat we deze aarde in bruikleen van onze Schepper hebben gekregen. Dat gebruik staat onder zware druk. Dat vraagt om aanpassingen van gedrag en beleid. In dat opzicht is de komende klimaattop in Kopenhagen van groot belang. Ik heb de minister-president zover gekregen dat hij bereid is daarvoor zelf naar Denemarken af te reizen. Deze top mag niet mislukken. Juist deze tijd van crisis moet gebruikt worden voor het doorvoeren van duurzame veranderingen. Niet een economie die gebaseerd is op roofbouw, maar een economie waar verantwoordelijk vruchtgebruik centraal staat, behoort ons uitgangspunt te zijn.

Aanpakken: de misstanden in de financiële sector. Ondermeer de volledig uit het lood geslagen bonuscultuur. Jarenlang leken we machteloos aan de kant te staan. Nu is het moment om daar wel beweging in te krijgen. Gelukkig is er tijdens de G20 vorige week in Pittsburg voortgang geboekt. Ook in ons land is het één en ander in beweging gekomen. Nu niet treuzelen, maar doorpakken.

Als ChristenUnie hebben we onder meer voorgesteld een persoonlijke aansprakelijkheid in te stellen voor topbestuurders van banken. Zij mogen niet een financieel veilig heenkomen vinden wanneer anderen schade ondervinden van hun wanbeleid. Ook hebben we ervoor gepleit dat er grenzen gesteld worden aan het eigen aandelenbezit van topbestuurders, zodat het najagen van oneigenlijke, persoonlijke belangen wordt voorkomen.

Aanpakken: dat geldt ook van andere zaken die we in het coalitieakkoord hebben afgesproken. Zoals een striktere handhaving van de Winkeltijdenwet. In dat opzicht verbazen we ons zeer over minister Van der Hoeven, die nota bene pogingen doet om met verkeerde argumenten een coalitieafspraak over de koopzondagen naar de horizon te schuiven. Waar is dat nu weer voor nodig? Ik moet denken aan het lied How do you solve a problem like Maria uit de wereldberoemde musical Sound of Music. Dat zou haar als oud-lerares Engels moeten aanspreken.

When I'm with her (wanneer ik bij haar ben) /I'm confused (ben ik in de war)

Out of focus (uit mijn concentratie)/ And bemused (en verbijsterd)

And I never know exactly where I am (en ik weet nooit precies waar ik ben).

Nu zou ik Maria van der Hoeven niet willen vergelijken met Maria von Trapp of Julie Andrews. Maar we zijn bij dit onderwerp met deze CDA-minister wel even de weg kwijt. Cynthia Ortega heeft er terecht op aangedrongen dat de minister alles doet om snelle invoering van de verbeterde Winkeltijdenwet mogelijk te maken. Onze coalitiegenoten in de Tweede Kamer hebben haar daarin gesteund. Het onderwerp is inmiddels met spoed aangemeld voor de agenda van de plenaire vergaderingen van de Tweede Kamer.

Aanpakken: dat geldt ook de afspraken die gemaakt zijn over het drugsbeleid. Dat ziet er overigens goed uit. De overlast van coffeeshops en drugswinkels wordt aangepakt. Drugstoerisme wordt bestreden. Nu moeten ook de coffeeshops in nabijheid van scholen nog verdwijnen.

Er zijn helaas nog enkele gemeenten die daar op z’n zachtst gezegd geen haast mee maken, of die meldingen van handel nabij schoolpleinen niet serieus nemen. Ik vraag onze lokale bestuurders daar ook alert op te zijn. Want drugsgebruik is niet normaal en mag niet normaal zijn. Op dit moment worden er een paar honderd tieners behandeld voor hun verslaving aan softdrugs. Tieners! Want, zo krijgen ze veel te vaak te horen: een joint of een pilletje dat hoort er ‘gewoon’ bij. Niet dus. Ouders, maar ook overheid, neem je verantwoordelijkheid.

Aanpakken. Dat geldt ook voor de zorg voor de allerarmsten van deze wereld. Ik heb daar tijdens de algemene beschouwingen opnieuw aandacht voor gevraagd en ook de Tweede Kamer tot een uitspraak daarover kunnen verleiden. In korte tijd is het aantal allerarmsten met circa 90 miljoen mensen toegenomen. Nog eens 90 miljoen wereldburgers die moeten rondkomen van 1,25 dollar per dag!

De crisis slaat het hardste toe bij landen die het al zo moeilijk hebben. Daar mogen we de ogen niet voor sluiten.

Tijdens een crisis is de verleiding groot alleen met je eigen problemen bezig te zijn. Uit de tegenbegrotingen van de VVD en D66 bleek bijvoorbeeld dat zij flink willen snoeien op de uitgaven voor juist deze allerarmste landen. Nu even niet, lijkt dan het credo. Maar wij zeggen: ‘nu juist wel’!

Natuurlijk moeten we kritisch kijken naar de wijze waarop dit geld besteed wordt. Maar in deze tijd trekken wij, als partij die streeft naar recht en gerechtigheid binnen en buiten onze landsgrenzen, de handen niet af van de allerarmsten van deze wereld.

Aanpakken. Dat betekent ook: niet doorslaan in beleid. We zullen allemaal gaan merken dat het minder wordt. Daar is geen ontkomen aan. Bij de nu ingezette heroverweging is een belangrijk ijkpunt voor de ChristenUnie: de zorg voor wat zwak en kwetsbaar is. Van de overheid mag gevraagd worden een schild voor de zwakken te zijn. Daarom zijn we blij met een begroting van Sociale Zaken waarin níet gekort wordt op de Algemene Nabestaandenwet (ANW). Cynthia Ortega stond vorig jaar nog alleen binnen de coalitie, toen zij zich verzette tegen een ingreep in de uitkering voor weduwen, weduwnaars en wezen. Maar nu is toch bereikt waarvoor zij zich heeft ingezet. Cynthia, bedankt.

Beste mensen, het is van belang dat we in deze tijd weten waar we op af koersen. Perspectief. Dat is wat een land in crisis nodig heeft. Perspectief dat de crisis bestreden kan worden. Perspectief dat het beter kan als we de juiste maatregelen nemen.

Wat is de stip aan de horizon van de ChristenUnie? Ik heb daar inmiddels al het nodig over gezegd. Laat ik het kortheidshalve samen vatten: de ChristenUnie streeft naar een land met een sociale en duurzame economie. Maar ook naar een stabiele en betrokken samenleving. We nemen daarvoor onze verantwoordelijkheid.

Als ChristenUnie zijn wij namelijk geen mooiweerzeilers. Wij behoren ook niet tot de stuurlui die vanaf de veilige wal commentaar geven. Juist in deze moeilijke tijd staan we midden in de frontlinie en lopen we niet weg voor moeilijke beslissingen. Zoals dat ook van ons verwacht mag worden. Daarvoor is de ChristenUnie toch opgericht.

We nemen we onze verantwoordelijkheid. Landelijk, maar ook in veel gemeenten en provincies in dit land. Fijn om te zien dat we straks bij de gemeenteraadsverkiezingen in zoveel gemeenten gaan meedoen. Om te beginnen al in november, in gemeenten als Venlo en nieuwe gemeenten als Oldambt en Zuidplas, met daarin opgenomen mijn geboorteplaats Nieuwerkerk aan den IJssel.

Mijn collega Pechtold sprak tijdens de beschouwingen een beetje spottend over regeringspartijen die geloofden in een hiernamaals. Nu is het natuurlijk zo dat partijen niet geloven. Maar al die christenen die zich hebben verenigd in onze partij, in onze Unie van Christenen, die mogen wel degelijk geloven. Geloven dat we ons werk doen in het machtige perspectief van Christus’ wederkomst. Dat is een perspectief dat veel verder reikt dan een sociale en duurzame economie, en een betrokken en stabiele samenleving. Hoe belangrijk het streven daarnaar ook is. Het is een perspectief dat rust geeft en houvast.

Als leden van de ChristenUnie hebben we ons, weet hebbend van dat machtige perspectief, verenigd om vanuit ons christelijk geloof invloed uit te oefenen op het bestuur van ons land en in de samenleving. ‘Gelovig luisterend naar het Woord van God en met een open oog voor de werkelijkheid zoeken wij naar zijn wil. We laten ons daarbij aansporen door Gods opdracht om Hem lief te hebben en ook onze medemensen.’

Laat dat ons kompas zijn in deze moeilijke tijd. Degene in wiens dienst we staan de eer geven die Hem toekomt. Want:

Hij is Heer en zijn eer / vult de aarde, vult de hemel

en zijn heerlijkheid wordt / wereldwijd geroemd.

Hij is Heer, geef Hem eer / heel de aarde, heel de hemel,

want wij leven / voor de glorie van uw naam.

Ik dank u wel.''

'We zijn helemaal niet bang voor elkaar'

Sat, 19 Sep 2009 08:55:29 +0200

Het kabinet schuift beslissingen over het oplossen van de crisis voor zich uit. Ambtenaren onderzoeken hoe het moet. Verstandig? Yvonne Doorduyn, politiek verslaggeefster van de Volkskrant in een 'Twistgesprek' met Tweede Kamerfractievoorzitter Arie Slob. "'Het beeld dat het kabinet niets doet, is absolute onzin."

SER-rapporten, adviezen van WRR tot commissie-Bakker. Pechtold heeft het Nederlandse volk de hele stapel getoond.
‘Deze crisis gaat veel dieper dan wie dan ook had kunnen voorspellen. Al die instanties rekenden niet met deze miljardentekorten. ‘Het beeld dat het kabinet niets doet, is absolute onzin. In het voorjaar is er voor zo’n 10 miljard euro aan houdbaarheidsmaatregelen afgesproken. De AOW-leeftijd gaat omhoog naar 67 jaar, tenzij de vakbonden met een alternatief komen. De zorg wordt efficiënter. Het eigenwoningforfait voor huizen boven een miljoen euro gaat omhoog. Er ligt een bezuinigingspakket klaar van 1,8 miljard voor 2011. ‘Maar het is veel te weinig, blijkt nu. We moeten op lange termijn meer dan 35 miljard euro vinden.’

De crisis is al een jaar oud. Hoeveel tijd heeft u niet verloren laten gaan.
‘De situatie is de laatste maanden sterk verslechterd. Daar komt bij dat je pas kunt gaan bezuinigen als de economie weer aantrekt. Dat zijn de meeste economen met ons eens. Anders begaan we historische fouten, zoals gebeurde in de jaren dertig, en in de jaren negentig in Japan. Nu bezuinigen zou kil - ling zijn voor de economie. ‘We kunnen op z’n vroegst in 2011 een eerste begin maken. Dus je hébt de tijd om goed na te denken. Het gaat niet om klein bier.’

De burger heeft intussen geen idee wat hem te wachten staat. Dat kan toch evenmin goed zijn voor de economie.
‘Nee. Maar die zekerheid kan niemand hem geven. Het is inherent aan de tijd waarin we leven. Wie in deze tijd van crisis de overheid om zekerheid vraagt, vraagt het onmogelijke. ‘Uit de tegenbegrotingen van de oppositie blijkt dat zij ook geen duidelijkheid geven. D66, VVD, SP, GroenLinks en de PVV – ze gebruiken grote woorden. Je mag een verschil van mening hebben over de gewenste politieke richting, maar zij verdraaien feiten. ‘Wij zijn zo duidelijk als we kunnen. Zolang we in een recessie zitten, investeren we in de economie. Trekt het aan, dan gaan we aan de slag om de schatkist op orde te krijgen.’

Ik ben niet de enige die denkt dat die ambtelijke denkclubs een dekmantel zijn omdat de coalitie er zelf niet uitkomt. Er was toch al bijna een kabinet scrisis over een straaljager – de JSF.
‘Dat wil ik met kracht weerspreken. Alles wat de afgelopen jaren spannend was, hebben we in de coalitie goed afgesloten. We hebben veerkracht getoond om grote meningsverschillen te overbruggen. Deze coalitie loopt niet weg. voor haar verantwoordelijkheid. Alle regeringspartijen geven aan dat er geen taboes zijn. Alle verkiezingsprogramma’s worden terzijde geschoven om tot een goed pakket maatregelen te komen.’

Het kabinet gaat wel voor minder rollend over straat. Het ziet er naar uit dat jullie niet meer van elkaar houden.
‘Wij zijn helemaal niet bang voor elkaar. We gaan moeilijke keuzes met een open houding tegemoet.’

In de Politieke Beschouwingen kwamen al grote ideologische verschillen naar boven. PvdA en ChristenUnie pleiten voor lastenverzwaring, lees: hogere belastingen. Het CDA kiest daarentegen voor een kleinere overheid.
‘Dat kun je groter maken dan het is. Natuurlijk is er een verschil van opvatting, daar zijn we verschillende partijen voor. En ik geef toe: het is de klassieke tegenstelling. Maar het is allemaal niet zo zwart-wit. ‘Ik vind het niet meer dan logisch dat we naast bezuinigingen ook kijken naar lastenverzwaring . Vanaf de jaren tachtig zijn de collectieve lasten met 32 miljard euro teruggebracht. Daar zit ruimte. ‘Je kunt denken aan een crisis- en herstelbelasting: een tijdelijke toeslag op de inkomstenen vennootschapsbelasting om de schade van de crisis weg te werken. Vooral de hogere inkomens kunnen best wat meer betalen.’

Het kabinet wil een maatschappelijk debat alvorens het besluiten neemt. Wéér het land in om ideeën te verzamelen?
‘Wat mij betreft geen ronde door het land. Maar het zou raar zijn te denken dat wij in Den Haag de wijsheid in pacht hebben. Dit kun je niet op een achternamiddag regelen. ‘We moeten de samenleving meenemen in het denkproces. Mensen moeten weten waarvoor we het doen.’

Dat deed minister Bos (Financiën) toch ook niet toen hij ABN Amro opkocht? Daadkracht – daar houdt de kiezer van.
‘Soms moet het snel en daadkrachtig. Dan moet je er staan. Nu hebben we meer tijd.’

De VVD zegde deze week met SP en PVV voor het eerst in haar geschiedenis het vertrouwen in een kabinet op. Dat moet toch veel pijn doen.
‘Dat zegt dat het met de VVD slecht gaat in de peilingen, en ze meer met zichzelf bezig zijn dan met het land. Mark Rutte verkwanselt de naam van de VVD als betrouwbare, degelijke bestuurderspartij. Ongelooflijk.’

(de Volkskrant, 19 september 2009)

SER-rapporten, adviezen van WRR
tot commissie-Bakker. Pechtold
heeft het Nederlandse volk de
hele stapel getoond.
‘Deze crisis gaat veel dieper dan
wie dan ook had kunnen voorspellen.
Al die instanties rekenden niet
met deze miljardentekorten.
‘Het beeld dat het kabinet niets
doet, is absolute onzin. In het voorjaar
is er voor zo’n 10 miljard euro
aan houdbaarheidsmaatregelen
afgesproken. De AOW-leeftijd gaat
omhoog naar 67 jaar, tenzij de vakbonden
met een alternatief komen.
De zorg wordt efficiënter. Het
eigenwoningforfait voor huizen
boven een miljoen euro gaat omhoog.
Er ligt een bezuinigingspakket
klaar van 1,8 miljard voor 2011.
‘Maar het is veel te weinig, blijkt
nu. We moeten op lange termijn
meer dan 35 miljard euro vinden.’
De crisis is al een jaar oud. Hoeveel
tijd heeft u niet verloren laten
gaan.
‘De situatie is de laatste maanden
sterk verslechterd. Daar komt bij
dat je pas kunt gaan bezuinigen
als de economie weer aantrekt. Dat
zijn de meeste economen met ons
eens. Anders begaan we historische
fouten, zoals gebeurde in de
jaren dertig, en in de jaren negentig
in Japan. Nu bezuinigen zou kil -
ling zijn voor de economie.
‘We kunnen op z’n vroegst in
2011 een eerste begin maken. Dus
je hébt de tijd om goed na te denken.
Het gaat niet om klein bier.’
De burger heeft intussen geen
idee wat hem te wachten staat.
Dat kan toch evenmin goed zijn
voor de economie.
‘Nee. Maar die zekerheid kan niemand
hem geven. Het is inherent
aan de tijd waarin we leven. Wie in
deze tijd van crisis de overheid om
zekerheid vraagt, vraagt het onmogelijke.
‘Uit de tegenbegrotingen van de
oppositie blijkt dat zij ook geen
duidelijkheid geven. D66, VVD, SP,
GroenLinks en de PVV – ze gebruiken
grote woorden. Je mag een verschil
van mening hebben over de
gewenste politieke richting, maar
zij verdraaien feiten.
‘Wij zijn zo duidelijk als we kunnen.
Zolang we in een recessie zitten,
investeren we in de economie.
Trekt het aan, dan gaan we aan de
slag om de schatkist op orde te
krijgen.’
Ik ben niet de enige
die denkt dat die a m btelijke
denkclubs een
dekmantel zijn omdat
de coalitie er zelf niet
uitkomt. Er was toch
al bijna een k a b i n e t scrisis
over een straaljager
– de JSF.
‘Dat wil ik met kracht
weerspreken. Alles
wat de afgelopen jaren
spannend was, hebben
we in de coalitie
goed afgesloten. We
hebben veerkracht getoond
om grote meningsverschillen
te
overbruggen. Deze coalitie
loopt niet weg.
voor haar verantwoordelijkheid.
Alle regeringspartijen
geven
aan dat er geen taboes
zijn. Alle verkiezingsprogramma’s
worden
terzijde geschoven om
tot een goed pakket
maatregelen te komen.’
Het kabinet gaat wel
voor minder rollend over straat.
Het ziet er naar uit dat jullie niet
meer van elkaar houden.
‘Wij zijn helemaal niet bang voor
elkaar. We gaan moeilijke keuzes
met een open houding tegemoet.’
In de Politieke Beschouwingen
kwamen
al grote ideologische
verschillen naar
boven. PvdA en ChristenUnie
pleiten voor
lastenverzwaring,
lees: hogere belastingen.
Het CDA kiest
daarentegen voor een
kleinere overheid.
‘Dat kun je groter maken
dan het is. Natuurlijk
is er een verschil
van opvatting, daar
zijn we verschillende
partijen voor. En ik
geef toe: het is de klassieke
tegenstelling.
Maar het is allemaal
niet zo zwart-wit.
‘Ik vind het niet
meer dan logisch dat
we naast bezuinigingen
ook kijken naar
l a s t e nv e r z w a r i n g .
Vanaf de jaren tachtig
zijn de collectieve lasten
met 32 miljard
euro teruggebracht.
Daar zit ruimte.
‘Je kunt denken aan
een crisis- en herstelbelasting: een
tijdelijke toeslag op de inkomstenen
vennootschapsbelasting om de
schade van de crisis weg te werken.
Vooral de hogere inkomens kunnen
best wat meer betalen.’
Het kabinet wil een maatschappelijk
debat alvorens het besluiten
neemt. Wéér het land in om
ideeën te verzamelen?
‘Wat mij betreft geen ronde door
het land. Maar het zou raar zijn te
denken dat wij in Den Haag de
wijsheid in pacht hebben. Dit kun
je niet op een achternamiddag regelen.
‘We moeten de samenleving
meenemen in het denkproces.
Mensen moeten weten waarvoor
we het doen.’
Dat deed minister Bos (Financiën)
toch ook niet toen hij ABN Amro
opkocht? Daadkracht – daar
houdt de kiezer van.
‘Soms moet het snel en daadkrachtig.
Dan moet je er staan. Nu hebben
we meer tijd.’
De VVD zegde deze week met SP
en PVV voor het eerst in haar geschiedenis
het vertrouwen in een
kabinet op. Dat moet toch veel
pijn doen.
‘Dat zegt dat het met de VVD slecht
gaat in de peilingen, en ze meer
met zichzelf bezig zijn dan met het
land. Mark Rutte verkwanselt de
naam van de VVD als betrouwbare,
degelijke bestuurderspartij. Ongelooflijk.’

ChristenUnie: allerarmsten niet vergeten

Sat, 19 Sep 2009 07:41:56 +0200

De effecten van de wereldwijde crises treffen de allerarmsten in de wereld het hardst. Het halen van de Millennium- en Developmentdoelen komen daarmee in gevaar. De ChristenUnie heeft het kabinet daarom gevraagd, in te zetten op behoud van de eerder gemaakte internationale afspraken ter bevordering van een duurzame economische ontwikkeling van ontwikkelingslanden.

Ook moet de regering andere landen actief oproepen hetzelfde te doen. Een motie met die strekking, ingediend door Arie Slob tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen in de Tweede Kamer , kreeg ruime steun van de Kamer.

Plicht
De ChristenUnie vindt het een morele plicht om de allerarmsten juist nu te ontzien en de in het jaar 2000 gemaakte Millenniumdoelen na te komen. Het kabinet moet zich houden aan internationale afspraken die een duurzame economische ontwikkeling van ontwikkelingslanden bevorderen, en dit onderwerp ook agenderen tijdens de aanstaande G20-top in Pittsburgh.

,,We zijn deze dagen natuurlijk heel erg met onszelf bezig'', zei Slob in een toelichting op de motie; ,,met ons land en alles wat daarvoor nodig is. Terecht. Gelukkig hebben we ook van tijd tot tijd over de grenzen gekeken, met name als het om duurzaamheid ging. De top van Kopenhagen is genoemd en ook de top van Pittsburgh. Ik ben blij dat de minister-president heeft aangegeven dat als het nodig is en hij ruimte in zijn agenda heeft, hij zelf naar Kopenhagen zal gaan. Ik denk dat het ook van belang is dat we in deze discussies de allerarmsten van de wereld niet vergeten en dan is de G20-top Pittsburgh van groot belang.''

Steun
De motie kreeg steun van SP, PvdA, GroenLinks, D66, PvdD, SGP en CDA. De fracties van VVD, PVV en Verdonk waren tegen. Slob: ,,Horende de Kamer en het klimaat waarin we op dit moment met elkaar verkeren, maar ook wetende wat de situatie van de allerarmsten in deze wereld is, denk ik dat het goed is dat we dit signaal afgeven. De president van de Wereldbank heeft echt een noodsignaal afgegeven en we weten ook dat nogal wat landen in deze wereld - Nederland loopt echt vooraan -hun verantwoordelijkheden niet nemen, zelfs niet nadat ze de OESO-normen al in de jaren zeventig hebben onderschreven. Vandaar dit signaal.''

De financiële en economische crisis treft ontwikkelingslanden dubbel: niet alleen dalen handelsinkomsten, overboekingen van migranten, inkomsten uit toerisme, en private kapitaalstromen, ook de wereldwijde ontwikkelingshulp – nu juist meer nodig dan ooit – dreigt ook lager uit te vallen dan verwacht.

Tekst van de aangenomen motie:

De Kamer,

gehoord de beraadslaging,

overwegende dat het budget voor ontwikkelingssamenwerking op dit moment substantieel is gedaald ten gevolge van de teruggang van het bnp;

overwegende dat de effecten van de wereldwijde crises de allerarmsten in de wereld het hardst treffen en het halen van de Millennium en Development-doelen daarmee in gevaar komt;

verzoekt de regering, in te zetten op behoud van de eerder gemaakte internationale afspraken ter bevordering van een duurzame economische ontwikkeling van ontwikkelingslanden en andere landen actief op te roepen hetzelfde te doen;

verzoekt de regering, voorts dit te agenderen op de top te Pittsburgh,

en gaat over tot de orde van de dag.

Arie Slob waarschuwt voor onverdraagzaam klimaat

Fri, 18 Sep 2009 14:04:11 +0200

Nederland kampt met een sociaalculturele klimaatverandering. De tolerantie jegens religieuze en etnische verscheidenheid neemt af. Daarvoor waarschuwde Arie Slob, fractievoorzitter van de ChristenUnie, vandaag tijdens de algemene politieke beschouwingen in de Tweede Kamer.

Slob: ,,Ons land heeft een verleden om trots op te zijn, als het gaat om de omgang met religieuze- en etnische verscheidenheid. We hebben daarin een traditie die onder meer teruggaat tot de 16e eeuw, naar verdragen als de Pacificatie van Gent en de Unie van Utrecht. Andersdenkenden en vervolgden vonden door de geschiedenis heen steeds een veilig onderkomen in ons land. Kijkend naar die geschiedenis is het schrijnend dat er in onze tijd serieus voorstellen worden gedaan die erop neerkomen dat we onze langgekoesterde grondrechten aan bepaalde bevolkingsgroepen ontzeggen.''

Hieronder volgt de volledige tekst van zijn bijdrage aan de APB

Voorzitter,

Perspectief. Daar heeft een land in crisis behoefte aan. Perspectief dat de crisis bestreden kan worden. Perspectief dat het beter kan gaan, als we maar de juiste maatregelen nemen.

Het is aan ons, politici, om die weg met elkaar te zoeken en dat perspectief te bieden. Die eis moeten we elkaar stellen. We zitten hier niet om – zoals wel eens wordt gesuggereerd – onze zakken te vullen, maar om vanuit onze idealen en overtuigingen het goede te zoeken voor de burgers van ons land.

Natuurlijk moeten we het vandaag hebben over de investeringsbegroting van volgend jaar. Maar we mogen elkaar ook vragen wat de stip is aan de horizon waar we naartoe willen werken. Waar willen we zijn in het veelgenoemde jaar 2020.

De ChristenUnie heeft daar wel een beeld bij. Waar wij op willen koersen, dat is een samenleving die burgers of groepen niet uitsluit. Een samenleving ook met de kracht om in verantwoordelijkheid om te gaan met verschillen.

Waar wij op willen koersen, dat is een samenleving die mensen en organisaties ruimte biedt om zich op basis van hun levensovertuiging en idealen te verenigen en zich in te zetten voor onderwijs, welzijn, zorg en hulpverlening.

Het Nederland van 2020 waarop wij koersen, is een land dat zijn nationale schuld tot aanvaardbare proporties heeft teruggebracht.

Een land waar mensen zoveel mogelijk zelf in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien, en waar mannen en vrouwen hun keuzen kunnen maken om arbeid en zorg, werk en privé, baan en gezin te combineren.

Maar ook een land waar collectieve voorzieningen als onderwijs en zorg van hoge kwaliteit zijn.

Ons perspectief voor 2020, is dat de fiscus het maken van schulden niet langer stimuleert, maar spaarzin bevordert en het aflossen van schulden beloont.

Ons perspectief voor 2020 is een Nederland waar de minister Cramer van die tijd met een feestelijke handeling de laatste kolencentrale sluit.

Een Nederland waar de topbankiers van die tijd hun bonussen terugstorten als de prestaties tegenvallen.

Een land waar de televisiepresentatoren van die tijd hun werkplezier bij de publieke omroep niet zoeken in exorbitante salarissen, maar in goede kijkcijfers en een kwaliteitsproduct.

Een land waar mensen die niet in eigen kracht een bestaan kunnen opbouwen, steun en bescherming krijgen, binnen of buiten onze grenzen.

Een land waar burgers oog voor elkaar hebben en zich verantwoordelijk voelen voor hun leefomgeving. Voor hun eigen en andermans veiligheid.

Kortom, een land met een sociale en duurzame economie en een stabiele en betrokken samenleving.

Als ik dit beeld zo schets, besef ik heel goed dat dit perspectief in veel opzichten nog ver voor ons ligt. We hebben nu te maken met de grootste groeivertraging sinds de jaren dertig, en het vooruitzicht van meer dan 600.000 werklozen volgend jaar. Het aantal bedrijfsfaillissementen neemt toe, net als het aantal particulieren die diep in de schulden zitten. Na het bedrijfsleven en de overheid zullen ook burgers steeds meer gaan merken van de crisis. We zijn in zwaar weer terechtgekomen.

Nu staat het kabinet niet lijdzaam aan de kant. Er is ook in het afgelopen jaar leiderschap getoond. Zoals je dat mag verwachten van bestuurders die verantwoordelijkheid dragen. We kunnen ons echter geen terugval veroorloven. We moeten elkaar voortdurend scherp houden.

Ik dring daarom aan op onverwijlde uitvoering van het crisisakkoord dat voor de zomer is gesloten. Veel is in gang gezet, maar nog niet alles. Wat is de laatste stand van zaken?

Hoe staat het bijvoorbeeld met de uitvoering van de ‘morele agenda’ waarover het aanvullend beleidsakkoord rept? Niet omdat het zo mooi klinkt, maar omdat die morele agenda de basis moet leggen voor structurele veranderingen die nodig zijn, zoals: maatschappelijk verantwoord ondernemen, goed ondernemingsbestuur, versterkt toezicht en een afgewogen beloningsbeleid. Veranderingen die nodig zijn om werkelijk van een sociale en duurzame economie te kunnen spreken.

De ChristenUnie is zeer teleurgesteld in bankiers die denken dat ze weer kunnen terugvallen in oud gedrag. We zijn teleurgesteld in de uitkomst van de discussie over beloningsbeleid tijdens de financiële G20 top in Londen, ruim een week geleden. Complimenten aan minister Bos, omdat hij in Nederland wél vooruitgang weet te boeken. Maar dit is nog maar een eerste begin. Zo moet het convenant nu wel in wetgeving worden verankerd. En er is altijd meer mogelijk:

• Waarom voeren we bijvoorbeeld geen vormen van persoonlijke aansprakelijkheid in voor topbestuurders van banken?

• En waarom stellen we geen grens aan het eigen aandelenbezit van topbestuurders, zodat het najagen van oneigenlijke, persoonlijke belangen wordt voorkomen?

Er is méér mogelijk.

Al ruim een jaar roepen we dat we het moment van crisis moeten gebruiken om lessen te trekken. Minister-president Balkenende heeft daarover met zijn Duitse collega Merkel in maart van dit jaar het boeiende artikel ‘Op zoek naar duurzame globalisering’ gepubliceerd. Maar papier is geduldig. Hoe staat het nu met de uitwerking van die Duits-Nederlandse gedachten op internationaal niveau? Aan de zijde van de machtigste vrouw ter wereld moet er toch iets heel moois tot stand kunnen komen. Ik vraag dat ook omdat er voor onze premier volgende week een stoel is bijgezet bij de G20 top in Pittsburgh. Hoe schat u de kansen in van deze top? Als het gaat om nieuwe normen voor de banken. Maar ook als het gaat om armoedebestrijding, klimaatbeheersing en nieuwe energiebronnen?

Internationaal meedoen is prachtig. Laten we het nationale niveau niet vergeten. Dat is onze basis. Daar hebben we ook meer invloed op. Ook wij moeten lessen trekken en werken aan een economisch stelsel dat is gericht op een sociale en evenwichtige, duurzame groei. Dat kan de overheid niet alleen. Hoe betrekt u de samenleving daarbij?

De Tweede Kamer heeft, zoals u weet, op initiatief van de ChristenUnie, het kabinet ook gevraagd de samenleving in de breedte te betrekken bij het trekken van lessen uit de crisis en bij noodzakelijke hervormingen. Dat is om meer dan één reden belangrijk. Zo zullen burgers en instellingen meegenomen moeten worden bij het maken van de lastige, maar ook uitdagende afwegingen die voor ons liggen. Denk alleen al aan wat voor ons ligt in de vorm van een nadere reactie op de motie van mijn collega in de Eerste Kamer Schuurman, die steun kreeg van alle fracties in de senaat. We moeten toekomstverkenningen maken: over de aanpak van de financiële crisis, maar ook over de aanpak van de voedsel-, water-, energie- en grondstoffencrisis. Dat kan niet alleen ambtelijk. We moeten de discussie met de samenleving aan. Want niet alleen ráákt de schaarste aan voedsel, energie en grondstoffen de burger. Het is diezelfde burger die daar ook op kan inspelen. Hoe maakt u op dit punt uw ambitie waar, de positie van het maatschappelijk middenveld te versterken?

Gelukkig zit er ook veel denk- en wilskracht in de samenleving. Ik denk bijvoorbeeld aan een manifest dat mij recent werd aangeboden door een aantal betrokken jongeren, verenigd in het Aid&Trade Gilde, die zich zeer verantwoordelijk voelen voor de toekomst van ons land en de wereld en die ons aansporen om het momentum van de economische crisis aan te grijpen voor ingrijpende structuurwijzigingen. Ik zal zorgen dat dit manifest vandaag verder verspreid wordt.

In hun manifest vragen deze jongeren terecht aandacht voor de belangrijke klimaattop die in december in Kopenhagen gehouden wordt. Daar moet in de strijd tegen klimaatproblemen resultaat geboekt worden. De aanloop naar deze top ziet er, mede gelet op de financiële inzet van de Europese Commissie, zorgelijk uit. Het zou echter een geweldig brevet van onvermogen zijn als deze top mislukt. Wat gaat Nederland vanuit zijn verantwoordelijkheid doen om een zeperd te voorkomen, zo vraag ik de minister-president.

We waarderen overigens zijn recente tocht langs bouwputten in Nederland; vorige week nog een fotoshoot bij de A4 Midden Delfland. Wat ons betreft reist u nog even door. In december met minister Cramer mee naar Kopenhagen. Omdat het daar om het echie gaat, zoals oud-minister Winsemius terecht opmerkte. Beter kunnen we vanuit Nederland de noodzaak niet onderstrepen dat deze top écht moet slagen.

De internationale inzet van Nederland is belangrijk, maar ook op milieugebied geldt: wat doen we op nationaal niveau? Welke conclusies trekt het kabinet uit de constatering van de Milieubalans dat als we zo doorgaan de Nederlandse klimaatdoelen voor 2020 niet worden gehaald? Wat betekent dit voor de budgetten voor duurzame vervoersvormen, voor spoor- en vaarwegen? Afgelopen jaar bleek er een grote onderbesteding van budgetten voor spoor: 600 miljoen bleef in 2008 op de plank ligen. Ik heb daar bij het verantwoordingsdebat ook al aandacht voor gevraagd. Het kabinet is gekomen met een versnellingspakket van 140 miljoen. Prima, maar is de onderbesteding nu ook weggewerkt? De geraamde uitgaven voor spooronderhoud in 2010 gaan 500 miljoen omhoog. Toch is er nog onrust bij de spooraannemers. Heeft ProRail zijn zaakjes nu echt op orde? Juist in de huidige economische crisis moet het beschikbare geld worden geïnvesteerd, en voorkomen moet worden dat gespecialiseerde spoorbouwvakkers ontslagen worden.

Het doet ons goed, te lezen dat het kabinet verantwoordelijkheid voelt en ook wil nemen voor de jaren tussen nu en 2020. Het crisisakkoord liet dat al zien: deze coalitie wil meer dan ‘de rit uitzitten’ tot 2011. Het kabinet wil nu reeds over de korte-termijnperikelen heen kijken en een ‘heroverweging’ opmaken voor de langere termijn. De ChristenUnie geeft het kabinet graag de ruimte om daarmee aan de slag te gaan. Het zou weglopen voor verantwoordelijkheid zijn, als dit nu niet werd opgepakt. Mijn fractie vraagt wel om zorgvuldigheid in dit proces. En laten we waken voor een simpele aanpak: niet gewoon met het rode potlood door de boeken. Ook moet deze exercitie niet verlammend gaan werken. Het land moet niet op slot.

De eerste invulling van de heroverweging zou in 2011 al kunnen beginnen. Voor dat jaar heeft het kabinet al voor de zomer 1,8 miljard aan bezuinigingen ingeboekt. Wel met de restrictie dat we de invulling laten afhangen van de stand van de economie van dat moment. We gaan de crisis niet verdiepen door nu al te bezuinigen. Maar we gaan ook niet langer wachten dan strikt noodzakelijk is.

Als we de weg omhoog te pakken hebben, kennen wij geen taboes. Ik weet dat dit inmiddels als een cliché overkomt, maar toch: ik zou willen dat de oppositiepartijen wat minder taboes kenden, er zijn er al weer heel wat voorbij gekomen de afgelopen 24 uur.

Wat ons betreft is er ruimte voor ingrijpende bezuinigingen, maar óók voor een rechtvaardige lastenverzwaring. Maar bovenal moet de richting goed zijn en het pakket veelomvattend.

De ambitie van het kabinet is slimmer, schoner, sterker, solidair en solide. Ik zeg in eigen woorden dat de heroverwegingen moeten bijdragen aan:

• rechtvaardige economische verhoudingen (sterkste schouders - zwaarste lasten; rekening niet alleen bij jongere generatie neerleggen)

• mogelijkheden voor iedereen om zelf inkomen te verwerven (mensen niet afschrijven)

• zorg voor de degene die dat – zowel in eigen land als daarbuiten - echt niet zelf kunnen (overheid als schild voor de zwakken)

• absolute voorrang voor duurzame investeringen.

Concreet betekent dit onder meer, ik doe maar een willekeurige greep, dat ook onderwerpen bespreekbaar zijn als:

• de aftrekbaarheid van de hypotheekrente (om te beginnen de aflossingsvrije hypotheken). Niet het zo hoog mogelijk houden van de aftrekbare rente, maar het aflossen van schuld verdient ondersteuning;

• samenvoeging van ministeries (wat is de meerwaarde van EZ?);

• een crisis- en hersteltax in de geest van de Duitse eenheidsbelasting;

• sanering van de enorme wirwar van innovatiesubsidies bij zowel OCW als EZ;

• vereenvoudiging van het toeslagendoolhof;

• het weer opnieuw invoeren van de ww-premie voor werknemers (dat staat nu structureel op nul in de boeken)

• waarborging van het stelselmatig vervangen van vuile energie door duurzame energie.

De te maken keuzes moeten allemaal in het teken staan van onze doelstelling om te komen tot een sociale en duurzame economie. Graag horen we van de MP hoe hij de Tweede Kamer bij dit ingrijpende proces wil betrekken.

Een stabiel en betrokken Nederland zal moeten blijven bijdragen aan rechtvaardige verhoudingen wereldwijd. Via ontwikkelingssamenwerking. Via initiatieven als het mensenrechtenfonds, dat wat ons betreft ook wordt ingezet ter vermindering van religieus geweld in landen als Indonesië en India. Maar ook via vredesmissies, zoals nu in Uruzgan. Nederland neemt hier verantwoordelijkheid. Diep respect en grote waardering voor de inzet van onze mannen en vrouwen in dit gebied. We realiseren ons in deze dagen eens te meer dat hun inzet niet zonder gevaar is.

Onze internationale inzet is van belang. Ook ons welzijn, onze veiligheid, is daarmee gediend. Dat brengt me ook tot een aantal opmerkingen over veiligheid in ons eigen land. Goed nieuws vorige week dat het kabinet de overlast van coffeeshops en drugswinkels verder gaat aanpakken. Chapeau ook aan een gemeente als Roosendaal. Graag willen wij ook voortgang zien in het aanpakken van coffeeshops in de nabijheid van scholen. Er zijn gemeenten die daar op z’n zachtst gezegd geen haast mee maken, of meldingen van handel nabij schoolpleinen niet serieus nemen.

Veiligheid is alleen mogelijk als een overheid kan steunen op betrokken burgers en als burgers zich gesteund weten door politie en justitie. Daarom is het zo belangrijk dat – ook in tijd van bezuinigen - de politie operationeel op sterkte blijft en we blijven investeren in de buurten om overlast en verloedering tegen te gaan. Daarom is het ook belangrijk dat het door de ChristenUnie gepropageerde Burgernet een groot succes is. Kunnen we een snelle landelijk invoering tegemoet zien?

Voorzitter, de recente gebeurtenissen op het strand bij Hoek van Holland stellen ons voor veel vragen. Is het normaal dat er ME nodig is om veiligheid te creëren tijdens iets dat als een feest bedoeld is? Is het normaal dat we kennelijk wel weten wie de herrieschoppers en rotzooitrappers zijn, maar dat ze toch hun gang kunnen gaan? Ik vraag u in te gaan op wat voor ons een kernvraag is: moet zo’n feest per se doorgaan, als het zonder een ME-cordon niet gezellig blijft?

Er moet me nog iets van het hart. Dat heeft te maken te maken met de klimaatverandering, niet meteorologisch maar sociaal-cultureel, in ons land. Ons land heeft een verleden om trots op te zijn, als het gaat om de omgang met religieuze- en etnische verscheidenheid. We hebben daarin een traditie die onder meer teruggaat tot de 16e eeuw, naar verdragen als de Pacificatie van Gent en de Unie van Utrecht. Andersdenkenden en vervolgden vonden door de geschiedenis heen steeds een veilig onderkomen in ons land. Kijkend naar die geschiedenis is het schrijnend dat er in onze tijd serieus voorstellen worden gedaan die erop neerkomen dat we onze langgekoesterde grondrechten aan bepaalde bevolkingsgroepen ontzeggen. Het conservatisme is mijn geloofsrichting niet, maar deze breuk met de geschiedenis gaat mij zeer aan het hart.

Ook de opbouw van veel van onze collectieve voorzieningen, ik denk aan bijvoorbeeld het onderwijs, de gezondheidszorg en de reclassering, kent een rijke geschiedenis. Vaak voortkomend uit activiteiten van kerken die hun maatschappelijke taak serieus namen. Triest dat er nu in steden als Amsterdam en Haarlem door partijen als de VVD en SP herrie gemaakt wordt over christelijke organisaties die een jaren- en jarenlange traditie hebben op het gebied van hulpverlening, zoals het Scharlaken Koord, Youth for Christ, het Leger des Heils of De Hoop. Ze liggen onder vuur van de liberale meute, alleen maar omdat ze vasthouden aan de identiteitsgebonden basis van waaruit ze altijd gewerkt hebben. Ook de onverdraagzaamheid jegens deze organisaties is een breuk met de geschiedenis. Daarom vraag ik het kabinet: kunt u al die lokale en soms ook landelijke politici, die in de kramp schieten zodra ze een identiteitsgebonden instelling tegenkomen, eens wijzen op de recent uitgekomen publicatie van de VNG: Tweeluik religie en publiek domein. Dat is toch in alle opzichten een volstrekt redelijk verhaal.

Individuele vrijheidsrechten, ik zeg het nog maar eens, stellen niets voor wanneer zij niet ook als groep beleefd kunnen worden.

Tot slot: het is duidelijk dat we in velerlei opzicht een politiek zwaar jaar ingaan. Ik wens het kabinet en ons allen Gods onmisbare zegen toe bij het uitoefenen van onze verantwoordelijkheden.

Bijdrage Arie Slob aan Plenair debat Algemene Politieke Beschouwingen

Fri, 02 Oct 2009 13:09:08 +0200

De heer Slob (ChristenUnie): Voorzitter. Perspectief, dat heeft een land in crisis nodig. Perspectief dat de crisis bestreden kan worden en dat het beter kan gaan, als we maar de juiste maatregelen nemen. Het is aan ons politici om die weg met elkaar te zoeken en dat perspectief te bieden. Die eis moeten we aan elkaar stellen. We zitten hier niet om, zoals wel eens wordt gesuggereerd, onze zakken te vullen, maar om vanuit onze idealen en overtuigingen het goede te zoeken voor de burgers van ons land. Natuurlijk moeten we het vandaag hebben over de investeringsbegroting van volgend jaar. Ik ga daar straks verder op in. We mogen elkaar echter ook de vraag stellen wat de stip is aan de horizon waar we naartoe willen werken. Waar willen we bijvoorbeeld staan in het veelgenoemde jaar 2020?

De ChristenUnie heeft daar wel een beeld bij. Waar wij op willen koersen -- ik zeg dat ook tegen de heer Wilders -- is een samenleving die burgers of groepen van burgers niet uitsluit, een samenleving met de kracht om in verantwoordelijkheid om te gaan met verschillen. Waar wij op willen koersen, is een samenleving die mensen en organisaties ruimte biedt om zich op basis van hun overtuiging en idealen te verenigen en zich in te zetten voor onderwijs, welzijn, zorg en hulpverlening.

Het Nederland van 2020 waarop wij koersen, is een land dat zijn nationale schuld tot aanvaardbare proporties heeft teruggebracht, waar mensen zo veel mogelijk zelf in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien en waar mannen en vrouwen hun keuze kunnen maken om arbeid en zorg, werk en privé en baan en gezin te combineren. Maar ook een land waar collectieve voorzieningen, zoals onderwijs en zorg, van hoge kwaliteit zijn.

Ons perspectief voor 2020 is dat de fiscus het maken van schulden niet langer stimuleert, maar spaarzin bevordert en het aflossen van schulden beloont. Ons perspectief voor 2020 is een Nederland waar de minister Cramer van die tijd met een feestelijke handeling de laatste kolencentrale sluit, waar de topbankiers van die tijd hun bonussen terugstorten als de prestaties tegenvallen en waar de televisiepresentatoren van die tijd hun werkplezier bij de publieke omroep niet zoeken in exorbitante salarissen, maar in goede kijkcijfers en, uiteraard, bovenal een kwaliteitsproduct. Ons perspectief van 2020 is een land waar mensen die niet op eigen kracht een bestaan kunnen opbouwen, steun en bescherming krijgen, binnen of buiten onze grenzen, waar burgers oog voor elkaar hebben en zich verantwoordelijk voelen voor hun leefomgeving, voor hun eigen en andermans veiligheid. Kortom, een land met een sociale en duurzame economie en een stabiele en betrokken samenleving.

Als ik dit beeld schets, besef ik heel goed dat dit perspectief in veel opzichten nog ver voor ons ligt. We hebben nu te maken met de grootste groeivertraging sinds de jaren dertig en het vooruitzicht van meer dan 600.000 werklozen volgend jaar. Het aantal bedrijfsfaillissementen neemt toe, net zoals het aantal particulieren dat diep in de schulden zit. Na het bedrijfsleven en de overheid zullen ook burgers steeds meer gaan merken van de crisis. We zijn in zwaar weer terechtgekomen.

De ChristenUnie constateert dat het kabinet niet lijdzaam aan de kant staat. Er is, met name in het afgelopen jaar, leiderschap getoond, zoals je dat ook mag verwachten van bestuurders die verantwoordelijkheid dragen.

De heer Pechtold (D66): U zei: de ChristenUnie vindt dat. Ik heb voor mij een interview van uw vicepremier, de heer Rouvoet. Die heeft in juli gezegd: tot dusverre heeft het kabinet te weinig waargemaakt.

De heer Slob (ChristenUnie): Ik sta hier namens mijn fractie, maar ik heb dat interview uiteraard ook gelezen. Ik heb het interview zo begrepen, dat het kabinet in de afgelopen jaren al heel veel opgepakt heeft, maar dat het, ook gelet naar reacties die gegeven worden, ook de afgelopen dagen weer, nog een behoorlijke inspanning zou moeten verrichten om in de komende twee jaar verder te werken aan het uitvoeren van de plannen waar we met elkaar afspraken over hebben gemaakt. Dat lijkt me goed, moet u ook eens doen: een stukje zelfreflectie, vooruit kijken en proberen tot het uiterste te gaan om datgene te bereiken wat je graag wilt.

De heer Pechtold (D66): Iedere avond en iedere ochtend doe ik dat. Daar heb ik u niet voor nodig. U had het over: de ChristenUnie vindt. Uw politiek leider zit in vak-K en zegt: tot dusverre te weinig heeft waargemaakt. Ik citeer verder: er echt een paar tanden bij moeten. Noemt u al die procesafspraken die nu kennelijk voor ons liggen een paar tanden erbij of waren dit ook gewoon holle frases van een wat overmoedige vicepremier in een grote krant?

De heer Slob (ChristenUnie): Nee, ik denk dat hij groot gelijk heeft. Ik denk dat dit iets is wat we in deze Kamer allemaal hardop zouden moeten zeggen. Ja, er moeten tandjes bij. De opgaven zijn groot geworden. Zelfs nog veel groter dan we een aantal maanden geleden met elkaar konden veronderstellen, toen we hier bijvoorbeeld een vrij intensief debat hebben gevoerd over het crisisakkoord. Dan moet alles uit de kast gehaald worden. Laat iedereen dat maar zeggen. Ik hoop dat de heer Pechtold dat straks ook in zijn bijdrage gaat doen.

De heer Pechtold (D66): De kiezer van de ChristenUnie las in oktober 2006 in het interview met minister Rouvoet: we gaan de abortuswet terugdraaien, we gaan euthanasie terugdraaien. Dat schiet allemaal nog niet op. Ik ben er reuze blij mee, maar moeten daar nog een paar tandjes bij? Op die medisch-ethische kwesties bent u in drie jaar toch geen stap verder gekomen, gelukkig?

De heer Slob (ChristenUnie): Ja, we hebben daar net voor de zomervakantie ook nog even met elkaar over gedebatteerd. Ik kijk naar de afspraken die we op dat punt met elkaar gemaakt hebben en ik zie waar het kabinet mee bezig is. Ik geef een voorbeeld. Ik zie in de begroting van VWS die deze week aan de Kamer gepresenteerd is, dat wat rond palliatieve zorg is afgesproken nu wordt opgepakt en dat daar geld voor beschikbaar komt. Daar ben ik blij om. Ik weet ook dat het niet ons eindideaal is, maar de afspraken die we gemaakt hebben, worden uitgevoerd. Nogmaals, zo hoort het ook als je met elkaar in een coalitie zit. De heer Pechtold heeft daar wat andere ervaringen mee, dat weet ik. Wij hebben dat tot zo ver gelukkig niet meegemaakt en het is ook niet de bedoeling dat dit zal gebeuren.

De heer Pechtold (D66): Dat is nakende, vertel ik u. Ik denk dat de heer Van der Vlies minder blij is dan ik als het gaat om de aanpak die u allemaal hebt voorspeld en opgeschreven, want ik zie er nog helemaal niets van, en wat mij betreft: daar ook geen tandjes bij.

De heer Slob (ChristenUnie): De heer Van der Vlies is niet verantwoordelijk voor de inzet van de ChristenUnie en voor het bijhouden van de afspraken die zijn gemaakt. Ik heb tegen de heer Van der Vlies ook wel eens gezegd: ik ken u ook als een man die zijn zegeningen een voor een telt. Hij zal er dan ook niet een paar overslaan, als hij ziet wat er nu gebeurt in het perspectief van de afgelopen 25, 30 jaar.

Voorzitter. Verantwoordelijkheid nemen. Wij kunnen ons echter geen terugval veroorloven. Wij moeten elkaar voortdurend scherp houden. Ik dring daarom ook aan op onverwijlde uitvoering van het crisisakkoord dat voor de zomer is gesloten. Daar is al het een en ander van in gang gezet, maar nog niet alles. Wat is de laatste stand van zaken? Hoe staat het bijvoorbeeld met de uitvoering van de morele agenda, waarvan het aanvullend beleidsakkoord rept? Niet omdat dit zo mooi klinkt, maar omdat die morele agenda de basis moet leggen voor structurele veranderingen die nodig zijn zoals maatschappelijk verantwoord ondernemen, goed ondernemingsbestuur, versterkt toezicht en een afgewogen beloningsbeleid. Veranderingen die nodig zijn om werkelijk van een sociale en duurzame economie te kunnen spreken.

Wij zijn teleurgesteld in bankiers die denken, en helaas zien wij dat in deze tijd toch weer gebeuren, dat zij weer kunnen terugvallen in oud gedrag. Wij waren dus ook echt teleurgesteld in de uitkomst van de discussie over beloningsbeleid tijdens de financiële top van de G20 in Londen, ruim een week geleden. Maar ik zeg er gelijk bij: complimenten aan minister Bos, omdat hij in Nederland met dit kabinet wel vooruitgang weet te boeken. Maar het is nog maar een eerste begin. Dat convenant moet verder in wetgeving worden verankerd en er zijn meer dingen mogelijk. Hij heeft zelf de bankbelasting genoemd, maar ik denk bijvoorbeeld ook aan het invoeren van persoonlijke aansprakelijkheid voor topbestuurders van banken of een grens stellen aan het eigen aandelenbezit van topbestuurders, zodat het najagen van oneigenlijke persoonlijke belangen wordt voorkomen. Kortom, laten wij het denken op dit punt niet stilzetten, ook al zien wij vooruitgang.

Als ik het over banken heb, permitteer ik mij toch nog even één vraag, omdat die deze week wel actueel is: de voortgang van de integratie van ABN AMRO en Fortis. Wij weten dat vrijdag het ultimatum verloopt om te komen tot de noodzakelijke verkoop van een ABN-onderdeel aan de Deutsche Bank. Dat is spannend, want dat heeft gevolgen. Als het lukt, is dat mooi. Als het niet lukt, zit daar ook weer een aantal risico's aan vast. Hoe worden die kansen ingeschat? Nogmaals, deze week is in dat opzicht heel spannend voor de voortgang die wij met elkaar ook zo belangrijk vinden.

Al ruim een jaar roepen we dat we het moment van crisis moeten gebruiken om lessen te trekken, en daar we hebben met elkaar volkomen gelijk in. Ik herinner me een uitermate intrigerend en boeiend artikel uit maart van dit jaar van onze minister-president en zijn Duitse collega Merkel, met de titel "Op naar duurzame globalisering". Papier is echter geduldig. Hoe staat het met de uitwerking van deze Duits-Nederlandse gedachten op internationaal niveau? Aan de zijde van de machtigste vrouw ter wereld moet er toch iets heel moois tot stand kunnen komen? Ik vraag dat ook omdat onze premier volgende week bij de G20-top in Pittsburgh aanwezig zal zijn. Het is prachtig dat hij daar bij mag zitten. Hoe schat hij de kansen in van deze top, ook vanuit het perspectief dat hij heeft geschetst over nieuwe normen voor banken, armoedebestrijding, klimaatbeheersing en nieuwe energiebronnen?

Internationaal meedoen is prachtig, maar laten we het nationale niveau niet vergeten. Dat is onze basis en daar hebben we ook meer invloed op. Ook wij moeten lessen trekken en werken aan een economisch stelsel dat is gericht op een sociale en evenwichtige duurzame groei. Dat kan de overheid niet alleen. Hoe betrekt zij de samenleving daarbij? De Tweede Kamer heeft het kabinet op initiatief van de ChristenUnie gevraagd om de samenleving in de breedte te betrekken bij het proces van het trekken van lessen uit de crisis, en bij noodzakelijke hervormingen. Dat is om meer dan één reden belangrijk. Zo zullen burgers en instellingen meegenomen moeten worden bij het maken van de lastige, maar ook uitdagende afwegingen die voor ons liggen. Denk alleen al aan wat er voor ons ligt in de vorm van een nog te verwachten nadere reactie op de motie van de heer Schuurman, mijn collega in de Eerste Kamer, die steun kreeg van alle fracties in de senaat.

Er moeten toekomstverkenningen komen over de aanpak van de financiële crisis, maar ook over de aanpak van de voedsel- water- energie- en grondstoffencrises. Dat kan niet alleen ambtelijk gebeuren. We moeten de discussie met de samenleving aangaan, want niet alleen raakt de schaarste aan voedsel, energie en grondstoffen de burger, diezelfde burger kan daar ook op inspelen. Hoe maakt de regering op dit punt haar ambitie waar om de positie van het maatschappelijk middenveld te versterken? Er zit ontzettend veel denk- en wilskracht in de samenleving. Ik denk bijvoorbeeld aan een manifest dat mij recentelijk werd aangeboden door een aantal zeer betrokken jongeren, verenigd in de organisatie Aid & Trade Gilde, die zich zeer verantwoordelijk voelen voor de toekomst van ons land en de wereld, en die ons aansporen om wat zij noemen "het momentum van de economische crisis" aan te grijpen voor ingrijpende structuurwijzigingen. Ik zal ervoor zorgen dat dit manifest vandaag nog wordt verspreid onder de verschillende fracties. Ook het kabinet kan een exemplaar krijgen.

In het manifest vragen de jongeren onder meer aandacht voor de belangrijke klimaattop die in december in Kopenhagen wordt gehouden. Daar moet in de strijd tegen klimaatproblemen resultaat worden geboekt. Ik moet zeggen dat de aanloop naar deze top er zorgelijk uitziet, mede gelet op de financiële inzet van de Europese Commissie en op de manier waarop men er in Amerika mee bezig is. Die is beter dan ooit, maar toch. Het zou een geweldig brevet van onvermogen zijn als deze top mislukt. Wat gaat Nederland vanuit zijn verantwoordelijkheid doen om een zeperd te voorkomen? Dat vraag ik de minister-president.

We hebben vorige week kennis genomen van de recente tocht langs bouwputten in Nederland van de minister-president, een aantal keren in gezelschap van de minister van Verkeer en Waterstaat. Ik zag een prachtige fotoshoot bij de A4 Midden Delfland, waarover vandaag ook al over is gesproken. Wat ons betreft, reist de minister-president door, in december met minister Cramer naar Kopenhagen. Omdat het daar "voor het echie" gaat, zoals oud-minister Winsemius terecht heeft opgemerkt. Beter kunnen we vanuit Nederland de noodzaak niet onderstrepen van het slagen van deze top. Ik heb in dat opzicht trouwens nog een financiële meevaller voor de minister-president. We kwamen in de gang vertegenwoordigers van Greenpeace tegen, die voor hem al een treinticket naar Kopenhagen hadden gekocht. Ik heb gezegd dat ik dat ticket gelijk wel even wilde overhandigen. Mocht de minister-president zelf van ander vervoer gebruikmaken, dan is er altijd wel een ambtenaar die met de trein wil. Dat scheelt ook weer in de declaratiekosten. Ik zal zorgen dat de minister-president dit kaartje via de voorzitter krijgt.

De internationale inzet van Nederland is belangrijk, maar ook op milieugebied geldt: wat doen we op nationaal niveau? Welke conclusies trekt het kabinet uit de constatering van de Milieubalans dat we wel op koers liggen als we naar 2011 kijken, maar dat de doelen voor 2020 niet worden gehaald als we zo doorgaan? Die doelen hebben we wel in ons akkoord gezet. Wat betekent dit bijvoorbeeld voor de budgetten van de meer duurzame vormen van vervoer, zoals die voor spoor- en vaarwegen? In het afgelopen jaar bleek er een grote onderbesteding te zijn van budgetten voor het spoor. Ik heb daar voor de zomer aandacht voor gevraagd bij het verantwoordingsdebat.

Geld voor bielzen en rails bleef op de plank liggen. Het ging om 600 mln.; geen klein geld. Het kabinet is nu met een versnellingspakket gekomen van 140 mln. Dat is prima, maar is die onderbesteding nu weg? Juist tijdens deze kredietcrisis moet het beschikbare geld worden geïnvesteerd en moet voorkomen worden dat gespecialiseerde spoorbouwvakkers worden ontslagen. Graag krijg ik hier morgen een reactie op, voor de zomer bleef die namelijk uit op mijn vraag over de onderbesteding.

Het doet ons goed te lezen dat het kabinet verantwoordelijkheid voelt en wil nemen voor de jaren tussen nu en 2020. Het crisisakkoord liet dat ook al zien. Er zat onder andere een houdbaarheidsopgave van 1,8% in. Als je dat omrekent in euro's kom je op 10 mld. Hoezo, er is niet vooruitgedacht? Het kabinet wil nu reeds, over de kortetermijnperikelen heen, kijken naar een heroverweging en die opmaken voor de langere termijn. De ChristenUnie-fractie geeft het kabinet graag de ruimte daarmee aan de slag te gaan. Het zou ook met de cijfers die nu naar ons toekomen een weglopen voor onze verantwoordelijkheid zijn als dit niet wordt opgepakt. Mijn fractie vraagt echter wel om zorgvuldigheid in dit proces. Laten wij waken voor een te simpele aanpak. Wij moeten niet alleen maar met het rode potlood door de boeken. Deze exercitie moet ook niet verlammend gaan werken. Het land moet niet op slot, want er liggen nog opgaven genoeg, ook in de regio's.

De eerste invulling van de heroverweging zou, wat ons betreft, in 2011 al kunnen beginnen. Dat heeft onze voorkeur. Wij weten dat er al een pakket van 1,8 mld. aan bezuinigingen ingevuld op de plank ligt. Dat is ook een voorbeeld van het feit dat er niet wordt stilgezeten, maar dat er vooruitgewerkt wordt. Ik zeg er wel bij: alles onder restrictie van de stand van de economie van dat moment. Het laatste wat wij moeten doen, is wat de VVD-fractie doet met haar tegenbegroting: flink bezuinigen in een tijd van economische recessie. De VVD-fractie stelt zelfs 5 mld. in het komende jaar voor. Dan heb je de lessen niet geleerd van de jaren dertig van de vorige eeuw en van eind jaren negentig in Japan. Zo verleng en verdiep je de crisis alleen maar. Die restrictie stellen wij dus voor de heroverweging in 2011. Wij moeten niet langer wachten dan noodzakelijk is, maar wij moeten het wel op een verantwoorde manier doen.

De heer Rutte (VVD): En als de crisis nu onverhoopt langer duurt, bijvoorbeeld tot 2012 of 2013, wacht u dan net zo lang? Komt er dan ieder jaar 35 mld. aan schuld bij?

De heer Slob (ChristenUnie): Ik heb het net aangegeven. Als de crisis voortduurt -- het komende jaar is zo'n jaar -- is bezuinigen het laatste wat je moet doen. Dan verdiep je de crisis alleen maar. Dat kan elke econoom u uitleggen. Ik hoop dat de economie weer zal gaan aantrekken. Ik heb geen glazen bol in dit opzicht, maar er zijn prognoses over, al lopen die wat meer uiteen dan vorig jaar rond deze tijd. Als de economie weer aantrekt, zullen wij de weg naar boven weer moeten inslaan. Daarover hebben wij vrij harde afspraken gemaakt. Wij zullen dan bezuinigingen moeten gaan uitzetten. Wat ons betreft kan dat ook rechtvaardige lastenverzwaring zijn, maar daar kom ik straks nog op terug. Met de opgave die er nu ligt, moeten wij aan de slag zodra er meer mogelijk is. Wij moeten het doen als het kan en dan ook niet langer wachten.

De heer Rutte (VVD): Als u niets doet, neemt de schuld ieder jaar met 35 mld. toe. U zegt dat u wacht tot de economie aantrekt en dat dit hopelijk in 2011 het geval is. Wat als het 2012 of 2013 wordt? Hebt u in dat geval al die jaren nodig om niets te doen en daarmee de schuld met 70 mld. of 100 mld. te laten oplopen?

De heer Slob (ChristenUnie): Men zegt wel eens dat een mens het meest lijdt door het lijden dat hij vreest.

De heer Rutte (VVD): Geeft u nu eens antwoord. U bent meestal veel duidelijker, mijnheer Slob. Wat een vaag verhaal.

De heer Slob (ChristenUnie): Ik ben bezig. Wij weten niet hoe de economie zich ontwikkelt. Als de recessie zich voortzet, is het volslagen onverantwoord om te bezuinigen. Dat gaan wij dus ook niet doen. U maakt nu wel even mooie sier: "Kijk ons eens als VVD. Wij bezuinigen 5 mld. Kijk ons eens even stevig zijn." en "Wij halen wat van het bbp-tekort af". De uiteindelijke effecten daarvan zullen op de lange termijn heel erg schadelijk zijn.

De heer Rutte (VVD): Wat wij op korte termijn doen, is niet schadelijk voor de economie. Het is nog steeds klein bier, dat realiseer ik me. Grote bedragen moeten komen uit de structurele hervormingen. Daarom gaan die twintig commissies aan het werk. Ik stel mijn vraag voor de laatste keer, al geeft u blijkbaar geen antwoord. Wat als de recessie langer duurt, tot in 2011, 2012 of 2013? Accepteert u dat de staatsschuld ieder jaar met 35 mld. toeneemt en dat wij de rekening doorschuiven? Accepteert u dat die baby straks geen schuld van 160.000 euro heeft, maar van het vier- of vijfvoudige daarvan?

De heer Slob (ChristenUnie): Als onze economie nog steeds in een recessie zit, moet je gewoon niet bezuinigen maar moet je stimuleren. Dat dat in de toekomst misschien van een wat andere orde zal zijn als nu in deze twee jaren, dat zie je ook al aan de hoeveelheid geld die voor 2011 gereserveerd is om te gaan investeren als dat noodzakelijk is. Maar laten wij hopen dat dat niet het geval is.

De heer Van der Vlies (SGP): Ik begrijp het verhaal van collega Slob, maar ik vraag mij wel af of je niet moet parallel schakelen. Immers, als die twintig commissies met voorstellen komen en de politiek daarover beslissingen neemt, dan zullen dat grote hervormingen zijn die uit de aard der zaak altijd een paar jaar aanlooptijd vergen om tot uitvoering te worden gebracht, laat staan tot effect te komen. Ik vind het geen kwestie van "eerst dit, wachten tot er groen licht komt en dan dat". Nee, je moet het in de voorbereiding gelijk opzetten. Daar hoor ik de heer Slob te weinig over.

De heer Slob (ChristenUnie): U moet wel luisteren, mijnheer Van der Vlies. Zo ken ik u niet. U wordt namelijk al in de afgelopen maanden op uw wenken bediend. Wat is er gebeurd? Er is voor 2009 en 2010 een heel stevig investeringspakket neergezet. Aan dat grote bedrag hebben de lagere overheden ook nog het een en ander toegevoegd. Fantastisch. Dat moet nu ook effect gaan krijgen. Ondertussen is er voor 1,8% een houdbaarheidsopgave ingevuld. Omgerekend gaat het om ongeveer 10 mld. Daarnaast is er al voor de zomer 1,8 mld. heel concreet ingevuld aan bezuinigingen voor het moment dat de crisis weer wat voorbij is en in 2011 de economie weer wat aantrekt. Dat moet dan uitgevoerd worden. Niemand kan met droge ogen volhouden dat het kabinet op zijn handen heeft gezeten en in de afgelopen maanden al niet voorbereidingen heeft getroffen voor het moment dat die crisis weer wat voorbij is en de overheidsfinanciën weer verder op orde moeten worden gebracht. Die opgave is natuurlijk zo groot, dat wij er nog wel wat jaren mee bezig zijn. Vandaar die heroverweging om de noodzakelijke voorstellen eruit te kunnen halen. Politiek gezien moeten die uiteraard worden opgepakt. Misschien kan het zelfs al deze kabinetsperiode een eerste invulling krijgen. Dat zou mijn voorkeur hebben.

De heer Van der Vlies (SGP): Uw collega's uit de coalitie hebben zich daartoe in de loop van dit debat verplicht. Dat doet u neem ik aan ook wel. Ik ontken natuurlijk niet dat die 10 mld. of daaromtrent -- het is uw rekensom -- op de plank liggen of onderweg zijn. Maar het gaat om 35 mld. Er moet dus nog een heleboel gebeuren. Wij moeten er op tijd bij zijn en het tij niet laten verlopen. Dat is eigenlijk mijn pleidooi. Ik heb u zo begrepen dat u zegt: volgend voorjaar gaan wij hierover de concrete politieke beslissingen nemen, hoe het dan ook staat met het economische tij.

De heer Slob (ChristenUnie): Mijnheer Van der Vlies, u hebt mij uitstekend begrepen. Hartelijk dank voor de samenvatting.

Mevrouw Halsema (GroenLinks): U vroeg terecht aan de heer Balkenende of hij naar Kopenhagen gaat. Ik ben het volstrekt met u eens dat hij daar moet zijn. Ik zou wel iets meer duidelijkheid willen hebben over uw eigen opvatting over klimaat, met name over de kolencentrales. Als u daar nog passages aan gaat wijden, dan wacht ik daarop.

De heer Slob (ChristenUnie): Ik meen dat u toen even weg was, maar aan het begin van mijn termijn heb ik het perspectief geschetst richting 2020. Ik heb aangegeven dat ons perspectief is dat de minister Cramer van die tijd de laatste kolencentrale met een officiële handeling sluit. Want wij maken ons ook zorgen over die ontwikkeling. Ik weet dat het een heel lastige opgave zal worden, maar je moet iets hebben waar je naar wilt streven. In een interruptiedebat met mijn collega Van Geel heb ik al aangegeven dat er wel mogelijkheden voor zijn. De komende periode gaan wij verder spreken over het referentiekader. U weet dat het in dat referentiekader lastig is om duurzaam echt voorrang te geven. Je bent verplicht om alle aansluitingen te accepteren. Als wij die verplichting weg zouden kunnen krijgen, hebben wij meer mogelijkheden om duurzaam echt voorrang te geven. Wat ons betreft is dat absoluut noodzakelijk. Wat ook van belang is, is dat wij gaan nadenken over een verplichte CCS, een verplichte CO₂-opslag. Als je dat te vrijblijvend houdt, kom je er met elkaar ook niet. Dat zijn wat ons betreft echt vrij stevige voorstellen om te kijken of wij verder kunnen komen. Het is niet acceptabel dat de kolencentrales zomaar door kunnen gaan. Dat brengt ons veel verder af van die prachtige doelstelling die wij hadden geformuleerd. Na 2011 komt die wel in beeld, maar 2020 willen wij ook halen.

Mevrouw Halsema (GroenLinks): Wat betreft CO₂-opslag zijn wij het met elkaar eens. Wij vinden dat ook een noodzakelijk ontwikkeling. Wij willen die steunen, zij het niet in Barendrecht. U weet echter ook dat CO₂-opslag er pas zal zijn als u de laatste kolencentrale wilt sluiten. Daar zit een groot probleem. U moet in ieder geval nu hier uitspreken dat vier nieuwe kolencentrales ongewenst zijn. Dan kunnen wij vervolgens zoeken naar de manier om dat te verhinderen. Wij doen voorstellen voor een kolenbelasting en voor het stellen van hogere uitstootnormen. Die uitspraak moet u dan doen, want anders geeft u ruim baan aan kolencentrales.

De heer Slob (ChristenUnie): Het is best een gewaagde uitspraak als ik er een jaar aan vast plak, want dat zal misschien een heel moeilijke opgave worden, maar als ik aangeef dat ons perspectief is dat de laatste kolencentrale gesloten moet worden, dan zeg ik daarmee toch dat kolencentrales wat ons betreft ongewenst zijn? Wij willen ze dicht hebben. Laten wij zoeken naar mogelijkheden.

Voorzitter. De ambitie van het kabinet is slim, schoon, sterk, solidair en solide. Dat is een prachtige volzin. Ik zeg in eigen woorden dat de heroverwegingen moeten bijdragen aan, wat ik dan maar noem, rechtvaardige economische verhoudingen. De sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen en de rekening mag niet alleen bij de jongere generatie worden neergelegd. Er moeten mogelijkheden voor iedereen zijn om zelf inkomen te verwerven; wij moeten mensen niet te snel afschrijven. Wij moeten zorgen voor degenen die dat zowel in eigen land als daarbuiten echt niet zelf kunnen. De overheid dient als schild voor de zwakken en er moet absolute voorrang zijn voor duurzame investeringen. Dat betekent concreet, als je dan nadenkt over wat er allemaal moet gaan gebeuren, en ik doe maar willekeurig een greep, dat nogal wat onderwerpen wat ons betreft gewoon bespreekbaar zijn. Wij kennen geen taboes. Ik weet dat het misschien een cliché is, maar ik zie oppositiepartijen die wel taboes hebben. Er zijn er in ieder geval heel wat langsgekomen. Je moet het echter wel kunnen hebben over zo'n hypotheekrenteaftrek. Die moet in het totaal worden meegenomen, om te beginnen misschien de aflossingsvrije hypotheken. Ik geef aan de heer Rutte mee om daarover eens na te denken. Niet het zo hoog mogelijk houden van de aftrekbare rente, maar het aflossen van de schuld verdient ondersteuning. Volgens mij zouden liberalen daar ook best vol voor kunnen gaan. Ik denk ook aan de rijksdienst zoals die is genoemd; er mag zeker gekeken worden wat daar mogelijk is, al moeten wij de kwaliteit wel hoog houden. Ik denk aan de samenvoeging van ministeries.

Bij de herziening van het belastingstelsel zou ik het kabinet willen meegeven om toch nog eens even naar onze oosterburen te kijken. De Duitsers hebben, omdat zij daarvoor een duidelijk doel hadden, een Duitse eenheidsbelasting gekend. Misschien moeten wij voor de toekomst, als de schuld echt zo groot is, eens denken aan een crisis- en hersteltaks in die geest. Dat is ook solidariteit naar de toekomst toe.

Wat ons betreft mag ook gekeken worden naar een sanering van de enorme wirwar van innovatiesubsidies bij zowel OCW als EZ., want daar kom je echt niet meer uit. Een vereenvoudiging van het toeslagendoolhof, al moeten wij daarbij dan het kind niet met het badwater weggooien. Kijk ook nog eens even naar de WW-premie voor werknemers, die nu structureel op nul in de boeken staat. Misschien mag je in 2011 ook van hen iets vragen om de WW-potten te vullen, als het aantal werklozen nog steeds zo hoog is. Ik denk ook aan de waarborging van het stelselmatig vervangen van vuile door dure energie. Er zou nog veel meer te noemen zijn, maar dat doe ik in verband met mijn spreektijd niet. Al deze keuzes moeten echter in het teken staan van onze doelstelling om te komen tot een sociale en duurzame economie. Ik zou het plezierig vinden om van de minister-president te horen hoe hij in de komende tijd de Tweede Kamer bij dit ingrijpende proces wil betrekken.

Een stabiel en betrokken Nederland zal moeten blijven bijdragen aan rechtvaardige verhoudingen wereldwijd, via ontwikkelingssamenwerking, via initiatieven zoals het Mensenrechtenfonds, dat wat ons betreft ook wordt ingezet ter vermindering van het religieuze geweld in landen als Indonesië en India, maar ook via vredesmissies, zoals nu in Uruzgan. Nederland neemt hier verantwoordelijkheid. Wij hebben diep respect en grote waardering voor de inzet van onze mannen en vrouwen in dat gebied. Wij realiseren ons in deze dagen eens te meer dat hun inzet niet zonder gevaar is. Onze internationale inzet is van belang. Ook ons welzijn en onze veiligheid zijn daarmee gediend.

Dat brengt mij tot een aantal opmerkingen over de veiligheid in ons eigen land. Vorige week kwam het goede nieuws dat het kabinet de overlast van coffeeshops en drugswinkels verder gaat aanpakken. Chapeau ook aan een gemeente zoals Rozendaal. Wij willen echter ook graag voortgang zien -- dat is nog niet overal het geval -- in het aanpakken van coffeeshops in de nabijheid van scholen, zoals wij hebben afgesproken. Er zijn toch een paar gemeenten die daarbij, op zijn zachtst gezegd, niet zo'n haast maken. Veiligheid is ook alleen mogelijk als een overheid kan steunen op betrokken burgers en als burgers zich gesteund weten door politie en justitie.

Daarom is het zo belangrijk dat ook in een tijd van bezuinigingen de politie operationeel op sterkte blijft en wij blijven investeren in de buurten om overlast en verloedering tegen te gaan. Daarom is het ook belangrijk dat het door de ChristenUnie gepropageerde burgernet een succes is geworden, in ieder geval in de gemeenten waar wij er nu mee geëxperimenteerd hebben. Wij zouden heel graag een landelijke invoering tegemoet zien. De ambitie mag best iets hoger dan de 50 gemeenten die nu voor volgend jaar zijn voorzien.

De recente gebeurtenissen op het strand bij Hoek van Holland stellen ons voor veel vragen. Is het normaal dat er ME nodig is om veiligheid te creëren tijdens iets wat als een feest bedoeld is? Is het normaal dat wij kennelijk wel weten wie de herrieschoppers en rotzooitrappers zijn maar dat ze toch hun gang kunnen gaan? Ik vraag het kabinet in te gaan op wat voor ons toch wel een kernvraag is: moet zo'n feest nou per se doorgaan als het zonder ME-cordon niet gezellig blijft?

En dan moet mij nog iets van het hart. Dat heeft te maken met een klimaatverandering die ik in ons land waarneem, niet meteorologisch maar sociaal-cultureel. Wij kregen daar volgens mij al een beetje een voorbeeld van in de bijdrage van de heer Wilders zo-even. Ons land heeft een verleden om trots op te zijn als het gaat om de omgang met religieuze en etnische verscheidenheid. Wij hebben daarin een traditie die teruggaat tot de zestiende eeuw, naar verdragen als de Pacificatie van Gent en de Unie van Utrecht. Andersdenkenden en vervolgden vonden door de geschiedenis heen steeds een veilig onderkomen in ons land. Kijkend naar die geschiedenis is het schrijnend dat er in onze tijd serieus voorstellen worden gedaan die erop neerkomen dat wij onze langgekoesterde grondrechten aan bepaalde bevolkingsgroepen ontzeggen. Het conservatisme is niet in alles mijn geloofsrichting maar deze breuk met de geschiedenis gaat mij zeer aan het hart. Ik vraag het kabinet om daar voortdurend stelling tegen te nemen.

De heer Pechtold (D66): Is één van die grondrechten ook dat je als homo's gewoon samen kunt leven, samen kunt trouwen en net kunt doen zoals man en vrouw?

De heer Slob (ChristenUnie): Zij mogen hun eigen keuzes maken, inderdaad.

De heer Pechtold (D66): Dus u vindt dat acceptatieplicht op scholen gewoon ook daarbij past en dat dit niet een enkel feit kan zijn om iemand te ontslaan?

De heer Slob (ChristenUnie): In onze Nederlandse traditie is het zo dat wij mensen de ruimte geven om eigen persoonlijke keuzes te maken, maar wat er ook bij hoort, is dat je ook het recht hebt om je te organiseren vanuit een bepaalde overtuiging en ook om eisen te stellen aan je personeelsbeleid. Dat kan breed. Dat geldt voor politieke partijen, voor scholen, voor iedereen. Wij hebben altijd ook de veerkracht gehad in Nederland -- ik vind het jammer om die wat te zien verdwijnen -- dat wij om konden gaan met die verschillen, dat wij daar ook naar elkaar toe respect voor hadden, al waren wij het misschien inhoudelijk hartgrondig met elkaar oneens.

De heer Pechtold (D66): Dat juich ik ook van harte toe. Ik hoop dat u ook gemerkt hebt dat ik al jarenlang verkondig dat ik een scheiding van kerk en staat wil maar geen scheiding van kerk en straat, dat ik het juist toejuich als mensen vanuit een bepaald ideaal of geloof zich inzetten voor de maatschappij, zich organiseren of wat dan ook. Maar ik vind het wel een beetje met twee maten meten als u enerzijds aangeeft dat iets ziet opkomen terwijl u anderzijds in een regering zit waar u zelfs zaken probeert tegen te houden. Dat is bijvoorbeeld dat je als homo ook kunt praktiseren datgene waar je je seksueel toe aangetrokken voelt en dat je als homo ook gewoon docent kunt zijn en dat je daarom niet ontslagen kunt worden. Ik vind dat u daar altijd een beetje met meel in de mond over praat.

De heer Slob (ChristenUnie): Nee, ik praat daar niet met meel in de mond over. Ik vind dat iemand het recht heeft om keuzes te maken als het gaat om zijn persoonlijke levensomstandigheden, maar ik vind ook dat een school het recht moet hebben om een eigen personeelsbeleid te voeren en om dat vanuit zijn eigen overtuiging te doen. Als dat personeelsbeleid niet in de haak is, dan zal de rechter zich daarover moeten uitspreken. Zo hebben wij dat in ons land geregeld. Maar er is ruimte, ook voor organisaties, om vanuit de eigen grondslag eisen te stellen aan het eigen personeel. Ik ben wel blij met het feit dat u een breuk heeft hersteld ten opzichte van waar D66 in de vorige periode voor stond. Want toen heb ik er toch heel weinig van gemerkt dat men mensen ruimte wilde geven om vanuit hun eigen geloofsovertuiging in Nederland hun keuzes te maken. U weet hoe bijvoorbeeld uw voorganger daarover in deze Kamer een aantal keren heeft gesproken. Dus chapeau dat u op dat punt een wat andere richting inslaat.

De heer Pechtold (D66): Dank voor het compliment. Daar viste ik niet naar, maar als vrijzinnig liberaal ben ik hier zelfs bereid om de islam te verdedigen als het gaat om vrijheden. Als u dit zo agendeert -- als ik het goed aanvoel agendeert u artikel 23 van de Grondwet inzake vrijheid van onderwijs -- dan wijs ik u -- dat is toch ook niet voor niets een volgorde -- op artikel 1 van de Grondwet dat onder andere zegt dat op geaardheid nooit discriminatie van toepassing kan zijn. Ik zou heel blij zijn als u dat in het kabinet verder bepleitte.

De heer Slob (ChristenUnie): Ik zie dit als een aansporing of iets dergelijks. Zo zal het bedoeld zijn. Ik ga altijd uit van de goede bedoelingen van de heer Pechtold, tot het tegendeel blijkt.

Mevrouw Verdonk (Verdonk): Komt u ook op voor de grondrechten van vrouwen die iedere avond worden uitgemaakt voor "hoer"?

De heer Slob (ChristenUnie): Zeker. Dat is niet acceptabel. Als mensen op die wijze bejegend worden, moet er gewoon opgetreden worden. Zo hoort dat in onze rechtsstaat.

Mevrouw Verdonk (Verdonk): U wilt heel goed wie ik bedoel, namelijk de Marokkaanse overlastplegers, die dat constant doen.

De heer Slob (ChristenUnie): Aanpakken!

Mevrouw Verdonk (Verdonk): Oké. Komt u ook op voor de grondrechten van homo's die op straat in elkaar worden geslagen?

De heer Slob (ChristenUnie): Zeker. Dat is voor ons reden geweest om er bij de kabinetsonderhandelingen zeer op aan te dringen dat daarvoor aanvullende maatregelen genomen worden. Dat zit in het kabinetsbeleid. Ik ben zeer blij met de wijze waarop de heer Pechtold als minister dat onderdeel oppakt. Sorry, de heer Plasterk; neem me niet kwalijk. Die man duikt overal op. Dat is zo lastig. Het ene moment staat hij daar en dan staat hij weer daar.

Mevrouw Verdonk (Verdonk): We hebben een verantwoordingsdebat gehad. U weet nog hoe dat ging: het kabinet gaf zichzelf een groen vakje of een rood vakje. Bij rood ging het helemaal niet goed en was het kabinet zeer ontevreden over de eigen prestaties. Weet u nog wat de kleur van het vakje was met betrekking tot Marokkaanse overlastplegers? En welke concrete resultaten moet dit kabinet volgens u wél laten zien?

De heer Slob (ChristenUnie): Ik heb de indruk dat u het antwoord zelf al weet. Als u mij iets vraagt wat u zelf al weet, is dat eigenlijk een beetje een zinloze bezigheidstherapie.

Mevrouw Verdonk (Verdonk): Het vakje was rood. Het kabinet was dus niet tevreden over de eigen inspanningen. Misschien was u dat vergeten, maar wat verwacht u dat het kabinet nu wél gaat doen om de grondrechten van vrouwen en homo's in Nederland te waarborgen?

De heer Slob (ChristenUnie): U wilt via mij uw spreektijd verlengen. Dat vind ik geen enkel probleem. Ik wil dit best doorgeleiden. Dat moet gewoon aangepakt worden. Als dat niet gebeurt -- dat moet op lokaal niveau gebeuren -- moeten wij lokale overheden erop aanspreken dat zij de rechtsmiddelen die zij in handen hebben, gebruiken om dat soort misstanden te laten verdwijnen.

Ook de opbouw van veel van onze collectieve voorzieningen, bijvoorbeeld het onderwijs, de gezondheidszorg en de reclassering, heeft wortels in een rijke geschiedenis. Zij komen niet alleen maar wel vaak voort uit activiteiten van kerken die hun maatschappelijke taak serieus namen. Ik vind het eerlijk gezegd triest dat nu in steden als Amsterdam en Haarlem, helaas door partijen als de SP en de VVD, herrie gemaakt wordt over christelijke organisaties die een jaren- en jarenlange traditie hebben op het gebied van hulpverlening, zoals het Scharlaken Koord, Youth for Christ, het Leger des Heils of De Hoop. Ze liggen onder vuur, alleen omdat ze vasthouden aan de identiteitsgebonden basis van waaruit ze altijd gewerkt hebben. Ook de onverdraagzaamheid jegens deze organisaties is een breuk met de geschiedenis. Daarom vraag ik het kabinet om daar stelling tegen te nemen. Misschien kan het kabinet die lokale en -- als die er zijn -- landelijke politici verwijzen naar een prachtige publicatie van de VNG: Tweeluik religie en publiek domein. Daarin staat hierover heel heldere maar ook volstrekt redelijke taal. Ik zeg het nog maar eens in deze zaal: individuele vrijheidsrechten stellen niets voor als zij niet ook als groep beleefd kunnen worden.

Tot slot: uit alles wat hier en ook gisteren is gezegd, is duidelijk dat we in velerlei opzicht een heel zwaar politiek jaar ingaan. Ik wens het kabinet en ons allen Gods onmisbare zegen toe bij het uitoefenen van onze verantwoordelijkheden in deze tijd.

Mevrouw Kant (SP): Uw collega in de Eerste Kamer, de heer Schuurman, heeft voorgesteld om tijdelijk een crisisbelasting in te voeren. Is dat ook een van de dingen die in het rijtje "te doen" gaat komen?

De heer Slob (ChristenUnie): U bent even de zaal uit geweest. Dat kan ik mij voorstellen, want je moet af en toe ook even een sanitaire stop hebben. Ik heb dat genoemd. Ik heb als voorbeeld een crisis- en hersteltaks genoemd, analoog aan de Duitse eenheidsbelasting. Misschien niet in die omvang, want dan gaat het om 5%. Dat is al heel wat, maar dit is wat ons betreft een van de onderwerpen die moeten worden meegenomen in de heroverweging. Het gaat niet alleen om bezuinigen. We moeten ook bekijken of er rechtvaardige lastenverhogingen bij kunnen, als dat te rechtvaardigen is en geen effecten heeft die wij met elkaar niet beogen. Dus leest u het stenogram nog een keer door.

Slob: 'Juiste toon op het juiste moment'

Wed, 16 Sep 2009 21:00:12 +0200

Het kabinet kiest de juiste toon voor het juiste moment, zegt ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob in een eerste reactie op de Troonrede en de Miljoenennota. ,,De hersteloperatie voor een economie in crisis vergt een gebalanceerde combinatie van verzorgende en snijdende behandelingen, in de juiste volgorde. Geen paniek, maar vertrouwen en een vaste hand.''

Slob: ,,De keuzes van het kabinet zijn zo helder als wat. Voor 2010 biedt het een investeringsbegroting aan met maatregelen die pijn en bloedverlies op korte termijn bestrijden: zo veel mogelijk behoud van werkgelegenheid en koopkracht. Tegelijk kondigt het kabinet een heilzaam dieet aan voor de langere termijn. Dat is niet vooruitschuiven, maar vooruitdenken. En het is zeker niet zo dat de coalitie harde maatregelen in deze regeringsperiode uit de weg gaat; de brede heroverweging zal z’n uitwerking al krijgen in het jaar 2011. 1,8 miljard aan bezuinigingen in dat jaar zijn zelfs al ingevuld. Dat is moedig, dat is het leiderschap dat in deze tijd van de regering gevraagd mag worden.’’

Momentum
Slob benadrukt dat Nederland er niet naar moet streven zo snel mogelijk terugkeren naar z’n oude levensstijl: ,,Het momentum van de economische crisis moet worden aangegrepen om ongezonde en ziekelijke patronen uit het verleden af te leren. Daarom reken ik erop dat de regering ook in deze tijd zich niet eenzijdig focust op economisch herstel, maar tegelijk en met evenveel inzet streeft naar maatschappelijk en ecologisch herstel. Samen leven is meer dan samen werken; aan de dubbele opgaaf van het coalitieakkoord wil ik het kabinet blijven herinneren.’’

Beluister ook het radio-interview met Arie Slob van 12 september over Prinsjesdag.

Slob wijst 'decreet' Van der Hoeven af

Wed, 09 Sep 2009 11:36:18 +0200

,,Minister Van der Hoeven kan niet in haar eentje bij decreet vanuit China beslissen dat ze de coalitieafspraak om de winkelsluitingswet beter te gaan handhaven, in de ijskast zet. Zeker niet nu berekeningen van het CPB daarvoor geen enkele grond bieden.''

Dat zegt ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob in reactie op de aankondiging van minister Van der Hoeven van Economische Zaken, dat zij de ,,ingang van de aanscherping koopzondagen’’ wil uitstellen tot januari 2011. Van der Hoeven stuurde deze mededeling vandaag naar de Tweede Kamer, tegelijk met de langverwachte berekeningen van het Centraal Planbureau naar de effecten van een betere handhaving van de winkelsluitingswet. Uit de berekeningen van het CPB blijkt dat de economische gevolgen zeker op de langere termijn verwaarloosbaar zijn. Slob: ,,Van de angstverhalen die belanghebbenden uit het grootwinkelbedrijf eerder dit jaar de wereld in stuurden, namelijk dat het wel twintigduizend banen of meer zou kosten, blijft helemaal niets over. En aan het geringe, tijdelijke banenverlies dat het CPB voorspelt kleeft ook nogal wat onduidelijkheid: gaat het om kostwinners of om studentenbaantjes? Kortom: heel wonderlijk dat de minister op dit moment vanuit China een uitstelbrief naar de Kamer stuurt. Het gaat om een coalitieafspraak, en die zet je niet opzij zonder de drie partijen die de coalitie dragen daarbij te betrekken.’’

Slob benadrukt nogmaals dat het de ChristenUnie begonnen is om een goede handhaving van de bestaande wet, zodat gemeenten geen misbruik meer kunnen maken van de ‘toeristische route’ (de mogelijkheid voor toeristische gemeenten om méér dan twaalf koopzondagen per jaar te hebben). Slob: ,,Het gaat ons om de behoud van de collectieve zondagsrust en om bescherming van werknemers en kleine zelfstandige winkeliers. Die hebben recht op een minister van Economische Zaken die ook pal staat voor hún belangen.’’

Slob: 'Het kabinet moet de mouwen opstropen'

Sat, 05 Sep 2009 19:12:49 +0200

'Ik ga er vanuit dat het kabinet in het komende jaar veel prioriteit zal geen aan het uitvoeren van de gemaakte afspraken in het crisisakkoord. Daar zit Nederland op te wachten, schrijft Tweede Kamerfractievoorzitter Arie Slob zaterdag op zijn weblog. 'Geen getreuzel, mouwen opstropen en leiderschap tonen.'

In de eerste blog van het nieuwe politieke seizoen zet Fractievoorzitter Slob uiteen wat volgens hem de prioriteiten voor het kabinet komend zouden moeten zijn. Veiligheid staat wat Slob betreft hoog op de agenda van het kabinet. Ook het communicatiesysteem C2000 van de hulpdiensten moet goed bekeken worden. Deze onderwerpen verdienen prioriteit na de fatale incidenten op Koninginnedag en het uit de hand gelopen strandfeest in Hoek van Holland.

Lees de hele weblog van Arie Slob

Zaterdagochtend was Arie Slob te gast bij Radio 1-programma Kamerbreed (rechtsklikken om te downloaden)

Arie Slob: 'Lievigheid' van de ChristenUnie is effectief

Tue, 01 Sep 2009 16:24:57 +0200

Nog een paar weken en dan is het weer Prinsjesdag. Wat zal het nieuwe parlementaire jaar ons brengen? Wat zijn de verwachtingen? Op welke manier be�nvloed de kredietcrisis de ambitieuze plannen die het kabinet bij zijn aantreden voor ogen had? De Fractieleider Arie Slob is de eerste die vooruitblikt met Radio 1 programma De Ochtenden van de EO.

Hij maakt zich zorgen om een eenzijdige aanpak van de crisis, waarbij puur gekeken wordt naar de economische situatie. Nu is de tijd om ook andere achterliggende problemen op de kaart te zetten, volgens de ChtistenUnie-leider.

Download hier de MP3 van het interview (rechtsklikken en 'opslaan als')

(EO De Ochtenden, 28 augustus 2009)

Slob ondertekent crisismanifest Aid & Trade Gilde

Fri, 28 Aug 2009 21:09:14 +0200

Donderdag is het Momentum Manifesto overhandigd aan en ondertekend door fractievoorzitter Arie Slob van de ChristenUnie, door leden van de Aid & Trade Gilde. Het Aid & Trade Gilde is een losvaste samenwerking van een aantal christelijke 'jonge honden' die op verschillende manieren vanuit hun werk of persoonlijke interesse betrokken zijn met ontwikkelingssamenwerking, eerlijke handel en mondiale duurzaamheid.

De tekst van het manifest:

De economische crisis is niet alléén slecht nieuws; een crisis biedt ook mogelijkheden. Om mensen wakker te schudden, en fundamentele veranderingen mogelijk te maken. Veranderingen zijn hard nodig: de economische crisis legt pijnlijk de manco's bloot van ons mondiale economische, sociale en ecologische systeem.

Het systeem is stuk.

De economische crisis is integraal verbonden met de vier andere crises: wereldwijde voedselschaarste; uitputting van natuurlijke hulpbronnen; de toenemende druk op natuur en klimaat, en de toenemende armoede van een groot deel van de wereldbevolking.

Het systeem vergoelijkt de uitbuiting van mens en milieu. Het zorgt voor een toenemende ongelijkheid in de verdeling van welvaart, zowel tussen Noord en Zuid als tussen rijk en arm binnen de armste landen. Sinds de bankencrisis is het aantal chronisch ondervoedden in de wereld gestegen van 840 miljoen naar 1 miljard medeburgers. Wij putten natuurlijke bronnen en energiebronnen uit in een veel sneller tempo dan deze te vervangen zijn. Ons mondiale leefklimaat raakt steeds verder en steeds sneller ontbost, overbevist en sterk vervuild.

Reageren op de economische crisis, zónder dit te koppelen aan de andere wereldwijde crises, is een grote fout.

Nu is de tijd om in te grijpen.

Daarom heeft het Aid & Trade Gilde, een groep 'jonge honden', het Momentum Manifesto opgesteld met voorstellen voor structurele oplossingen. Gericht op een toekomst voor onze wereld met , een duurzame economie waarin rekening wordt gehoudenmet mensen, milieu, en een eerlijke verdeling van welvaart. Zowel burgers, het bedrijfsleven en de overheid hebben hierin een rol te spelen. Ons manifest is nadrukkelijk gericht aan de overheid: zij is aan zet om de voorwaarden voor verandering te scheppen.

Wat vragen wij ?

Een nieuwe benadering van groei en welvaart
Als iets waardevol is, moet het ook worden meegenomen in metingen van een gezonde samenleving. De 'gezondheid' van een economie moet dus niet alleen gemeten op basis van het Bruto Nationaal Product (BNP). Ook bijvoorbeeld schone lucht, goed onderwijs en fatsoenlijke werkomstandigheden zijn waardevol.
Verdeling van geldstromen tussen landen moet eerlijker wordenDankzij een semi-vrije markt, afspraken die eenzijdig uit het Westen zijn opgelegd en een torenhoge schuldenlast, exporteren armste landen permanent geld naar het rijke Westen. Bevrijdt armste landen hiervan en geef hen de mogelijkheid om toegevoegde waarde in eigen land te realiseren.
Verduurzaming en harmonisering van belastingstelsels
Ons belastingstelsels stamt uit de feodale tijd en is gericht op nationale systemen, terwijl onze economie wereldwijd opereert. Hierdoor kunnen bedrijven op grote schaal belastingen ontduiken in arme landen. Harmonisering en nieuwe vormen van belastingheffing zijn nodig met als doel lasten en inkomsten eerlijker te verdelen, ook op internationaal niveau; maak bijvoorbeeld duurzame en eerlijke producten BTW-vrij.
KetenverantwoordelijkheidBedrijven dienen verantwoording af te dragen voor milieu- en mensenrechtenschendingen in hun productieketens, ongeacht waar die schendingen plaatsvinden. Verborgen kosten zoals het onderbetalen van werknemers of het uitbuiten van het milieu - waar nu vaak nog niet de kostprijs naar Westerse consumenten voor wordt doorberekend - moeten in de verkoopprijs van producten meegenomen worden.
Transparantie over productieprocessenConsumenten dienen te mogen weten op welke manier producten gemaakt zijn. Op dit moment hoeft een Nederlands bedrijf geen antwoord te geven aan consumenten als ze bijvoorbeeld vragen of een product vrij is van gedwongen kinderarbeid. Al jaren wordt er in Den Haag gediscussieerd over deze mogelijkheid, maar tot nu toe zonder resultaat.
De invoering van een Marktmeester
Wijs een instantie aan waar mensen aan kunnen kloppen bij schendingen van grensoverschrijdende mensenrechten of bij milieu- of handelsdelicten. Creëer de marktmeester die nodig is om de onduurzame race to the bottom om te keren en leg een stevige en hoge ethische bodem onder de wereldhandel.
Voortrekkerspositie van de Nederlandse overheid
De Nederlandse overheid dient een voortrekkerspositie in te nemen om bovenstaande nationaal en mondiaal te verankeren. Nederland kan als voorbeeld- en testland functioneren en daarnaast haar invloed in de EU optimaal gebruiken, zodat de EU mondiaal ‘deze kar trekt’.

Nú is het moment om deze zaken aan te pakken, aangezien nú wordt gewerkt aan oplossingen om de huidige economische crisis aan te pakken. Deze window of opportunity zal wellicht niet lang open staan. Het implementeren van bovenstaande punten is noodzakelijk om een duurzame en rechtvaardige toekomst te waarborgen. Hierbij sluiten wij aan bij de oproep van dhr. Slob om een bredere maatschappelijke discussie over dit onderwerp aan te gaan.

Antonie Fountain

Blessed Wushe

Dille Dijkstra

Eelco Fortuijn

Esther Rozendal

Esther van Weele

Evelien van Wijk

Gerard Teuling

Gerinke Fountain-Brouwer

Jozua Ros

Marloes van Houten

Ronald Gijsbertsen

Sander Kouwenhoven

Tasha Tagoe

Tikvah Breimer

Walter aan de Wiel

Wanda Schuurman

Gezamenlijk het Aid & Trade Gilde

Op de foto: Arie Slob tekent het manifest, geflankeerd door Antonie Fountain en Tikvah Breimer

www.momentummanifesto.wordpress.com

Arie Slob reikt prijs Theatercorso Sint Jansklooster uit

Fri, 21 Aug 2009 17:02:31 +0200

Arie Slob zal dit jaar in Sint Jansklooster de prijs uitreiken aan de bouwersgroep die het Theatercorso gewonnen heeft. Het Theatercorso vindt plaats op vrijdag 21 en zaterdag 22 augustus en de belangrijkste prijs van het corso, de Ereprijs, wordt op vanavond rond acht uur, kort voor het begin van het avondcorso uitgereikt.

Arie Slob is een bekende persoonlijkheid in Sint Jansklooster. Vorig jaar was hij ook al te gast bij het corso en de ChristenUnie kan bogen op een grote aanhang in Sint Jansklooster en omgeving. Jan van Beekhuizen, voorzitter van de Christelijke Oranjeverening, die het jaarlijke corso organiseert, laat desgevraagd weten 'heel gelukkig' te zijn met de komst van de fractievoorzitter. ,,Als belangrijke politici aanwezig willen zijn bij ons Theatercorso dan zegt dat iets over het niveau dat ons corso heeft bereikt. En dat is helemaal zo als een landelijk bekend staande politicus hier komt om de rangorde van de dertien deelnemende groepen bekend te maken en de Ereprijs uit te reiken´´, aldus Van Beekhuizen.

Overigens zullen ook dit jaar tal van politici en vertegenwoordigers van verschillende bedrijven uit de regio bij het Theatercorso aanwezig zijn. Juist dit jaar wordt een spannend jaar voor de corsogroepen in het algemeen en de groep Olympia in het bijzonder. In 2007 en 2008 heeft namelijk de groep Olympia de Ereprijs, een fraaie wisselbeker, in de wacht gesleept en als de groep er in slaagt ook dit jaar die prijs te winnen, mag Olympia de beker houden. Spannend wordt het natuurlijk ook voor de duizenden bezoekers die dit jaar van het Theatercorso Sint Jansklooster komen genieten.

'Een messcherpe streep onder de onderwijsvrijheid'

Wed, 08 Jul 2009 16:25:43 +0200

De kredietcrisis domineerde het afgelopen parlementaire jaar. Dus ook het jaar van Arie Slob. "De crisis is echt nog niet voorbij", zegt de ChristenUniefractievoorzitter. Verder gaat hij in op twee lastige kwesties: de discussie rond de Algemene Wet Gelijke Behandeling en de gestrande Europese samenwerking met de SGP. Voor de toekomst lijkt het de fractievoorzitter aan te bevelen zoveel mogelijk zelfstandig aan verkiezingen deel te nemen.

De economische crisis duurt al weer een hele tijd, maar er komen nog zware klappen. Daarvoor waarschuwt Christen-Unie-fractievoorzitter Arie Slob. ,,We kunnen het niet allemaal voorzien, maar het is een illusie te denken dat de crisis nu aan het voorbijgaan is.’’ Het najaar kan heel moeizaam worden, denkt Slob. ,,Met name in de bouw en het transport zie je dat orderportefeuilles uitgeput raken.’’

Toch wil de leider van de Christen Unie-Kamerfractie niet alleen maar somberen. ,,Voorafgaand aan de crisis waren in Nederland de werkloosheid en het begrotingstekort laag. We hadden buffers om klappen op te vangen.’’ Het had nog veel erger gekund, wil Slob maar zeggen. ,,Maar we moeten wel accepteren dat Nederland ook wordt getroffen, omdat we een open economie zijn.’’ Globale economische ontwikkelingen kunnen door de overheid nauwelijks worden beïnvloed.

Tegelijk is volgens Slob het pakket dat het kabinet heeft samengesteld om de economie te stimuleren, substantieel. ,,Op die manier kunnen we ervoor zorgen dat een deel van de werkgelegenheid die anders verloren zou gaan, behouden blijft.’’ In de onderhandelingen over het crisisakkoord heeft de ChristenUnie zich een stabiele en betrouwbare coalitiepartij getoond, vindt de fractievoorzitter. ,,De boel heeft natuurlijk met name bij CDA en PvdA onder druk gestaan, vooral wat de visie op gezonde overheidsfinanciën betreft. Puur vanuit de inhoud, hebben wij toen de verbindende schakel gevormd.’’ Bij de perikelen rond de Joint Strike Fighter nam de ChristenUnie opnieuw die positie in, zegt Slob. ,,We zijn verder gegroeid in de rol van regeringspartij.’’

Dat neemt niet weg dat er ook nog onopgeloste kwesties zijn. Een van de gevoeligste daarvan is de aanpassing van de Algemene Wet Gelijke Behandeling (Awgb). Deze week bleek dat het kabinet er nog niet in slaagt een standpunt over een rapport van de Raad van State in te nemen. ,,De Raad van State is door de regering om advies gevraagd, omdat onze anti-discriminatiewetgeving niet in overeenstemming was met Europese richtlijnen. Nu dat advies er ligt, moet het kabinet ook op basis daarvan met een voorstel komen’’, vindt Slob. De gevoeligheid zit ‘m erin dat het voorstel dat de Raad doet, de huidige onderwijsvrijheid intact laat en volgens sommigen zelfs versterkt. Dat zou ten nadele zijn van bijvoorbeeld praktiserend homoseksuele leraren die op orthodox-christelijke scholen werken. Slob vindt het jammer dat de discussie altijd over dat punt gaat, terwijl de Awgb een veel breder terrein bestrijkt. ,,Het beeld dat de ChristenUnie naar mogelijkheden zoekt om mensen buiten te sluiten, is hardnekkig. De discussie vertroebelt snel’’, signaleert hij.

Met discriminatie heeft de wens van de ChristenUnie niets van doen, benadrukt Slob. ,,Het gaat ons erom dat de balans tussen grondrechten gehandhaafd blijft. Daar trekken we een messcherpe streep. Scholen moeten de vrijheid hebben op basis van hun grondslag een personeelsbeleid te voeren. Ook met de nieuwe formulering van de Raad van State los je de botsing van grondrechten niet op, maar neem je de onduidelijkheid over het zogenaamde ‘enkele feit’ weg. Die stap kan het kabinet zetten, zonder de rechten van verschillende groepen aan te tasten.’’ Dat het sommigen irriteert dat christelijke scholen dergelijke eisen aan hun personeel (mogen) stellen, daarvoor kan Slob zelfs nog wel begrip opbrengen. ,,Maar de Nederlandse traditie is dat we met verscheidenheid kunnen omgaan.’’

ChristenUnie-SGP
ChristenUnie-SGP De laatste weken trok wat de christelijke politiek betreft, het Europese uiteengaan van ChristenUnie en SGP de aandacht. Waar de ChristenUnie aansluiting vond bij een fractie waarbinnen de Britse conservatieven de grootste groep zijn, ging de SGP een technische samenwerking aan met min of meer dezelfde partijen als waarmee ChristenUnie-SGP de afgelopen jaren een groep vormden. De Britse conservatieven wilden SGP-Europarlementariër Bas Belder niet als volledig lid toelaten, vanwege het feit dat de staatkundig- gereformeerden geen vrouwen kandideren.

Volgens Slob hebben de Britse conservatieven deze week twee keer met de SGP proberen te spreken over een ‘geallieerd’ lidmaatschap van de fractie waarvan de ChristenUnie volledig lid is, maar is daar niet op ingegaan. SGP’er Belder verklaarde deze week dat hij niet gelijktijdig verschillende onderhandelingen wilde voeren, en bovendien alleen een volledig lidmaatschap nastreefde.

Toch kan Arie Slob de SGP in die keuze niet volgen. ,,We hebben in de campagne duidelijk gezegd dat we echt niet weer in zo’n fractie wilden, als waarvan de SGP nu lid geworden is. Ik vind het jammer dat ons dit samen overkomen is, maar van het Italiaanse Lega Nord en de Slowaakse nationalisten kun je maar beter wat afstand houden.’’ De Christen Unie-fractievoorzitter betreurt verder ,,de meer emotionele dan zakelijk-feitelijke manier waarop de SGP over de gang van zaken communiceert’’. Voor wat de toekomst betreft maakt de kwestie volgens Slob duidelijk dat de ChristenUnie, wanneer zij op eigen kracht een zetel kan behalen, zelfstandig aan verkiezingen moet deelnemen. ,,Als dat kan, is dat alleen maar aan te bevelen. Dan kun je volledig je eigen programma uitdragen, en worden vervelende situaties als deze voorkomen.’’ Een lijstverbinding waarbij de reststemmen naar elkaars lijsten gaan, is volgens Slob een prima mogelijkheid om de onderlinge verbondenheid aan te geven. ,,We hoeven ons ook niet ver van elkaar te verwijderen, maar we zijn twee verschillende partijen. Ook de SGP benadrukt dat voortdurend.’’

(Nederlands Dagblad / Gerard Beverdam - 4 juli 2009)

Arie Slob: maatschappelijke bezinning op crisis gewenst

Thu, 18 Jun 2009 13:44:10 +0200

De geschiedenis leert dat tijden van crises ook mogelijkheden bieden voor fundamentele bezinning, daarom is een brede maatschappelijke bezinning op de oorzaken van de huidige financieel-economische crisis gewenst. Het kabinet moet de mogelijkheden van een brede maatschappelijke bezinning onderzoeken, stelt fractievoorzitter Arie Slob in een ruim ondersteunde motie.

Bij een dergelijke bezinning zullen onder meer sociale partners, milieu-, vredes- en en ontwikkelingsorganisaties, als ook jongeren en wetenschappers betrokken worden. Arie Slob: ,,De overheid draagt een heel grote verantwoordelijkheid, maar kan het niet alleen. Het bedrijfsleven, de financiële wereld en ook individuele burgers dragen een eigen verantwoordelijkheid. Ook van hen mag worden verwacht dat zij nadenken over de oorzaken van de financieel-economische crisis en de consequenties die deze ook voor hun gedrag moet hebben. Ik vind het rapport van de commissie-Maas met de prachtige titel "Naar herstel van vertrouwen" nog steeds een goed voorbeeld."

,,Een groot risico dat wij nu lopen, is dat de urgentie om met dit soort vragen bezig zijn om goede keuzes te maken voor de toekomst langzaam maar zeker zal wegzakken. Daarom verzoek ik het kabinet om te onderzoeken op welke wijze wij dat debat breed kunnen voortzetten, al was het maar voor de zo noodzakelijke mentaliteitsverandering."

'Dicteer Isra�l geen vrede'

Thu, 11 Jun 2009 10:53:15 +0200

Als Isra�l economisch gaat samenwerken met de Palestijnen, ontstaat een gemeenschappelijk belang bij vrede. De actualiteit noch de geschiedenis geeft vertrouwen in een vrede die de VS en Europa zouden moeten afdwingen. Het bieden van 'land voor vrede' heeft alleen maar m��r beschietingen uit Gaza en Zuid-Libanon opgeleverd. Dat schrijven Tweede Kamerlid Jo�l Voordewind en fractievoorzitter Arie Slob donderdag in de Volkskrant.

Als Israël zich niet snel committeert aan een tweestatenoplossing, zou de Europese Unie haar relatie met Israël niet moeten verdiepen, menen Van Agt en zijn kornuiten (Forum, 3 juni).

Dat verraadt een primitief-autoritaire opvatting over vredestichten en de mogelijke rol van Europa daarin. De EU heeft weliswaar geen eigen leger, maar wel economische macht, en dat langeafstandswapen zouden we maar fors moeten laten bulderen tegen de regering-Netanyahu. Totdat zij capituleert en de vrede accepteert die op onze tekentafel is geschetst, de tweestatenoplossing.

Zou het echt zo werken? Kunnen burgers in Israël vandaag vertrouwen dat er morgen vrede komt zodra de eigen Palestijnse staat daar is? Hamas is aan de macht in Gaza.

Vredespartner
De raketbeschietingen gaan maar door. De beoogde ‘vredespartner’ voldoet aan geen van de door de internationale gemeenschap geformuleerde voorwaarden voor een tweestatenoplossing (afzweren van geweld, Israël erkennen, eerder gesloten akkoorden accepteren).

De actualiteit noch de geschiedenis geeft vertrouwen in een vrede die de VS en Europa zouden moeten afdwingen. Het bieden van ‘land voor vrede’ heeft alleen maar méér beschietingen uit Gaza en Zuid-Libanon opgeleverd. Israël wordt nog altijd omringd door terroristische organisaties en staten (uitgezonderd Egypte en Jordanië) die uit zijn op zijn vernietiging. Iran voorop, als steun en toeverlaat van Hamas en Hezbollah.

Zonder het commitment van deze gezworen vijanden, maar ook van landen als Egypte, Saoedi-Arabië, Syrië en Libanon, is ook de Palestijnse Autoriteit op de Westelijke Jordaanoever niet in de positie vrede te sluiten met Israël. Nu doorgaan met ‘land voor vrede’, kan slechts leiden tot een driestatenoplossing. Dan ontstaat er dus geen Palestijnse staat, maar een territoriumafbakening: de Gaza voor Hamas, de Westoever voor Fatah.

Wereldoorlogen
Moeten we de moed dan maar opgeven, Obama naar huis sturen en het vredesproces stoppen? Integendeel. De vrede moet worden wat het woord zegt: een proces, groeiend in de praktijk, in plaats van getekend op de vergadertafel. En als we dan toch Europa erbij willen halen: laat de EU dan naar haar eigen geschiedenis kijken.
Vrede in onze dagen leek na twee wereldoorlogen onbereikbaarder dan ooit. Toch werkten de gewonde en bebloede aartsvijanden Duitsland en Frankrijk, en in hun kielzog steeds meer landen, vanaf de jaren vijftig aan verzoening. Hoe? Niet door een Europese statenbond op de kaart te tekenen en daar een lijst handtekeningen bij te verzamelen.

Wel door in de praktijk te werken aan samenwerking, eerst in de kolen- en staalindustrie, daarna met een interne economische markt, tot er een Europese Unie groeide waarvan nu 27 landen deel uitmaken (in sommige daarvan stonden nog maar twintig jaar geleden de raketten op ons gericht).

Oud-CDA-oplossing van machtsvertoon tegen Israël is niet heilzaam

Al deze landen hebben belang bij die samenwerking, omdat ze ons duurzame Europese vrede heeft gebracht. Een gewapend conflict binnen de EU lijkt nu ondenkbaar.

Hoe kan dit historisch perspectief op de situatie in het Midden-Oosten worden geprojecteerd? Natuurlijk niet als een blauwdruk, maar op z’n minst als inspiratiebron: creëer handelsrelaties en een gemeenschappelijk economisch belang. Israël moet daartoe niet alleen de Arabische stedelijke gebieden binnen haar grenzen economisch mee helpen ontwikkelen, maar ook de Westelijke Jordaanoever en buurland Jordanië. Zo ontstaat een wederzijds belang bij vrede.

Armoede
De haatgevoelens jegens Israël koelen op zijn zachtst gezegd niet af onder de aanhoudende Palestijnse armoede. In de jaren vóór de intifada’s (tot 1992) groeide de Palestijnse economie sneller dan de Israëlische, liepen de Palestijnen hun inkomensachterstand in en exporteerden ze hun goederen via Israëlische havens. Die kant moet het weer op: Israël moet de Palestijnen helpen aan werk en afzet voor hun producten, aan water, energie, infrastructuur en telecommunicatie. En Israël moet de Palestijnse Autoriteit bijstaan met het hervormen van de veiligheidsdiensten en het bestrijden van corruptie en terrorisme.

Open grenzen binnen de EU kwamen na 23 jaar tot stand. Een politiek van toenadering leidde via kleine stappen tot een duurzame vrede gebaseerd op echt vertrouwen. Als het samenwerken tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit vruchtbaar blijkt, zullen belemmeringen wegvallen om vervolgens te werken aan één aaneengesloten Palestijns gebied op de Westoever. Checkpoints en wegblokkades kunnen dan worden opgeruimd; de vrijheid van reizen en werken voor de Palestijnen in een corridor tussen de Westoever en Gaza wordt dan bespreekbaar en bestuurlijke autonomie voor de Palestijnen op de Westoever is dán geen regelrechte bedreiging meer voor Israëls grenzen. Op den duur kan zelfs een gesprek over uitruil van overwegend Palestijnse gebieden in Israël tegen overwegend Israëlische gebieden op de Westoever worden aangegaan.

Netanyahu kan het uitzicht op een tweestatenoplossing niet loslaten; de VS, de EU en de Palestijnse Autoriteit zullen dat niet tolereren. Maar zij allen kunnen leren van de Europese eenwording. De Duitse regeringsleider Adenauer en zijn Franse collega De Gaulle hadden de Tweede Wereldoorlog nog in de benen en de harten. Net zomin als van hen, kan nu van de Israëlische premier verwacht worden dat reële zorgen over veiligheid voor de staat en de bevolking van Israël zomaar aan de kant worden gezet. Het concept ‘land voor vrede’ in Gaza blijkt nog elke dag te falen.

Vertrouwenwekkende maatregelen van alle partijen zijn nodig om te kunnen spreken van een vredesproces in plaats van een vredesdictaat. Hopelijk ziet minister Verhagen daar meer heil in dan in de oud-CDA-oplossing van economisch machtsvertoon.

Joël Voordewind en Arie Slob zijn buitenlandwoordvoerder en fractievoorzitter van de ChristenUnie in de Tweede Kamer.
(Volkskrant, 11 juni 2009)

Bijdrage Arie Slob aan het plenaire debat over de nieuwe sociaaleconomische orde

Wed, 24 Jun 2009 15:56:39 +0200

De heer Slob (ChristenUnie):

Mevrouw de voorzitter. We hebben in de afgelopen maanden regelmatig debatten gevoerd over de financiële en economische crisis waarin ook ons land terecht is gekomen. Die debatten waren vooral gericht op de aanpak op de kortere termijn. Het is goed dat wij nu een debat voeren waarin wij de spade iets dieper kunnen steken of, misschien beter gezegd, proberen te steken. De Eerste Kamer ging ons daarin voor met de motie-Schuurman c.s., waarmee ook bredere aandacht werd gevraagd dan alleen voor de financieel-economische crisis.

Gelet op de beperkte spreektijd, beperk ik mij tot zeven punten die wat ons betreft in de toekomst aan de orde en van belang zijn. Die punten vragen uitvoering; dat vraagt tijd en bezinning, maar ook internationale samenwerking. Het is ook niet alleen een overheidsverantwoordelijkheid. Ook het bedrijfsleven, de financiële wereld en niet te vergeten individuele burgers zullen daaraan een bijdrage moeten leveren.

Het eerste punt: de financieel-economische crisis waarmee wij nu te maken hebben maar ook de onlosmakelijke verwevenheid met wereldwijde vraagstukken zoals de klimaatverandering, de uitputting van de aarde, de blijvende en wijdverbreide armoede en de toenemende mondiale ongelijkheid dwingen ons tot een ingrijpende bezinning op onze huidige sociaaleconomische orde. Wij moeten nadenken over een gemeenschappelijk gedragen toekomstbeeld, dat zeer prachtig is verwoord in bijvoorbeeld in de Verklaring van Tilburg en het Appel van Antwerpen.

De heer Van der Vlies sprak al over mentaliteitsverandering. Dat betekent dat je met elkaar in gesprek moet gaan en dat moet niet alleen in het kringetje van de politiek gebeuren. Is het kabinet bereid om een bredere maatschappelijke bezinning op dit soort vraagstukken te stimuleren? Ik denk dat het kan; het kabinet is al bezig met de uitwerking van het een en ander. We moeten dit met elkaar oppakken.

Mevrouw Halsema (GroenLinks):

Dit klinkt mij als muziek in de oren. Het is voor de eerste keer vanmiddag dat iemand probeert na te denken over een nieuwe orde. De heer Slob spreekt over een breed welvaartsbegrip. Hij verwijst daarnaar met de Verklaring van Tilburg en de Verklaring van Antwerpen, die door een groot aantal economen zijn opgesteld. De heer Slob weet dat wij al heel lang pleiten voor een breed welvaartsbegrip. Het kabinet heeft echter al een aantal goede stappen gezet en is eigenlijk het stadium van maatschappelijke bezinning allang voorbij. Het heeft een duurzaamheidsmonitor opgesteld en daar aandacht aan besteed in het eerste hoofdstuk van de Miljoenennota. Dat heeft alleen tot nu toe geen enkele beleidsconsequentie gehad. Ik ga zo meteen een motie indienen als dat nodig is, om het kabinet te verzoeken om bij de komende Miljoenennota een brede welvaartsdefinitie te gaan hanteren voor het beleid voor het jaar daarna. Is de heer Slob bereid om die motie te steunen?

De heer Slob (ChristenUnie):

Moties worden pas in tweede termijn ingediend, maar het is het goed recht van mevrouw Halsema om dit onderwerp in eerste termijn aan de orde te stellen. Ik zal zelf straks ook nog iets zeggen over de indicatoren die we hebben om te meten waar we staan en wat het welvaartsniveau is. Dat kun je niet alleen in klinkende euro's weergeven. Laten we het debat eerst voortzetten; wij spreken elkaar ongetwijfeld in tweede termijn nader.

Maatschappelijke bezinning is belangrijk. Het kabinet kan daarbij stimulerend zijn. Niet minder belangrijk is het benutten van mogelijkheden om wereldwijd veranderingen door te voeren. Een heel belangrijk moment is de top van Kopenhagen in december 2009. Wij rekenen op een grote inzet van ons land bij deze top. Die inzet is toegezegd en we zullen er in het najaar verder over spreken met het kabinet.

Mijn tweede punt is dat economische groei belangrijk is -- ik wil er niet geringschattend over spreken -- maar nooit een doel in zichzelf kan en mag zijn. Ik vind dat we er vaak een geforceerde fixatie op hebben. In dat opzicht is het ook nodig om eens na te denken over andere sturingsinstrumenten dan alleen het bbp. Die traditionele indicator geeft namelijk slechts aan hoe hard we geld verdienen, ongeacht of dat nuttige producten en diensten oplevert of schade toebrengt aan mens en milieu. We hebben ook hoogtemeters nodig, die aangeven hoe ver we verwijderd zijn van een duurzame en solidaire economie. Het zou mooi zijn als het kabinet dit onderdeel bij de uitwerking van de motie-Schuurman zou meenemen en nadenkt over een traject om een en ander verder uit te zetten. Ik vraag een toezegging op dit punt. Het kabinet heeft immers toegezegd verschillende scenario's te ontwikkelen.

Mevrouw Halsema (GroenLinks):

Ik wil niet vervelend zijn, maar ik heb toch nog een vraag. In de duurzaamheidsmonitor is dit al helemaal uitgewerkt. De verschillende planbureaus hebben, samen met het CBS, al helemaal laten zien wat de bronnen van onze welvaart zijn en wat de tekortkomingen zijn van het uitsluitend rekenen met het bruto binnenlands product. Het probleem is dat het kabinet er geen beleidsconsequenties aan wil verbinden. Het kabinet zou, bijvoorbeeld in de komende Miljoenennota, moeten gaan rekenen met betere maten voor welvaart. Ik geef een voorbeeld: van onderwijs moeten niet alleen de kosten worden berekend, maar ook de baten op de lange termijn.

De heer Slob (ChristenUnie):

Mevrouw Halsema zegt terecht dat er al een aantal mogelijkheden zijn -- ik noemde de hoogtemeters -- die meer inzage geven in de consequenties van de dingen die bijvoorbeeld in de economie gebeuren. Ik denk ook aan de index voor het Duurzaam Nationaal Inkomen, die in het verleden al eens is toegepast. Ik wil heel graag dat we het verder met elkaar oppakken en met het kabinet in discussie gaan. We moeten kunnen aangeven wat we anders willen op punten waarop we tekortschieten. Daarvoor moeten we wel de gegevens scherp hebben. Ik ben er nog niet van overtuigd dat hetgeen we nu gekregen hebben, al optimaal is ontwikkeld.

Ik was bij mijn derde punt. Consumenten worden zich er steeds meer van bewust -- daar ben ik blij om -- dat hun eigen levensstijl direct te maken heeft met deze crisis. Door de groeiende belangstelling voor eerlijke handel krijgen consumenten bovendien een dieper begrip voor oneerlijke handelsafspraken en arbeidsvoorwaarden die het mogelijk maken dat producten zo goedkoop op de markt komen. Consumenten eisen transparantie in de handelsketen, zodat zij weten waar producten vandaan komen en door wie ze zijn geproduceerd. Het kabinet legt de primaire verantwoordelijkheid voor het ketenbeheer bij de bedrijven neer. Lopen de bedrijven inmiddels harder sinds wij in het najaar spraken over het SER-advies? Neemt het aantal koplopers toen? Merkt de consument er al iets van?

Het vierde punt. Bankiers, ondernemers en werkgevers zullen ervan doordrongen moeten zijn dat zij een groter belang moeten dienen dan het inkomen dat zij zelf kunnen verwerven. Er is ook nog zoiets als werknemersbelangen en maatschappelijk belang. Het gaat om het besef dat managers en CEO's geen eigenaars van bedrijven zijn, zelfs niet als ze aandelenpakketten hebben. Een fundamentele bezinning, onder andere op de vraag welke positie een CEO eigenlijk heeft in een bedrijf, is daarom van belang. De Adviescommissie Toekomst Banken onder voorzitterschap van de heer Maas is daarvan een goed voorbeeld, maar papier is geduldig. Het komt er nu aan op de praktijk, op daden. Wij vragen het kabinet om daarop scherp toe te zien en deze bezinning breder te stimuleren. De bankwereld is belangrijk, maar binnen de financiële sector zijn er nog veel meer deelsectoren.

Mijn vijfde punt is dat de financiële markten de afgelopen jaren grotendeels in handen zijn gekomen van private actoren: multinationale banken, durfinvesteringsfondsen en multinationale bedrijven. Wij hebben gezien dat daardoor de verbinding met de sociaaleconomische omstandigheden van de mensen die de producten maken, de omgevingen waarin producten worden vervaardigd inclusief de milieuvriendelijkheid, toch wel is verminderd. Hierdoor zijn producten en economische processen ontwikkeld die de reële economie aantasten, natuurlijke hulpbronnen aantasten en de sociaal-menselijke omgeving onder druk zetten. Het zou goed zijn als de financiële markten weer meer werden gekoppeld aan de reële economieën waarbinnen ze operen. Wij hebben -- het is vanmiddag al vaker gezegd -- goede marktmeesters nodig, ook om duurzame en reële groei te waarborgen. Deelt het kabinet onze opvatting dat het publiek belang ook op dat punt gewaarborgd moet worden?

Een zesde punt dat ik wil noemen, is dat bij het werken aan een nieuwe sociaaleconomische orde ook een verdere vergroening van het belastingstelsel hoort. Fiscale maatregelen -- ik verschil daarover van mening met de heer Rutte -- kunnen worden gebruikt om duurzame initiatieven te stimuleren. De deze week verschenen vergroeningsbrief van het kabinet biedt daarvoor heel goede aanzetten. Wij herkennen een deel van onze inzet bij de begrotingsbehandelingen van vorig jaar daarin terug. Ook hier geldt dat het er uiteindelijk aankomt op daden, op de praktijk.

Tot slot. De regulering van handel, investeringen en belastingheffing dient op termijn vanuit het oogpunt van duurzame en rechtvaardige mondiale ontwikkelingen bezien te worden om tegenstrijdigheden met ontwikkelingsdoelen op te heffen. Al een aantal jaren is er een groeiende roep om verlichting van de schuldenlast van de armste landen. Dit is om meerdere redenen van groot belang, onder meer omdat veel van de financieel-economische middelen die de landen in het Zuiden tot hun beschikking hebben, zoals accijnzen en heffingen, aan banden liggen door hun schulden bij het IMF en de Wereldbank. Kunnen wij ervan op aan dat het kabinet zijn positie in zowel het IMF als de Wereldbank gebruikt om ook deze problematiek verder aan te pakken?

Slob: geen verdere afbouw melkquota

Sat, 30 May 2009 10:18:11 +0200

Nederland moet ophouden in Europa te strijden voor het verruimen en op den duur afschaffen van de melkquota. Dat zei Arie Slob, fractievoorzitter voor de ChristenUnie in de Tweede Kamer, vrijdagavond in Ede tijdens een campagneavond voor de Europese verkiezingen. ,,Het verder verhogen van de productie, waardoor de melkprijs steeds verder onderuit gaat, is niet in het belang van een gezonde agrarische sector,'' stelt Slob.

Slob herinnerde aan het feit dat het gemeenschappelijk Europees landbouwbeleid altijd gericht is geweest enerzijds op een betaalbare prijs voor de consument, en anderzijds op een redelijk inkomen voor de boer en zodoende het behoud van een levensvatbare agrarische sector. Met name dat laatste belang staat sterk onder druk door de geleidelijke verruiming van de melkquota die uiteindelijk zelfs gaat richting het geheel afschaffen van de productieregulering in 2015. Nederland is daarvoor een eminent pleitbezorger binnen de Europese Unie.

Slob: ,,Dit beleid, dat met name door CDA’ers wordt voorgestaan, is uitsluitend in het belang van de grote boeren die nog enige marge hebben om hun kostprijs te verlagen. De schaalvergroting die hierdoor geforceerd wordt, is echter fnuikend voor een groot aantal kleinere en middelgrote bedrijven. Het miskent dat het voortbestaan deze melkveebedrijven van groot belang is voor de vitaliteit en leefbaarheid van het platteland en ook voor het aanzien van ons typisch Nederlandse weidelandschap. Veel boeren willen deze kant helemaal niet op, en ik ben ervan overtuigd dat ook de consument absoluut niet zit te wachten op deze keerzijde van z’n steeds goedkopere pak melk. Dat offer is te groot. Een eerlijke melkprijs betekent dat de boer op z’n minst een boterham met boter kan verdienen aan z’n koeien.’’

De toenemende melkproductie die het gevolg is van verruiming van de quota, houdt bovendien op Europees en wereldniveau bizarre machinaties in stand. ,,De overproductie wordt opgekocht en in de vorm van boter en melkpoeder in voorraad gehouden. En tegelijk subsidieert Europa de export doordat boeren het verschil krijgen uitbetaald tussen de wereldmarktprijs en een referentieprijs. In feite subsidieert Europa de overproductie. Aan dat systeem moeten we echt een eind maken, in plaats van verdere productieverhoging te stimuleren’’, aldus Slob; ,,Melk is een hoogwaardig product, dat niet voor een spotprijs in de supermarkt hoort te liggen en dat we zeker niet moeten dumpen op de wereldmarkt ten koste van de boeren in ontwikkelingslanden.’’

Slob: Eurlings moet harder werken aan het spoor

Fri, 29 May 2009 13:10:30 +0200

Verkeersminister Eurlings moet harder werken aan de aanleg van nieuw spoor, kleine stations en andere maatregelen die de trein een nog beter alternatief kunnen maken voor de auto. Dat zei fractievoorzitter Arie Slob tijdens het jaarlijkse verantwoordingsdebat. Slob was kritisch over het feit dat Eurlings z'n budget voor autowegen w�l nagenoeg heeft uitgegeven, maar dat er van de gelden voor aanleg van spoor ruim een half miljard bleef liggen.

Slob: ,,Versterking van het openbaar vervoer is onlosmakelijk met duurzaamheid verbonden. Wij zijn onverminderd blij met de afgesproken groeiambitie van 5 procent. De ChristenUnie hamert al heel lang op extra investeringen in het spoor, zoals extra stations en inhaalsporen. Dat zal de belangstelling voor het openbaar vervoer versterken. Maar uit de verantwoordingsstukken valt ons op dat voor autowegen wél nagenoeg het bedrag is uitgegeven dat daarvoor begroot is (3,058 miljard in plaats van 3,124 miljard). Veel projecten zijn ook sneller in uitvoering gekomen. Prima! Maar voor het spoor is per saldo veel minder uitgegeven dan begroot (1,835 miljard in plaats van 2,417 miljard). Een groot gedeelte van deze onderbesteding zit bij de post Aanleg. Daartoe behoren ondermeer alle Nationale Sleutel projecten. Maar ook de aanleg van kleine stations. Iets waarvoor wij al verscheidene malen aandacht hebben gevraagd. Ook de aanpak van het spoor tussen Utrecht en Arnhem en tussen Amsterdam en Almere is vertraagd. Laatst genoemde traject is zelfs een ‘Randstad Urgent’ project. Wat gaat u hieraan doen? Hoe urgent is spoor voor deze minister?''

De complete inbreng van Arie Slob in de eerste termijn van het verantwoordingsdebat:

Heeft u wel eens van de campagne ‘Blijf positief’ gehoord? Om heel eerlijk te zijn had ik er zelf tot dit weekend nog niet van gehoord. Het bleek om een in 2007 gestarte campagne te gaan van het ministerie van Sociale Zaken, met als doel burgers meer grip te laten krijgen op hun eigen financiën. ‘Blijf positief’ slaat – zo heb ik begrepen - op het banksaldo. Burgers krijgen tips om op een verantwoorde manier met hun financiën om te gaan en schulden te voorkomen. Juist in deze economisch zware tijd geen overbodige luxe, zo lijkt me.

Blijf positief. Het valt niet mee in deze tijden. De cijfers (m.b.t. economische groei, werkloosheid, staatsschuld enz.) spreken wat dat betreft voor zich. Zeker in vergelijking met de cijfers waarover we vorig jaar spraken. De redenen daarvan zijn bekend. Maar daarmee zijn de cijfers niet minder indrukwekkend. Vooral het feit dat mensen hun baan en daarmee hun zekerheid verliezen, is een pijnlijke zaak.

In de vele debatten die we de afgelopen maanden over de financieel-economische crisis hebben gevoerd, heeft de fractie van de ChristenUnie waardering uitgesproken voor de wijze waarop het kabinet gereageerd heeft op de sterk gewijzigde economische situatie. Niet overspannen, maar rustig en doelgericht is er gezocht naar antwoorden op de crisis waarmee we te maken kregen. Uitlopend op een crisispakket dat naar onze mening de toets der kritiek goed heeft doorstaan.

Maar nu moeten de voorgenomen maatregelen wel met gezwinde spoed in de uitvoering gaan. Voor een deel is dat al in werking gezet. Ik denk onder meer aan de aanpak van de jeugdwerkloosheid en de recent gepresenteerde plannen rond volkshuisvesting. Maar er is meer afgesproken. Kan het kabinet aangeven hoever het met de uitvoering is? Hoe staat het bijvoorbeeld met de crisis- en herstelwet? En met de voorgenomen plannen om scholen te renoveren en nieuw te bouwen?

Nu de concrete maatregelen (voor)genomen zijn, lijkt de tijd aangebroken voor een meer fundamentele bezinning op de oorzaken van de crisis. We hopen hier binnenkort ook een breder debat over te voeren. Maar laat ik er hier alvast het volgende over te zeggen. De ‘schuldvraag’ lijkt óf bij het systeem óf bij de mens te worden gelegd. Als ChristenUnie zoeken wij de ‘oorzaak’ op een ander niveau. Het ‘moreel kapitaal’ is zoek in de samenleving, stelt ons Eerste Kamerlid Roel Kuiper in een recent verschenen boek. Met dat begrip ‘moreel kapitaal’ doelt hij op het belang van sociale verbanden die ons vertrouwen geven. Ik zeg het hem na. Dit vertrouwen is verstoord geraakt, doordat de afgelopen jaren het kiezende en kopende individu de norm was, en collectieve instituties onder druk kwamen te staan. Inmiddels kijkt de samenleving weer naar de instituties als mogelijke beschermers van gemeenschappelijke én individuele belangen. Dit vereist een heroriëntatie. Van de maatschappij én van deze instituties. Een samenleving als morele gemeenschap bestaat bij de gratie van het vermogen van mensen om er te zijn voor elkaar, elkaar beloften te doen, een verbond met elkaar aan te gaan. Zo ontstaan vitale gemeenschappen. In de zoektocht naar een nieuwe ordening moet dit streven, wat de ChristenUnie betreft, voorop staan.

Vz, als we naar het doel van deze verantwoordingsdag kijken, dan staat wat ons betreft het verkrijgen van vertrouwen ook centraal. Vertrouwen dat de goede dingen op een goede manier uitgevoerd zijn. Concreet gezegd: doet het kabinet wat het beloofd heeft, en is het effectief.

Er is - traditioneel – nu weer discussie ontstaan over de vraag hoe controleerbaar de door het kabinet geclaimde resultaten van het regeringsbeleid zijn voor de Kamer. Mijn fractie waardeert het dat het kabinet opnieuw een serieuze poging heeft gedaan afrekenbaar te zijn op het bereiken van gestelde doelen, met zo efficiënt mogelijk ingezette middelen. De wijze waarop nu verantwoording wordt afgelegd is al vele malen beter dan wat we in de jaren hiervoor hebben gezien. Maar natuurlijk kan het altijd beter. Dit proces is nooit af.

Het is natuurlijk prachtig als het kabinet constateert dat voorgenomen plannen in uitvoering zijn genomen, maar dat zegt uiteindelijk nog niets over de kwaliteit van de uitvoering en de vraag of daadwerkelijk wordt bereikt wat beoogd wordt. Het zou goed zijn als het kabinet voor een volgende keer probeert daarover meer duidelijkheid te geven. Graag een toezegging op dit punt.

We zijn overigens blij dat de bezwaarprocedure door de Algemene Rekekamer bij Defensie nu geschrapt wordt. Daar is hard voor gewerkt. Graag wel aandacht voor die departementen waar dat nog niet het geval is.

Mijn fractie is tevreden over de wijze waarop het kabinet in algemene zin met de gemaakte afspraken in het coalitieakkoord aan het werk is gegaan. Ook uit een zelfgemaakte inventarisatie blijkt dat er inmiddels veel op de schop is genomen. We zijn er nog niet. Van achterover leunen kan dan ook geen sprake zijn, maar ik had ook niet de indruk dat het kabinet dat van plan was. Graag houden we de bewindspersonen op scherp en moedigen we hen aan de afgesproken doelstellingen in beeld te houden. In dat licht moet u de volgende vragen en opmerkingen ook duiden. Ik moet me gezien de mij toegemeten spreektijd beperken tot twee onderwerpen: duurzaamheid en zorg voor wat kwetsbaar is.

Duurzaamheid

Ik heb vaker gezegd dat wij zeer tevreden zijn over de aandacht die dit kabinet wil geven aan duurzaamheid. Dat was hard nodig ook. Ook in de debatten over de financieel-economische crisis is het belang van inzetten op duurzaamheid door velen onderstreept. Geen twijfel over de inzet van het kabinet in dezen. Er staat ook al één en ander op de rails. Maar het is wel goed om halverwege de rit onder ogen te zien dat we nog wel een lange weg hebben af te leggen. Zeker ook vanwege de hoge doelstellingen die we onszelf gesteld hebben. Ik ga ervan uit dat het kabinet zich hiervan bewust is en dat er voor de komende twee jaar een verhoogde inzet op de uitvoering zal zijn.

Als het om duurzaamheid gaat, moet me wel iets van het hart. Duurzaamheid zou als een zwaarwegend criterium moeten gelden bij alle inkopen van het Rijk. Helaas leek deze regel niet op te gaan toen de Royal Bank of Scotland als nieuwe huisbankier van de Nederlandse Staat werd uitverkoren. Een bank die niet bepaald bekend staat om haar maatschappelijk verantwoorde activiteiten. MVO-criteria hebben geen rol te gespeeld bij de keuze voor RBS, bekent het kabinet in antwoord op schriftelijke vragen van onze fractie. Wij betreuren dit, ook omdat het hier gaat om de voorbeeldfunctie van de overheid. Nu het Rijk een goede klant is geworden (66 miljoen betalingstransacties op jaarbasis), moet het kabinet zijn positie kunnen aanwenden om maatschappelijk verantwoorde ondernemen onder de aandacht te brengen bij RBS, en de bank ertoe te bewegen hier meer werk van te maken. Gaat het kabinet dit ook doen?

Versterking van het openbaar vervoer is onlosmakelijk met duurzaamheid verbonden. Ook hier zijn wij onverminderd blij met de afgesproken groeiambitie van 5 procent. De ChristenUnie hamert al heel lang op extra investeringen in het spoor, zoals extra stations en inhaalsporen. Dat zal de belangstelling voor het openbaar vervoer versterken. Maar uit de verantwoordingsstukken valt ons op dat voor autowegen wél nagenoeg het bedrag is uitgegeven dat daarvoor begroot is (3,058 miljard in plaats van 3,124 miljard). Veel projecten zijn ook sneller in uitvoering gekomen. Prima! Maar voor het spoor is per saldo veel minder uitgegeven dan begroot (1,835 miljard in plaats van 2,417 miljard). Een groot gedeelte van deze onderbesteding zit bij de post Aanleg. Daartoe behoren ondermeer alle Nationale Sleutel projecten. Maar ook de aanleg van kleine stations. Iets waarvoor wij al verscheidene malen aandacht hebben gevraagd. Ook de aanpak van het spoor tussen Utrecht en Arnhem en tussen Amsterdam en Almere is vertraagd. Laatst genoemde traject is zelfs een ‘Randstad Urgent’ project. Wat gaat u hieraan doen? Hoe urgent is spoor voor deze minister?

Vraag: kan de regering aangeven wat er in de afgelopen maanden aan spoor is opgeleverd? En is de regering bereid er een tandje bij te zetten als het om spoor gaat? Met name ook bij de door mij zojuist genoemde projecten. We houden graag onze doelstelling in beeld.

In het kader van duurzaamheid heb ik nog een vraag over de Ecologische Hoofdstructuur. Met het crisisakkoord is besloten om tijdelijk geen nieuwe gronden aan te kopen voor de EHS. Maar dat betekent natuurlijk niet dat we niet kunnen doorgaan met de inrichting en realisatie. Provincies hebben daar geld voor gekregen en er ligt genoeg inrichtingswerk te wachten. Het kan ook bijdragen aan het draagvlak voor de EHS. Tot nu toe werd er wel veel aangekocht, maar bleef de inrichting achter. Graag een toezegging dat het kabinet hier op gaat inzetten, in samenwerking met de provincies.

Zorg voor wat kwetsbaar is

Vz, in economisch zware tijden zijn het vaak de zwakkeren in de samenleving die het eerst de negatieve gevolgen daarvan ondervinden. Werkloosheid, geen baanperspectief voor arbeidsgehandicapten, ouderen die hun pensioen zien verdampen. In 2008 leek het nog de goede kant op te gaan. De werkloosheid daalde snel. Echter, niet voor arbeidsgehandicapten! Zelfs in het ‘gouden jaar’ 2008 kwamen er nauwelijks meer oude en jonge arbeidsgehandicapten aan de slag! Wat zegt dit over onze arbeidsmarkt? Staat die wel open voor mensen met een beperking? Er moet een mentaliteitsslag plaatsvinden op de arbeidsmarkt. Het moet normaal worden dat mensen met en zonder beperking naast elkaar werken in een bedrijf. Daar heb je meer voor nodig dan bijvoorbeeld een subsidiemaatregel. Erkent het kabinet het belang van een mentaliteitsverandering. En zo ja, hoe gaat het die bewerkstelligen?

In dit verband vraag ik ook aandacht voor de uitwerking van een motie die ik samen met de collega’s van Geel, Hamer en van der Vlies heb ingediend tijdens het debat over het crisisakkoord van 26 maart jl. (motie Slob c.s., 31070, nr 3). In deze motie vragen wij de regering te bevorderen dat in het kader van de aanpak van jeugdwerkloosheid bijzondere aandacht wordt gegeven aan de Wajongers en de doelgroep van de Wet Investeren in Jongeren. Hoe staat het met de uitvoering van deze motie?

Een totaal ander onderwerp waar ik aandacht voor wil vragen is de pre-implantatie genetische diagnostiek (PGD). Vorig jaar heeft ons dat – zoals bekend – kort voor het zomerreces nogal beziggehouden. In de jaarverslagen wordt uitgebreid ingegaan op PGD, maar het blijft onduidelijk hoe uitvoering wordt gegeven aan coalitieafspraak om onderzoek naar behandelingsmogelijkheden met gebruikmaking van (volwassen) stamcellen krachtig te stimuleren. Hier zijn recent goede successen mee geboekt (bijvoorbeeld door het Hubrecht Instituut Utrecht, waar men erin geslaagd is om darmweefsel uit volwassen stamcellen te kweken). Meer duidelijkheid graag!

Ik vraag ook aandacht voor de gemaakte afspraak om palliatieve zorg te verbeteren en te versterken. Fijn om te zien dat het aantal zorgplaatsen palliatieve zorg met 14 procent is gestegen (van 7108 naar 8097). Het kabinet is voornemens de subsidieregeling Palliatieve Terminale Zorg verder aan te passen. Ik vraag het kabinet er op in te zetten het aanbod van deze zorgplaatsen verder uit te breiden en de toegankelijkheid te waarborgen.

Door de invoering van verschillende maatregelen (onder meer de vrijwilligersverzekering) ligt het kabinet op koers met betrekking tot de doelstelling om het aantal mantelzorgers en vrijwilligers substantieel uit te breiden. Daarvoor hebben wij met goede redenen aandacht gevraagd. Blijft u zich daarvoor vooral onverminderd inzetten!

Ook fijn dat er betere hulp en opvang voor tienermoeders is gekomen (de MP noemde dat zelf ook bij de successen van het kabinet): onder meer als gevolg van uitvoering van het amendement-Wiegman over het opvanghuis van de VBOK (10 mln). Maar ook hier zijn we er nog niet. We hopen dat er in de komende twee jaar nog meer huizen voor tienermoeders zullen kunnen komen en vragen daarvoor inzet vanuit het kabinet.

MdvZ, ik ben mijn bijdrage begonnen met de campagne ‘Blijf positief’. Ik gaf al aan dat positief blijven in een tijd van economische- en financiële crisis niet altijd even makkelijk is. Niet voor burgers, maar ook niet voor de overheid. Juist in zo’n tijd mag je echter van de overheid verwachten dat er leiding wordt gegeven. Dat er doelgericht en met overtuiging wordt gewerkt. Dat burgers kunnen vertrouwen op een overheid die de samenleving ordent en onderhoudt. Zoals ook de Bijbels opdracht luidt, dat de overheid in dienst staat van God ten goede van de mensen. Dat is een grote en verantwoordelijke opdracht. Ook voor dit kabinet. Bij het invulling geven aan die grote verantwoordelijkheid wenst de fractie van de ChristenUnie het kabinet Gods onmisbare zegen toe.

ChristenUnie heeft moeite met huisbankier RBS

Thu, 28 May 2009 11:24:30 +0200

De ChristenUnie heeft grote moeite met de Royal Bank of Scotland (RBS) als huisbankier van de Nederlandse staat. Volgens fractievoorzitter Slob doet de bank zaken met milieu-onvriendelijke bedrijven, wapenhandelaren en dubieuze regimes. Als de Nederlandse overheid duurzaamheid belangrijk vindt en bedrijven vraagt maatschappelijk verantwoord te ondernemen, dan moeten we dat ook vragen van instanties die voor de overheid gaan werken, vindt Slob.

Hij zal de kwestie vandaag aan de orde stellen tijdens het Verantwoordingsdebat.

(Bron: NOS)

Luister ook het interview met de NOS

Slob wil debat over aflossingsvrije hypotheek

Mon, 18 May 2009 11:23:42 +0200

ChristenUnie-fractieleider Arie Slob stelt de aflossingsvrije hypotheek ter discussie. Hij vindt het logischer om hypotheken gedurende de looptijd al af te lossen. Dat zei Slob vrijdag in Amersfoort, tijdens een rondetafelgesprek over de kredietcrisis, georganiseerd door het Wetenschappelijk Instituut van zijn partij.

Hoge kredieten zijn een van de oorzaken van de kredietcrisis. Slob zou daarom graag zien dat het bedrijfsleven en huishoudens zich aanwennen om grote schulden waar nodig te voorkomen, en die anders zo snel mogelijk terug te betalen.

In dat licht pleit hij voor een bezinning op de toekomst van de aflossingsvrije hypotheek. Die houdt in dat mensen die een huis kopen pas na dertig jaar in één keer hun volledige hypotheek hoeven af te lossen. Op deze manier kunnen zij gedurende de volledige looptijd gebruik maken van de - fiscaal aantrekkelijke - hypotheekrenteaftrek. ,,Met een huis schaf je iets aan dat je niet in één keer kunt betalen. Natuurlijk ga je daarvoor een lening aan. Maar ergens is het best vreemd om zo'n lening tussentijds helemaal niet af te lossen. Is het wel goed om zo lang zo veel te lenen? Daar wil ik graag een gesprek over'', aldus Slob.

Een annuïteitenhypotheek, waarbij gedurende de looptijd al gedeelten van het leenbedrag worden terugbetaald, vindt Slob een aantrekkelijk alternatief voor de aflossingsvrije lening, die de meeste mensen nu hebben.

In de huidige coalitie met het CDA is het ter discussie stellen van de hypotheekrenteaftrek voor dure huizen - wat Slob het liefst zou doen - niet mogelijk, legt hij uit. ,,Maar dat betekent niet dat we niet naar bepaalde hypotheekvormen zouden kunnen kijken, die misschien kunnen worden veranderd.''

'Kabinet scoort teveel rood op groene doelstellingen'

Fri, 15 May 2009 21:29:28 +0200

De ChristenUnie is tevreden over de behaalde tussenbalans van het kabinet. Maar liefst 82 procent van de beleidsdoelen ligt op koers. Dat is een mooie prestatie. Het kabinet moet wel harder trekken aan de 'groene' doelstellingen uit het coalitieakkoord. Dat zegt ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob in reactie op de verantwoordingsbrief over 2008.

In de verantwoordingsbrief evalueert het kabinet wat er bereikt is op een groot aantal doelstellingen die de coalitie twee jaar geleden heeft gesteld. Waar de ontwikkeling op koers ligt, krijgt het kabinet een groene stip; waar het achterblijft blijft bij de gestelde doelen, een rode. Slob: ,,Ik zie teveel rode scores op de 'groene doelen'. Het kabinet zoekt de verklaring in de verslechterde toestand van de economie, maar de crisis mag niet een excuus zijn om tijdelijk geen prioriteit te geven aan duurzaamheid. Het kan zelfs betekenen: een tandje erbij om op koers te blijven."

Uit de balans van het kabinet blijkt onder andere dat de groeiambitie van 5 procent per jaar in het openbaar vervoer niet is gehaald. Slob: ,,Wij hameren al heel lang op extra investeringen in het spoor, zoals inhaalsporen en extra stations. Als de minister hier serieus werkt van maakt, neemt de capaciteit toe en zien de resultaten er volgend jaar vast anders uit."

Ook ligt het project Schoon en Zuinig niet op koers en wordt het doel duurzaam inkopen niet gehaald door het kabinet. Dat blijkt ook uit de keuze voor de nieuwe huisbankier Royal Bank of Scotland (RBS), waarbij duurzaamheid en de norm van maatschappelijk verantwoord ondernemen geen enkele rol hebben gespeeld. Dit valt te lezen in de antwoorden op Kamervragen die de ChristenUnie onlangs indiende.

,,In het crisispakket hebben we extra aandacht geschonken aan duurzaam investeren, omdat algemeen werd ingezien dat de crisis een kans bood voor verduurzaming. Reguliere doelstellingen uit het regeerakkoord blijken onvoldoende en dat maakt die aanvullende noot over duurzaamheid hard nodig. Laat het kabinet daar de komende twee jaar dan ook geen holle woorden van maken," aldus Slob.

Schuurman: 'Crisistax voor hoogste inkomens'

Fri, 15 May 2009 10:56:06 +0200

Senator Egbert Schuurman wil een tijdelijke crisistax voor de hoogste inkomens om de dreigende problemen met het begrotingstekort en de staatsschuld te ondervangen. "Als de maatregelen niet goed uitpakken, hebben we een probleem. Daar moeten we niet gering over denken."

1. U wil een crisistax invoeren?

Schuurman: „Ja, er is een crisisakkoord gesloten, dat is aanvaard in de Tweede Kamer. Wij staan daarachter, alleen brengt het wel een probleem met zich mee: het akkoord en ook de kredietcrisis zelf zorgen ervoor dat het begrotingsakkoord oploopt. Dat betekent dat je moet bezuinigen, door bijvoorbeeld de belastingen te verhogen. In het verleden hadden we voor de hoogste inkomens 72 procent - tegenover 52 procent nu - dus het zou mooi zijn als we een deel daarvan terugvragen, voor zolang als de crisis duurt. Te meer omdat de drie huidige coalitiepartijen in 2001 toen het belastingstelsel herzien werd en minister Zalm 15 miljard terug wilde geven aan de kiezer, bezwaar hebben gemaakt. Bovendien hebben de hoogste inkomens met hun salaris echt geen last van de crisis. Zij kunnen best wat missen."

2. De tijdelijke crisistax moet gelden voor iedereen die meer verdient dan de Balkenende-norm. Lijkt het zo niet alsof de politiek zichzelf weer ontziet?

„Er zullen ook vast wel politici zijn die iets meer verdienen. Het hoeft van mij ook niet persé boven de Balkenende-norm, iets er onder kan ook wel. Maar het gaat erom dat de mensen die het meest door de crisis getroffen worden, ontzien worden. Topmensen in de gezondheidszorg, de woningbouw.. die zitten ver boven de norm. En dat levert onbegrip op in de samenleving."

3. Heeft u uw plan al met Tweede Kamerfractievoorzitter Arie Slob besproken?

„Ik heb het hem toegestuurd. Ik heb geen reactie gehad, wel indirect. Maar over het algemeen... onze partij is altijd al voorstander geweest van gezonde overheidsfinanciën. Daar moeten we dus iets aan doen. De Tweede Kamer is gebonden aan het crisisakkoord. De Eerste Kamer is er wel moreel aan gebonden, maar als je ziet dat er een dreigend probleem ontstaat, dan moet je ingrijpen. We moeten daar niet gering over denken. Het begrotingstekort en de staatsschuld nemen fors toe. Daar zullen we nog jaren last van hebben. De investeringen in banken, de investeringen van het crisisakkoord, als dat niet goed uitpakt hebben we een probleem. Daarom moeten we een signaal afgeven."

(Trouw, 13-05-2009).

Slob neemt verantwoordelijkheid voor JSF-compromis

Mon, 27 Apr 2009 18:17:19 +0200

ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob neemt volle verantwoordelijkheid voor het compromis dat de coalitiefracties sloten over de productie van een JSF-testtoestel. ,,Staatssecretaris De Vries wekte tijdens het debat zelfs de indruk dat hij de uitkomst zelf bedacht had'', concludeert Slob monter in zijn wekelijkse weblog. In feite is het bereikte compromis reeds weken geleden door Jo�l Voordewind aangedragen, en Arie Slob was in de beslissende fase medeverantwoordelijk voor de formulering ervan.

In zijn wekelijkse weblog beschrijft Slob hoe hij afgelopen donderdagmiddag zijn steentje bijdroeg aan de ‘motie Hamer cs', waarmee de impasse rond het voorgenomen kabinetsbesluit tot aanschaf van twee testtoestellen doorbroken werd. Uit een reconstructie van het ANP die door onder andere de Telegraaf en het Reformatorisch Dagblad is gepubliceerd, blijkt dat Slob in feite de formuleringen vond voor een motie waarmee zowel de PvdA-fractie als de staatssecretaris konden leven.
De Tweede Kamer werd vorige week om instemming gevraagd met de aanschaf van twee JSF-testtoestellen. Slob: ,,Dat was het besluit waar we deze week voor stonden. Niet meer en niet minder. Aanschaf van twee testtoestellen is nodig om in 2011 definitief aan de operationele testfase van de JSF te kunnen deelnemen.''

Eén tegelijk
Slob: ,,Vanwege onduidelijkheid over de prijs van het tweede toestel en ook over de geluidscontouren, had onze woordvoerder Joël Voordewind al enkele weken geleden voorgesteld ons nu te beperken tot aanschaf van één toestel. Daar weten we de prijs al van. Het CDA wilde het kabinet volledig volgen (dus twee toestellen aanschaffen) en de PvdA liet weten vanwege de nog aanwezige onduidelijkheden nu helemaal geen besluit over testtoestellen te willen nemen. Consequentie daarvan zou zijn dat deelname aan de testfase definitief voorbij is. Al met al drie verschillende opstellingen. Kom daar maar eens uit.''

Uitstappen
,,Er is de afgelopen week veel overleg geweest. Uiteindelijk hebben we donderdag besloten de staatssecretaris wel ruimte te geven tot het aangaan van verplichtingen voor de productie van de eerste tranche testtoestellen. Daarin participeren we met Groot-Brittannië en de VS. Materieel betekent dit besluit dat het eerste toestel in productie kan worden genomen. Volgend jaar (dan is dat toestel nog niet klaar) beslissen we definitief. Dan hebben we alle informatie over de prijs, geluidscontouren en ook de businesscase. Als dat besluit positief is, gaat de productie van het eerste toestel gewoon door en tekenen we ook voor het tweede toestel. Mochten we echter volgend jaar besluiten niet verder te gaan, dan nemen de VS en Groot-Britannië het reeds voor ons in productie genomen eerste testtoestel over. Op dat moment uitstappen kost wel 20 miljoen euro. Maar als we nu al beslist hadden niet door te gaan (een voorstel van de SP), zouden we hetzelfde bedrag kwijt zijn geweest.''

Uitstel
,,Met het nu genomen besluit houden we zicht op deelname aan de operationele testfase in 2011. Ook hebben we besloten de definitieve aanschaf van een serie toestellen uit te stellen tot 2012. In het coalitieakkoord hadden we afgesproken dat al in 2010 te doen. Gezien de tijd waarin we leven (kredietcrisis) heb ik er geen moeite mee die beslissing uit te stellen. Het kan ook, volgens het nu bekend zijnde bestelschema (uiterste jaar van bestellen in 2012, eerste levering in 2014). Al met al zijn we er goed uitgekomen. Juist vanwege de nog aanwezige onduidelijkheden is het goed om zeer afgemeten beslissingen te nemen. En het aanschafbesluit in 2012 maakt duidelijk dat we geen geraffineerde spelletjes spelen. Een nieuw kabinet zal uiteindelijk de definitieve keuze moeten maken.''

Knopen doorgehakt

,,Het was spannend deze week. We hebben - dat was onvermijdelijk - meerdere malen overleg met elkaar moeten hebben. Uiteindelijk hebben we als fractievoorzitters (in nauw overleg met onze woordvoerders) knopen doorgehakt. Ik heb vanuit mijn verantwoordelijkheid mijn steentje daaraan bijgedragen. Het uiteindelijke resultaat sloot goed aan bij de inzet die we als ChristenUnie hadden gehad. Maar het was ook goed te verdedigen door zowel CDA als PvdA. En het kabinet kon met deze uitkomst leven. Staatssecretaris de Vries wekte tijdens het debat zelfs de indruk dat hij de uitkomst zelf bedacht had.'' Poltieke analist Addy de Jong van het Reformatorisch Dagblad weet echter wel beter: 'Daardoor kan de coalitie nu met een opgelucht gevoel het meireces in. Dankzij een oplossing die voor een belangrijk deel afkomstig is niet van het CDA, niet van de PvdA, maar van de ChristenUnie.'

Zie ook de integrale bijdrage van Arie Slob aan het plenaire fractievoorzittersdebat over de JSF.

'Het beste en veiligste materiaal'

Mon, 27 Apr 2009 18:13:49 +0200

,,Centraal staat voor de ChristenUnie dat onze mannen en vrouwen op missies kunnen rekenen op het beste, meest veilige materiaal. Dat geldt dus ook voor jachtvliegtuigen.'' Dat zei Arie Slob donderdag 23 april in het plenaire fractievoorzittersdebat over de voorgenomen aanschaf van JSF-testtoestellen.

Hieronder de integrale debatbijdrage van Arie Slob:

Mevrouw de voorzitter. De vorige sprekers hebben al verwezen naar het marathonoverleg dat gistermiddag en -avond is gevoerd. Mijn fractie vond dat een goed inhoudelijk debat. Het was van tijd tot tijd wel scherp -- dat blijkt ook weer vanavond -- maar dat vinden wij ook wel begrijpelijk bij een onderwerp als de vervanging van de F-16. Wij weten dat dat altijd veel emotie losmaakt.
Centraal in de discussies met betrekking tot dit onderwerp staat voor de ChristenUnie het belang dat onze mannen en vrouwen op missies kunnen rekenen op het beste, meest veilige materiaal. Dat geldt dus ook voor jachtvliegtuigen. Als er een moment gekomen is om tot vervanging over te gaan, dan moeten wij ons daar ook serieus over buigen. Bij de discussies over de vervanging van de F-16 is voor onze fractie ook het belang van de werkgelegenheid belangrijk geweest. Ik denk dat dit terecht is. Die is immers groot. Wij weten dat ook op dit moment in Hoogeveen en omgeving veel mensen dit debat nauwgezet volgen.
De besluitvorming over de vervanging van de F-16 moet wel zorgvuldig zijn. Daar hebben wij de afgelopen maanden ook meerdere malen op gewezen. Wij zijn de staatssecretaris nog steeds dankbaar dat hij in de afgelopen periode, mede op ons verzoek, meer tijd daarvoor heeft gegeven dan eerst was afgesproken.
In die discussie waren voor ons met name twee vragen van belang. Die zijn ook gisteren weer gesteld. Wij wilden graag duidelijkheid hebben over de prijs en over de vraag of het beschikbare budget uiteindelijk wel genoeg zou zijn voor wat het kabinet beoogde. Voorts wilden wij duidelijkheid hebben over de geluidscontouren. De staatssecretaris heeft daar toezeggingen over gedaan, maar wij weten het nog steeds niet exact. Vanwege de onduidelijkheid op met name deze twee onderdelen was het voor ons erg moeilijk om akkoord te gaan met het voorstel dat het kabinet aan de Kamer deed, om over te gaan tot de aanschaf van twee testtoestellen.
Wij stonden voor een dilemma. Kijkende naar de kalender wisten wij immers ook dat als wij op dit moment vanwege de onduidelijkheid die er nog is over het totaalpakket zouden zeggen dat wij daar niet in meegaan, dat er dan ook onduidelijkheid zou gaan komen over deelname aan de testfase in het jaar 2011. Terwijl wij het zicht op die deelname wel graag willen behouden. Dat heeft ons, om een lang verhaal kort te maken, uiteindelijk ertoe bewogen, mee te gaan en onze handtekening te zetten onder de motie die door mevrouw Hamer ook namens onze partij is ingediend.
Wij vinden dat zorgvuldig en wij vinden het van belang dat wij op deze wijze ook in het komende jaar verder zullen gaan. Daarin zal het jaar 2010 een belangrijk jaar worden. Dan zullen wij, naar wij hopen, meer duidelijkheid krijgen over de uiteindelijke prijsstelling en ook de geluidscontouren zullen bekend worden. Voorts zal definitief -- en dat is ook niet onbelangrijk -- de arbitragezaak rond de business case zijn afgerond.
Voorzitter. Wij hebben uiteindelijk ook kunnen instemmen met het feit dat het definitieve aanschafbesluit in 2012 zal worden genomen. Ik geef het toe: het is een afwijking van een afspraak die wij in het coalitieakkoord hebben gemaakt en daar moesten wij het met zijn drieën over eens worden. Dat is belangrijk. Het zal ook betekenen dat een ander kabinet uiteindelijk dat besluit zal moeten nemen. Als wij kijken naar de planning die op dit moment bekend is, weten wij dat er nog tot uiterlijk 2012 ruimte was om de eerste productievliegtuigen eventueel aan te kopen. Dan zal de levering ook pas in 2014 gaan plaatsvinden. In dat opzicht konden wij dus ook leven met dit besluit, ook gezien de tijd waarin wij leven en de crisis die wij op dit moment meemaken.
Mevrouw Kant (SP):
Gezien uw opstelling in het debat gisteren en in het kabinet, en gezien de motie die er nu ligt en waar uw naam onder staat, is mij na uw betoog niet helemaal duidelijk hoe u nu het verschil duidt tussen wat de staatssecretaris wilde tot gisteren en wat deze motie nu eigenlijk vraagt. Kunt u eens duiden hoe u dat verschil interpreteert?
De heer Slob (ChristenUnie):
Voorzitter. Ik ga ervan uit dat mevrouw Kant de brief van januari die, met al die andere documenten erbij, aan de basis lag van het debat gisteren, goed heeft gelezen. Dan heeft zij gezien dat het kabinet voorstelde om twee testtoestellen aan te schaffen. Ik heb al aangegeven dat mijn fractie de wens van het kabinet begreep, maar er wel zwaar in zat. Dat kwam door het feit dat er nog steeds onduidelijkheid is over de vraag of het binnen het budget zou blijven dat daarvoor beschikbaar was gesteld, en door de onduidelijkheid die er nog steeds is over de geluidscontouren. Dat is niet onbelangrijk voor twee delen van ons land die daar graag duidelijkheid over willen hebben. Daarom heb ik gisteren al aangegeven -- ik herhaal dat vandaag in dit debat -- dat de aanschaf van twee toestellen die het kabinet voorstelt, voor ons op dit moment echt een brug te ver is, maar dat wij wel graag het zicht willen blijven behouden op de testfase die in 2011 gaat plaatsvinden. Dan is het van belang dat de staatssecretaris de ruimte krijgt -- die krijgt hij van ons ook -- om de verplichtingen aan te gaan die nodig zijn voor de productie van de eerste tranche testvliegtuigen. Het gaat om ongeveer 17 toestellen waar wij ons samen met Groot Brittannië en de Verenigde Staten dan ook toe zullen gaan zetten. Dat is een duidelijke afwijking en een beperking -- dat woord wordt niet voor niets ook in de motie gebruikt -- van wat het kabinet aan de Kamer had voorgesteld.
Mevrouw Kant (SP):
Volgens mij is het vooral een vertraging. In essentie gaat u immers gewoon door op de route van de ontwikkeling van de JSF en van deelname daaraan. Net als uw collega van het CDA ziet dus ook de ChristenUnie wat er nu ligt wel degelijk als vervolgstap in het project JSF.
De heer Slob (ChristenUnie):
Voorzitter. Ik maak maar even van de gelegenheid gebruik om mijn verbazing uit te spreken, ook over eerdere teksten die mevrouw Kant heeft uitgesproken. Mevrouw Kant, u zou hier moeten zeggen: fantastisch!
Mevrouw Kant (SP):
Nou, nee!
De heer Slob (ChristenUnie):
De definitieve keuze van de JSF, gepland voor volgend jaar, wordt over een kabinetsperiode heen getild! U hebt er een onderwerpje bij voor uw programma.
Wat dat betreft zou ik zeggen "tel uw zegeningen". Wat wij het kabinet in ieder geval voorleggen -- de Kamer zal dat vanavond natuurlijk nog moeten bekrachtigen, want er moet nog een stemming plaatsvinden -- is dat wij het zicht op die testfase in 2011 willen behouden. Dat is nodig, mede vanwege die werkgelegenheid. Dat zou u ook iets moeten zeggen. Ik doel op die mensen in Hoogeveen: er zijn al 1200 banen bijna zeker en het kan doorgroeien naar 3000 banen. Wij geven de staatssecretaris wel de ruimte om het LRIP-3 contract te ondertekenen dat betrekking heeft op die eerste tranche vliegtuigen. Wij weten -- leest u ook de brief na die u in januari hebt gekregen -- dat, als wij volgend jaar besluiten om daarmee niet door te gaan, daaraan wel een prijskaartje hangt van 20 mln. Dat zijn de beëindigingskosten. Wij kunnen er dus uitstappen. Als de motie wordt aangenomen die u hebt ingediend, zal hetzelfde bedrag gelden. Als het gaat om die kosten, staan wij dus gelijk.
Mevrouw Kant (SP):
Ik ga eerst in op die werkgelegenheid. Los van de getallen die de heer Slob noemt, is een banenplan van 6 mln. wel heel duur. Voor dat bedrag kun je heel veel mensen heel lang een hele mooie baan geven. Dat is natuurlijk een drogreden. Ik vroeg de heer Slob of dit een vervolgstap is in het project JSF, dus in de ontwikkeling daarvan en de deelname van Nederland. Volgens mij is duidelijk dat dit wel het geval is. Dat maakt de keuzevrijheid voor volgende kabinetten kleiner. De heer Slob moet zich geen zorgen maken over onze inzet in de volgende verkiezingscampagne over de aanschaf van de JSF. Hij neemt er nu echter al een voorschot op om ons verder in het project te trekken, terwijl hij de geschiedenis van de Betuwelijn kent.
De heer Slob (ChristenUnie):
Ik maak mij wel zorgen over de SP-fractie, maar dat heeft andere redenen. Die zal ik hier niet allemaal uiten. Mevrouw Kant creëert een beeld van datgene wat hier wordt voorgesteld en dat doet absoluut geen recht aan datgene wat letterlijk op papier staat. Er wordt niet besloten om 5 à 6 mld. uit te geven. Geen sprake van! Ik zeg de heer Van Geel na dat wordt besloten dat deze staatssecretaris een verplichting aangaat voor de productie van de eerste tranche testvliegtuigen. Niet meer en niet minder. Daarbij staat letterlijk dat, als die informatie er is waar mijn fractie verschillende malen om heeft gevraagd, wij een keuze gaan maken. Het kan twee kanten op gaan: wij kunnen ervoor kiezen om verder te gaan en straks dus volwaardig met die testfase mee te doen. Wij kunnen echter ook zeggen dat -- dat moet mevrouw Kant niet bagatelliseren -- wij alles overziend besluiten om eruit te stappen. Dat kan bijvoorbeeld als de staatssecretaris zijn best heeft gedaan maar dat het bijvoorbeeld op het punt van de geluidscontouren niet lukt. Wij zijn nergens aan gebonden.
Mevrouw Kant (SP):
Ik heb nog steeds geen antwoord gekregen op mijn vraag. Toch is die heel simpel: is dit een vervolgstap naar deelname aan de ontwikkelingsfase van de JSF? Volgens mij is het antwoord op die vraag ja. Evenals de CDA-fractie, kunt ook u met ja antwoorden. Dan is in ieder geval duidelijk dat wij gewoon verder gaan.
De heer Slob (ChristenUnie):
Mevrouw Kant zegt er nog iets achteraan. Zij zegt dat wij ons daarmee verplichten en vastleggen op besluiten die later genomen moeten worden. Dat is niet waar. Daarom is mijn antwoord op haar vraag niet ja, maar nee. Wij verplichten ons wel wat de ruimte betreft die wij de staatssecretaris geven om het LRIP-3 contract te ondertekenen over de productie van de eerste tranche testvliegtuigen dat nu voorligt. Eind deze maand moet dat contract ondertekend worden. Ik zeg nogmaals dat het niet meer is, maar ook niet minder.
Mevrouw Kant (SP):
Dat is dan toch een volgende stap? De heer Slob mag zeggen wat hij van mijn analyse vindt, maar dat is toch gewoon een volgende stap?
De heer Slob (ChristenUnie):
Mevrouw Kant voegde daaraan steeds toe dat dit direct gevolgen zal hebben voor datgene wat er achteraan komt. Ik weet dat er wat haar betreft slechts één stap gezet kan worden, namelijk een stap terug. Dat besluit hebben wij met elkaar niet genomen. Dat klopt. Dat is een groot verschil tussen ons en de SP-fractie.

Bijdrage Arie Slob aan het plenaire debat over vervanging F-16

Wed, 27 May 2009 11:45:48 +0200

De heer Slob (ChristenUnie):

Centraal in de discussies met betrekking tot dit onderwerp staat voor de ChristenUnie het belang dat onze mannen en vrouwen op missies kunnen rekenen op het beste, meest veilige materiaal. Dat geldt dus ook voor jachtvliegtuigen. Als er een moment gekomen is om tot vervanging over te gaan, dan moeten wij ons daar ook serieus over buigen. Bij de discussies over de vervanging van de F-16 is voor onze fractie ook het belang van de werkgelegenheid belangrijk geweest. Ik denk dat dit terecht is. Die is immers groot. Wij weten dat ook op dit moment in Hoogeveen en omgeving veel mensen dit debat nauwgezet volgen.

De besluitvorming over de vervanging van de F-16 moet wel zorgvuldig zijn. Daar hebben wij de afgelopen maanden ook meerdere malen op gewezen. Wij zijn de staatssecretaris nog steeds dankbaar dat hij in de afgelopen periode, mede op ons verzoek, meer tijd daarvoor heeft gegeven dan eerst was afgesproken.

In die discussie waren voor ons met name twee vragen van belang. Die zijn ook gisteren weer gesteld. Wij wilden graag duidelijkheid hebben over de prijs en over de vraag of het beschikbare budget uiteindelijk wel genoeg zou zijn voor wat het kabinet beoogde. Voorts wilden wij duidelijkheid hebben over de geluidscontouren. De staatssecretaris heeft daar toezeggingen over gedaan, maar wij weten het nog steeds niet exact. Vanwege de onduidelijkheid op met name deze twee onderdelen was het voor ons erg moeilijk om akkoord te gaan met het voorstel dat het kabinet aan de Kamer deed, om over te gaan tot de aanschaf van twee testtoestellen.

Wij stonden voor een dilemma. Kijkende naar de kalender wisten wij immers ook dat als wij op dit moment vanwege de onduidelijkheid die er nog is over het totaalpakket zouden zeggen dat wij daar niet in meegaan, dat er dan ook onduidelijkheid zou gaan komen over deelname aan de testfase in het jaar 2011. Terwijl wij het zicht op die deelname wel graag willen behouden. Dat heeft ons, om een lang verhaal kort te maken, uiteindelijk ertoe bewogen, mee te gaan en onze handtekening te zetten onder de motie die door mevrouw Hamer ook namens onze partij is ingediend.

Wij vinden dat zorgvuldig en wij vinden het van belang dat wij op deze wijze ook in het komende jaar verder zullen gaan. Daarin zal het jaar 2010 een belangrijk jaar worden. Dan zullen wij, naar wij hopen, meer duidelijkheid krijgen over de uiteindelijke prijsstelling en ook de geluidscontouren zullen bekend worden. Voorts zal definitief -- en dat is ook niet onbelangrijk -- de arbitragezaak rond de business case zijn afgerond.

Voorzitter. Wij hebben uiteindelijk ook kunnen instemmen met het feit dat het definitieve aanschafbesluit in 2012 zal worden genomen. Ik geef het toe: het is een afwijking van een afspraak die wij in het coalitieakkoord hebben gemaakt en daar moesten wij het met zijn drieën over eens worden. Dat is belangrijk. Het zal ook betekenen dat een ander kabinet uiteindelijk dat besluit zal moeten nemen. Als wij kijken naar de planning die op dit moment bekend is, weten wij dat er nog tot uiterlijk 2012 ruimte was om de eerste productievliegtuigen eventueel aan te kopen. Dan zal de levering ook pas in 2014 gaan plaatsvinden. In dat opzicht konden wij dus ook leven met dit besluit, ook gezien de tijd waarin wij leven en de crisis die wij op dit moment meemaken.

Mevrouw Kant (SP):

Gezien uw opstelling in het debat gisteren en in het kabinet, en gezien de motie die er nu ligt en waar uw naam onder staat, is mij na uw betoog niet helemaal duidelijk hoe u nu het verschil duidt tussen wat de staatssecretaris wilde tot gisteren en wat deze motie nu eigenlijk vraagt. Kunt u eens duiden hoe u dat verschil interpreteert?

De heer Slob (ChristenUnie):

Voorzitter. Ik ga ervan uit dat mevrouw Kant de brief van januari die, met al die andere documenten erbij, aan de basis lag van het debat gisteren, goed heeft gelezen. Dan heeft zij gezien dat het kabinet voorstelde om twee testtoestellen aan te schaffen. Ik heb al aangegeven dat mijn fractie de wens van het kabinet begreep, maar er wel zwaar in zat. Dat kwam door het feit dat er nog steeds onduidelijkheid is over de vraag of het binnen het budget zou blijven dat daarvoor beschikbaar was gesteld, en door de onduidelijkheid die er nog steeds is over de geluidscontouren. Dat is niet onbelangrijk voor twee delen van ons land die daar graag duidelijkheid over willen hebben. Daarom heb ik gisteren al aangegeven -- ik herhaal dat vandaag in dit debat -- dat de aanschaf van twee toestellen die het kabinet voorstelt, voor ons op dit moment echt een brug te ver is, maar dat wij wel graag het zicht willen blijven behouden op de testfase die in 2011 gaat plaatsvinden. Dan is het van belang dat de staatssecretaris de ruimte krijgt -- die krijgt hij van ons ook -- om de verplichtingen aan te gaan die nodig zijn voor de productie van de eerste tranche testvliegtuigen. Het gaat om ongeveer 17 toestellen waar wij ons samen met Groot Brittannië en de Verenigde Staten dan ook toe zullen gaan zetten. Dat is een duidelijke afwijking en een beperking -- dat woord wordt niet voor niets ook in de motie gebruikt -- van wat het kabinet aan de Kamer had voorgesteld.

Mevrouw Kant (SP):

Volgens mij is het vooral een vertraging. In essentie gaat u immers gewoon door op de route van de ontwikkeling van de JSF en van deelname daaraan. Net als uw collega van het CDA ziet dus ook de ChristenUnie wat er nu ligt wel degelijk als vervolgstap in het project JSF.

De heer Slob (ChristenUnie):

Voorzitter. Ik maak maar even van de gelegenheid gebruik om mijn verbazing uit te spreken, ook over eerdere teksten die mevrouw Kant heeft uitgesproken. Mevrouw Kant, u zou hier moeten zeggen: fantastisch!

Mevrouw Kant (SP):

Nou, nee!

De heer Slob (ChristenUnie):

De definitieve keuze van de JSF, gepland voor volgend jaar, wordt over een kabinetsperiode heen getild! U hebt er een onderwerpje bij voor uw programma.

Wat dat betreft zou ik zeggen "tel uw zegeningen". Wat wij het kabinet in ieder geval voorleggen -- de Kamer zal dat vanavond natuurlijk nog moeten bekrachtigen, want er moet nog een stemming plaatsvinden -- is dat wij het zicht op die testfase in 2011 willen behouden. Dat is nodig, mede vanwege die werkgelegenheid. Dat zou u ook iets moeten zeggen. Ik doel op die mensen in Hoogeveen: er zijn al 1200 banen bijna zeker en het kan doorgroeien naar 3000 banen. Wij geven de staatssecretaris wel de ruimte om het LRIP-3 contract te ondertekenen dat betrekking heeft op die eerste tranche vliegtuigen. Wij weten -- leest u ook de brief na die u in januari hebt gekregen -- dat, als wij volgend jaar besluiten om daarmee niet door te gaan, daaraan wel een prijskaartje hangt van 20 mln. Dat zijn de beëindigingskosten. Wij kunnen er dus uitstappen. Als de motie wordt aangenomen die u hebt ingediend, zal hetzelfde bedrag gelden. Als het gaat om die kosten, staan wij dus gelijk.

Mevrouw Kant (SP):

Ik ga eerst in op die werkgelegenheid. Los van de getallen die de heer Slob noemt, is een banenplan van 6 mln. wel heel duur. Voor dat bedrag kun je heel veel mensen heel lang een hele mooie baan geven. Dat is natuurlijk een drogreden. Ik vroeg de heer Slob of dit een vervolgstap is in het project JSF, dus in de ontwikkeling daarvan en de deelname van Nederland. Volgens mij is duidelijk dat dit wel het geval is. Dat maakt de keuzevrijheid voor volgende kabinetten kleiner. De heer Slob moet zich geen zorgen maken over onze inzet in de volgende verkiezingscampagne over de aanschaf van de JSF. Hij neemt er nu echter al een voorschot op om ons verder in het project te trekken, terwijl hij de geschiedenis van de Betuwelijn kent.

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik maak mij wel zorgen over de SP-fractie, maar dat heeft andere redenen. Die zal ik hier niet allemaal uiten. Mevrouw Kant creëert een beeld van datgene wat hier wordt voorgesteld en dat doet absoluut geen recht aan datgene wat letterlijk op papier staat. Er wordt niet besloten om 5 à 6 mld. uit te geven. Geen sprake van! Ik zeg de heer Van Geel na dat wordt besloten dat deze staatssecretaris een verplichting aangaat voor de productie van de eerste tranche testvliegtuigen. Niet meer en niet minder. Daarbij staat letterlijk dat, als die informatie er is waar mijn fractie verschillende malen om heeft gevraagd, wij een keuze gaan maken. Het kan twee kanten op gaan: wij kunnen ervoor kiezen om verder te gaan en straks dus volwaardig met die testfase mee te doen. Wij kunnen echter ook zeggen dat -- dat moet mevrouw Kant niet bagatelliseren -- wij alles overziend besluiten om eruit te stappen. Dat kan bijvoorbeeld als de staatssecretaris zijn best heeft gedaan maar dat het bijvoorbeeld op het punt van de geluidscontouren niet lukt. Wij zijn nergens aan gebonden.

Mevrouw Kant (SP):

Ik heb nog steeds geen antwoord gekregen op mijn vraag. Toch is die heel simpel: is dit een vervolgstap naar deelname aan de ontwikkelingsfase van de JSF? Volgens mij is het antwoord op die vraag ja. Evenals de CDA-fractie, kunt ook u met ja antwoorden. Dan is in ieder geval duidelijk dat wij gewoon verder gaan.

De heer Slob (ChristenUnie):

Mevrouw Kant zegt er nog iets achteraan. Zij zegt dat wij ons daarmee verplichten en vastleggen op besluiten die later genomen moeten worden. Dat is niet waar. Daarom is mijn antwoord op haar vraag niet ja, maar nee. Wij verplichten ons wel wat de ruimte betreft die wij de staatssecretaris geven om het LRIP-3 contract te ondertekenen over de productie van de eerste tranche testvliegtuigen dat nu voorligt. Eind deze maand moet dat contract ondertekend worden. Ik zeg nogmaals dat het niet meer is, maar ook niet minder.

Mevrouw Kant (SP):

Dat is dan toch een volgende stap? De heer Slob mag zeggen wat hij van mijn analyse vindt, maar dat is toch gewoon een volgende stap?

De heer Slob (ChristenUnie):

Mevrouw Kant voegde daaraan steeds toe dat dit direct gevolgen zal hebben voor datgene wat er achteraan komt. Ik weet dat er wat haar betreft slechts één stap gezet kan worden, namelijk een stap terug. Dat besluit hebben wij met elkaar niet genomen. Dat klopt. Dat is een groot verschil tussen ons en de SP-fractie.

Zondag als rustdag is geen hobby van christenpolitici

Wed, 22 Apr 2009 20:58:40 +0200

In de Waalse Kerk in Den Haag wordt iedere derde dinsdag van de maand een residentiepauzedienst gehouden. Een Haagse predikant spreekt een meditatie uit, waarna een politicus van een van de christelijke partijen een toespraak houdt. Dinsdag 21 april sprak Arie Slob, fractievoorzitter van de ChristenUnie.

,,Dinsdag is voor mij altijd een drukke dag. 's Morgens de wekelijkse fractievergadering die meestal tot circa 13.00 uur duurt. Als het even kan aansluitend nog even lunchen. Daarna het wekelijkse overleg met mijn collega-fractievoorzitters van de coalitiepartijen. Direct daarna spoed ik mij naar de plenaire vergaderzaal waar het wekelijkse vragenuurtje al is begonnen. Meteen gevolgd door de zogenaamde regeling van werkzaamheden en de stemmingen.
Als we uiteindelijk daarmee klaar zijn (om circa 16.00 uur) wordt het vergaderschema verder opgepakt. Commissievergaderingen, vergaderingen in de plenaire vergaderzaal, gesprekken, hoorzittingen, spreekbeurten, werkbezoeken. Vaak zijn we tot diep in de avond met ons werk bezig. En in de afgelopen weken ben ik in verband met de aanpak van de kredietcrisis ook geregeld tot in de nacht aan het werk geweest.
In de rest van de samenleving is het niet veel anders. Wat kunnen mensen druk met hun werk zijn. Het kan ons helemaal in beslag nemen. Als we niet oppassen, draaien we met onze economie maar door. Zeven dag in de week, 24 uur per dag. Druk, druk, druk. Wat een weldaad is het dan om midden in die drukte de serene rust van een kerkgebouw te mogen ervaren. Deze kerk staat in het centrum van den Haag. Midden in een drukke winkelstraat. Buiten de muren van deze kerk gaat het gejaagde leven door. Wij zijn daar met elkaar even uitgestapt. En wij zoeken met elkaar de rust.
Juist vandaag mogen we met elkaar in het bijzonder stilstaan bij de rust die God vanaf het begin van de schepping aan Zijn kinderen heeft gegeven. In Genesis 2:2 stelt God Zich voor als Iemand die zes dagen lang hard gewerkt heeft en daarna is gestopt, en wel om te rusten. Toen God op de zevende dag het werk voltooid had, dat Hij had gemaakt, rustte Hij op de zevende dag van al het werk, dat Hij gemaakt had. God zet deze dag apart. Hij heiligt deze dag.
In Exodus 20:11 wordt bij het vierde gebod, waarin Israël wordt opgeroepen deze dag te gedenken en te vieren als rustdag, teruggegrepen op het feit dat God op de zevende dag ophield met zijn arbeid, zijn scheppingswerk. Uit het vierde gebod kan, zo las ik ergens, worden afgeleid dat God Zijn scheppingswerk over zes dagen verspreid heeft met het oog op de latere weekindeling van de mensen.
Rust zoeken. Rust nemen. Het lijkt er steeds minder van te komen. De zondag als rustdag staat in onze samenleving steeds meer onder druk. Afgelopen zondag werd dat nog weer eens duidelijk toen -tegen uitspraken van de rechter in- in het Amsterdamse stadsdeel Noord een supermarkt de deuren op de eerste dag van de week opendeed.
Een zoveelste incident in de strijd over de Winkeltijdenwet, die gemeenten ruimte biedt om twaalf zondagen per jaar de winkels open te houden. De wet kent ook een zogenaamde toeristische bepaling. Die geeft gemeenten die te maken hebben met toerisme de mogelijkheid meer dan twaalf zondagen de winkels op te houden. We zien dat echter ook gebeuren op plaatsen die de benaming toeristisch niet verdienen.

Teken van hoop
Tijdens de coalitieonderhandelingen heeft de ChristenUnie met coalitiepartners CDA en PvdA de afspraak kunnen maken daaraan iets te gaan doen. Er ligt inmiddels een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer. Ook ligt er over hetzelfde onderwerp een initiatiefwetsvoorstel van SGP en SP.
Beide wetsvoorstellen roepen veel verzet op. Tijdens een Kamerdebat in januari sprak het net beëdigde VVD-Kamerlid Elias over een hobby van de ChristenUnie. Het wetsvoorstel over de winkeltijdenwet zou een uitruil zijn geweest waarbij de ChristenUnie ook iets zou hebben gekregen. „Laat mensen zelf bepalen wat ze op zondag doen", zo besloot Elias zijn maidenspeech.
Laat ik hierover het volgende zeggen: opkomen voor de zondag als rustdag is geen hobby van een christelijke politieke partij. Hierachter gaat de overtuiging schuil dat een dag rust goed is voor de samenleving. Een samenleving die maar door blijft draaien, loopt het risico dol te draaien. Het is niet voor niets dat onze God al vanaf het allereerste begin een dag apart heeft gezet en opriep die dag te vieren als een rustdag. Niet alleen om kerkdiensten te kunnen bezoeken. Ook voor het in stand houden van sociale verbanden is het hebben van gemeenschappelijke vrije tijd een belangrijke voorwaarde.
Daar wees recent ook de commissie Church and Society van de Europese Kerkenconferentie CEC op tijdens een vergadering in het Deense Nyborg. Het Europees Parlement en diverse EU-lidstaten zijn bezig nieuwe afspraken te maken over arbeid. Met de Europese verkiezingen in aantocht meende de commissie het zinvol te achten opnieuw te pleiten voor een wekelijkse rustdag.
Een wekelijkse rustdag is zinvol, zo meent de commissie, om de gezondheid van werkers in stand te houden en om het familieleven ruimte te geven. De commissie beroept zich daarbij op wetenschappelijk onderzoek van Eurofound, de Europese Fundatie voor de verbetering van leef- en werkomstandigheden, een Europees vakbondslichaam. Het onderzoek wees uit dat de kans op ziekte en verzuim 1,3 keer zo groot is in bedrijven die op zaterdag en zondag geopend zijn als in bedrijven waar werknemers in het weekend niet hoeven te werken. Volgens de EU-wet is de zondag per definitie een rustdag voor kinderen en adolescenten. De commissie pleit er daarom voor om ook volwassenen vrijaf te geven op zondag.
Als christenpoliticus zie ik het als een opdracht om ook in een seculiere samenleving op te blijven komen voor de zondagsrust. Dat zal allereerst tot uitdrukking moeten komen in mijn eigen leven. Op zondag ligt in principe het werk stil, ook al ligt er werk genoeg. Tijdens de weken van de onderhandelingen over het crisisakkoord accepteerden onze coalitiegenoten dat we niet op zondag zouden vergaderen. Een televisieprogramma als Buitenhof weet en accepteert dat men op zondag geen ChristenUniepolitici hoeft uit te nodigen. En waar dat maar kan, zullen we in wetgeving -zoals de eerder genoemde Winkeltijdenwet- aandacht blijven besteden aan het waarborgen van de zondagsrust.
We doen dat ook vanuit het geweldige perspectief dat opgesloten zit in het principe van de zondagsrust. Ik las dat ergens zo: „De rustdag/sabbat blijft een teken van de heerlijke rust en vrede met God, die in principe geschonken is door het lijden en sterven van Jezus Christus. Jezus nodigt allen uit om de werkelijke rust bij Hem te vinden. Zijn juk is zacht, in tegenstelling tot de onbarmhartige regelgeving van de Farizeeën. In de opstanding uit de dood is de overwinning over de zonde duidelijk aangetoond, wat de bevrijding en vrede van een rustdag op de eerste dag van de week, de opstandingsdag, extra benadrukt. De onderhouding van de rustdag is dan tegelijk een teken van de hoop op het leven met God in de eeuwige sabbat van de nieuwe hemel en aarde. Het is een getuigenis en teken van de herstelde relatie met God die gelovigen in Christus vieren en zo een blijvend teken van het nieuwe verbond.
Het thema van de Residentiepauzediensten in 2009 luidt: De Tien Geboden: heilig, rechtvaardig en goed. Er zijn, zo zou ik willen besluiten, ook kijkend naar het vierde gebod dat vanmiddag centraal staat, mindere zaken om ons druk om te maken."

Bijdrage Arie Slob aan het notaoverleg competentiegericht onderwijs MBO

Thu, 09 Jul 2009 15:37:12 +0200

De heer Slob (ChristenUnie): Voorzitter. Voor aanvang van deze vergadering is aan de vaste commissie voor OCW een petitie overhandigd door Beter Onderwijs Nederland. Ik kon daar helaas niet bij zijn, maar ik heb inmiddels de tekst kunnen lezen. Mij viel op dat ervan uit werd gegaan dat de kinderen van Tweede Kamerleden allemaal naar categoriale gymnasia kunnen gaan. Ik hoop niet dat ik de mensen teleurstel, maar een van mijn kinderen is in september met een prachtig mbo-diploma naar het hbo doorgestroomd en ik heb er nog eentje in het eerste jaar van het mbo zitten, op de afdeling Zorg en Welzijn. Zij heeft het daar erg naar haar zin. Niet alleen vanuit deze ervaring, maar ook door mijn vele werkbezoeken aan roc’s, recent nog in Terneuzen, en gesprekken met leidinggevenden, leraren en ondersteunend personeel ben ik onder de indruk geraakt van de veerkracht in het mbo en het innovatieve vermogen om het onderwijs voortdurend aan te passen aan de nieuwe eisen die de tijd, het bedrijfsleven en de vervolgopleidingen stellen. Men wil het competentiegericht onderwijs oppakken. De inzet en het enthousiasme is wel erg wisselend. Ik begrijp dat wel. Het is bijvoorbeeld op een zorgafdeling veel vanzelfsprekender om zo les te geven dan op een juridische afdeling. Men is er in de afgelopen jaren voortvarend mee aan de slag gegaan. Het is in 2007 een wijs besluit van de staatssecretaris geweest om de invoering toch nog wat uit te stellen en er zelfs meer tijd voor beschikbaar te stellen dan het onderwijsveld op dat moment vroeg. Die tijd is gebruikt. Wat mij betreft koersen wij nu verder af op de afspraken die daarover zijn gemaakt. Dat betekent dat in augustus 2010 in ieder geval voor de eerstejaars wordt begonnen met het competentiegericht onderwijs. Ik voel er weinig voor om dan met twee systemen te gaan werken. Daarna komt er een ingroeimodel, zodat in 2013, 2014 de laatste cohorten van het eindtermgericht onderwijs het mbo kunnen verlaten. Dat is dichterbij dan wij denken, maar er is nog even tijd om aandacht te besteden aan een aantal punten dat in de afgelopen tijd terecht naar voren is gebracht, en om een stuk duidelijkheid te geven waarom is gevraagd. Dat is van belang voor het draagvlak in het veld, ook van docenten en studenten, voor het competentiegericht onderwijs. Ik heb namelijk de indruk dat het gebrek aan draagvlak voor een deel te wijten is aan allerlei vragen en problemen rond de kwalificatiedossiers. Op dat gebied moet in de komende maanden een behoorlijke slag worden geslagen.

De heer Jasper van Dijk (SP): Deelt u mijn mening dat docenten daarin een formele stem moeten krijgen? En deelt u mijn mening dat het nu niet geregeld is in het voorstel van de staatssecretaris?

De heer Slob (ChristenUnie): Ik kom straks terug op de stem van de docenten en op de vraag hoe daaraan gevolg moet worden gegeven, ook met betrekking tot de kwalificatiedossiers. Het draagvlak, dat wel groeiende is, zal voor een deel afhangen van de manier waarop de discussie over de kwalificatiedossiers wordt afgerond. Tijdens een vorig overleg heeft mijn collega Ed Anker daar ook al vragen over gesteld. Hij heeft onder andere de vinger gelegd bij de gedetailleerdheid van deel C, waarover ook mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink heeft gesproken. Ik begrijp dat de staatssecretaris dat niet allemaal integraal wil vaststellen, zodat zij daarop ook politiek aanspreekbaar is en alles voldoende is verankerd in het curriculum. Je kunt je afvragen of de kennisdelen uit deel C gehaald kunnen worden en ondergebracht kunnen worden in deel B, zodat deel C als adviesdocument kan fungeren. De heer Depla legde dit ook al in de vorm van een vraag voor aan mevrouw Dezentjé Hamming. Ik houd het open. Wij moeten hierin nog een keuze maken. Ik vind in ieder geval dat er ruimte moet zijn voor regionale inkleuring. De staatssecretaris benoemt dit ook wel in haar brief, maar die ruimte moet er daadwerkelijk ook in de praktijk zijn. Ik kom op de betrokkenheid van docenten. Uiteindelijk moet het coördinatiepunt toetsen of met alles voldoende rekening is gehouden. Op welke wijze is gegarandeerd dat de stem van de docenten in algemene zin, want dat kan geen stem van iedere docent afzonderlijk zijn, voldoende wordt meegenomen? Op welke wijze wil de staatssecretaris daaraan invulling geven? Ik hecht daar wel aan. De staatssecretaris heeft aan de kenniscentra gevraagd om de overlap te verminderen en om de uitstroom met minimaal 10% te verminderen. Ik begrijp uit haar brief dat dit ook wel meer mag zijn. Graag zelfs. Ik ga ervan uit dat de kenniscentra zich aan die doelstelling, dat percentage hebben gecommitteerd en dat in de komende maanden, uiterlijk september, de resultaten zichtbaar worden. De kwalificatiestructuur moet voor de invoering op orde zijn. Deze is onlosmakelijk verbonden met het uiteindelijke moment van invoering.

De heer Jasper van Dijk (SP): Ik veronderstel dat u hiermee alsnog antwoord hebt gegeven op mijn vraag.

De heer Slob (ChristenUnie): Ja, ik heb dat verbonden aan de kwalificatiedossiers en de verantwoordelijkheid die het coördinatiepunt daarin heeft.

De heer Jasper van Dijk (SP): Als de staatssecretaris stelt dat er geen formele inspraakbevoegdheid is van docenten, wat betekent dat voor de ChristenUnie?

De heer Slob (ChristenUnie): Ik vind het bijzonder als u antwoordt voor de staatssecretaris. Laten wij afwachten waar zij in eerste termijn mee terugkomt.

De heer Jasper van Dijk (SP): Maar in de brief staat dat er niets is geregeld.

De heer Slob (ChristenUnie): Zoals u begrijpt, heb ik hier een vraag over gesteld. Ik ga ervan uit dat de staatssecretaris in haar beantwoording niet alleen de brief voorleest. Ik ken haar zo in ieder geval niet.

De heer Depla (PvdA): Wat vindt u van mijn suggestie om aan het coördinatiepunt, dat de kwalificatiedossiers toetst, een soort uitvoeringstoets door een panel van docenten toe te voegen, zodat de betrokkenheid van docenten op die wijze is geregeld?

De heer Slob (ChristenUnie): Dat kan een optie zijn, maar de vraag is dan op welke wijze de panels worden samengesteld. Er wordt al snel gezegd dat het allemaal representatief moet zijn. Dat is echter niet altijd even eenvoudig. U hebt dit punt ook bij de staatssecretaris neergelegd. Ik ga ervan uit dat zij daarop zal ingaan. Dat kunnen wij hierbij betrekken als definitieve keuzes gemaakt moeten worden. Voorzitter. Ik vraag aandacht voor de aansluiting van het mbo op het hbo. Ik weet niet hoe mijn zoon vandaag zijn tentamen heeft gemaakt, maar in de eerste maanden gaat het in het algemeen wel redelijk. Wij weten dat die overstap niet eenvoudig is. Het is van belang dat wij daaraan meer aandacht besteden. Het is mij opgevallen dat de HBO-raad in een green paper aandacht hiervoor heeft gevraagd. Hij heeft eigenlijk toegegeven dat te veel is overgelaten aan anderen en dat hij zelf meer daarin moet investeren. De staatssecretaris stelt dat zij er rekening mee houdt dat ongeveer de helft van de mbo-studenten niet de arbeidsmarkt opgaat, maar doorstudeert. Hoe gaat zij de ontbrekende balans in het uitstroomprofiel in de komende tijd herstellen? Dat is zeker van belang. Uiteraard moet er ook een goede overloop zijn tussen het vmbo en het mbo, want daarvoor geldt precies hetzelfde. Voorzitter. Ik vraag voorts aandacht voor studenten met een beperking. Uit onderzoeken blijkt dat slechts 37% van de studenten met een beperking vindt dat de school voldoende rekening met ze houdt. Dat vind ik een zorgelijk percentage. Het is dan ook goed dat de staatssecretaris actie onderneemt, maar wat er precies gebeurt, is toch onduidelijk. Zij heeft het over het geven van handvatten om opleidingen aan te kunnen passen. Ik meen evenwel dat dit punt bij het vormgeven van de opleidingen strakker aandacht verdient. Wij kennen bij het hoger onderwijs het plan van aanpak terugdringing belemmeringen voor studenten met een functiebeperking. Ik meen dat het goed zou zijn om ook voor het middelbaar beroepsonderwijs zo’n plan van aanpak vast te stellen, zodat de positie van deze studenten structureel aandacht krijgt en, naar ik hoop, ook structureel verbetert. Mocht het nodig zijn, dan ben ik bereid hiervoor in tweede termijn een motie in te dienen. Wat de ChristenUnie betreft, koersen wij af op de invoering van het competentiegericht onderwijs in 2010, wel met inachtneming van de punten ik hier heb genoemd. Daarvoor moet in de komende maanden nadrukkelijk aandacht zijn. Ik noem met name de kwalificatiedossiers. Er dient wat ons betreft ook ruimte te zijn voor onderwijsinstellingen die om legitieme redenen nog niet helemaal kunnen voldoen aan de eisen met betrekking tot het tijdpad. Volkomen duidelijk moet zijn welke eisen gelden en welke vervolgstappen voor deze instellingen zullen gelden. In dat opzicht vraag ik om een nadere uitwerking van datgene wat de staatssecretaris daarover in haar brief aan de Kamer met betrekking tot de overgangsprocedure heeft meegedeeld.

Beldag: Leden bellen met Slob en Rouvoet over crisisakkoord

Thu, 02 Apr 2009 11:46:06 +0200

Mensen die woensdag met de ChristenUniefractie belden, konden zomaar Arie Slob of Andr� Rouvoet aan de lijn krijgen. De ChristenUnie heeft de 'beldag' voor leden georganiseerd, in plaats van een extra bijeenkomst over het crisisakkoord. Erg druk was het woensdag overigens niet, want inclusief de mailtjes die leden stuurden aan de fractie staat de teller op enkele tientallen vragen.

,,Met Arie Slob, goedemiddag.'' De ChristenUnie-fractievoorzitter krijgt een partijlid aan de lijn. Hij maakt aantekeningen en bladert driftig in het 'crisisakkoord' dat zijn partij vorige week sloot met CDA en PvdA. De man uit het Zeeuwse Terneuzen is vooral benieuwd naar de investeringen die het kabinet doet in waterwegen. ,,Nou, het onderhoud van de vaarwegen, sluizen en binnenhavens wordt naar voren gehaald'', zegt Slob. ,,Daar is ook extra geld voor beschikbaar.'' Wel tempert hij de verwachtingen: ,,We kunnen proberen de pijn voor de economie wat te verzachten, maar we hebben niet alles in de hand. Zo'n crisis los je niet eventjes hier in Nederland op.''

Het valt de ChristenUniefractieleider op dat veel mensen goed voorbereid zijn, wanneer ze de telefoon grijpen om 'Den Haag' te bellen. Een lid uit Ede heeft zelfs een Kamermotie erbij gezocht, met nummer en al, over investeringen in duurzame energie en energiebesparing. ,,Deze meneer is erg enthousiast over de afspraken die daar nu over zijn gemaakt'', zegt Slob. ,,Maar hij waarschuwt ervoor dat een regeling niet in bureaucratie moet verzanden.''

Hoofdrolspelers
Ondertussen zijn sommige leden van de ChristenUnie enthousiast dat ze zomaar de hoofdrolspelers uit de 'crisisonderhandelingen' aan de lijn krijgen. ,,Er zijn mensen die hun kans grijpen'', glimlacht Arie Slob. ,,Net nog iemand die zei: ik zie u zo vaak op tv, ik wil nu eens even met u praten. Prima hoor, daar is deze dag voor bedoeld.'' Bij toerbeurt bemensen Kamerleden en medewerkers de 'ledentelefoon'; en aan het eind van de middag komt vicepremier André Rouvoet een paar telefoontjes voor zijn rekening te nemen.

Het valt Arie Slob op dat veel bellers ook hun boosheid willen uiten over de bonusregelingen en welkomstpremies bij de banken, hoewel dat onderwerp in feite niets met het crisisakkoord van doen heeft. ,,Ik begrijp uw gevoelens'', zo probeert Slob een beller te overtuigen. ,,U en ik denken er echt hetzelfde over.'' Waarna hij nog eens uitlegt dat het nu eerst aan de banken is om zelf hun leven te beteren. ,,Maar ik heb het kabinet opgeroepen alvast een wet voor te bereiden om dit gedrag aan banden te leggen. Dat moet een stok achter de deur zijn.''

(Dit is een ingekorte versie van het artikel 'Meer vragen over herten dan over akkoord' uit het Nederlands Dagblad van 2 april 2009)

U kunt nog steeds uw vragen over het crisisakkoord stellen aan de Tweede Kamerfractie: gebruikt u daarvoor dit vragenformulier

'Overleg over crisispakket is soms heel spannend geweest'

Mon, 30 Mar 2009 16:04:42 +0200

Een 'tikje' onhandig. Maar fractieleider Pieter van Geel van het CDA was tenminste eerlijk toen hij zei dat de oppositie weinig aan het crisispakket kan veranderen. Dat Geert Wilders daarop met zijn voltallige fractie de Tweede Kamer verliet ('We zitten hier voor Piet Snot') was allang ingestudeerd, stelt fractievoorzitter Arie Slob van de ChristenUnie. 'Waarom denk je dat al die camera's daar stonden?'

Aan de keukentafel, thuis in een buitenwijk van Zwolle, praat Slob de irritaties van zich af. Hij vindt het te gemakkelijk dat zijn collega's collectief over de ‘blunderende' Van Geel heen vallen. ‘Het is gewoon waar: we hebben niet zo lang in het Catshuis gezeten om het akkoord vervolgens op wezenlijke onderdelen aan te passen.'

De oppositie vindt dat ze buitenspel staat. Wilders concretiseert dat gevoel.
‘Ik begrijp de commotie en ik hoop ook dat ik niet te vaak meer in het Torentje kom. Het is onprettig en moet niet te lang duren. Maar het was onvermijdelijk. Door bijzondere omstandigheden moet het coalitieakkoord gewijzigd. Onder dat akkoord staat míjn handtekening. Dat kun je niet zomaar zonder mij veranderen, daar heb je mijn instemming voor nodig - en ook die van de andere fracties.

‘Ik vind het een beetje flauw. Waarom zou dat niet dualistisch zijn? Ik ben niet opeens een monist als ik met premier Balkenende praat. Dan dien ik net zozeer de belangen van mijn fractie als in de Kamer.'

De crisisonderhandelingen duurden nogal lang. Waren er momenten dat u dacht: dit wordt niks?
‘Een dood spoor wil ik het niet noemen, maar het is een aantal momenten heel spannend geweest. Ik kan me de donderdag vóór het PvdA-congres nog goed herinneren, en dat zegt wat. Niettemin heb ik nooit getwijfeld of we eruit zouden komen. Iedereen was zich bewust van de ernst van de omstandigheden. Dit mocht niet fout gaan.'

Het gerucht gaat dat de ChristenUnie een kabinetscrisis heeft voorkomen. Dat minister Rouvoet heeft moeten ingrijpen tussen de kemphanen Balkenende en Bos.
‘Ja, oliemannetje Rouvoet, las ik ergens. Ik wil onze rol niet groter maken dan ie was. Ook niet kleiner trouwens. Maar jezelf centraal stellen past niet bij onze calvinistische inslag.

‘Laat ik er dit van zeggen. Wij kunnen tussen CDA en PvdA een verbindende rol spelen. André Rouvoet was er op beslissende momenten. Hij kan zowel met de premier als met Wouter Bos goed opschieten. Bij onenigheid zit hij in de positie om te bemiddelen.'

Premier Balkenende was ‘onafhankelijk' voorzitter. Heeft hij die rol goed vervuld?
‘Het resultaat telt en dat is bepalend. Ik weet dat dat obligaat klinkt. Maar als het resultaat goed is, vergeet je frustraties en ergernissen ook weer snel.'

Dat klinkt niet erg positief.
‘Balkenende moest wennen aan de rolwisseling. Iemand die je van buiten invliegt - zoals Herman Wijffels bij de formatie - is altijd onafhankelijker. Je kunt het ook niet van Balkenende verwachten. Hij heeft ideeën waar het met het land naartoe moet, die kun je hem niet ontzeggen. Maar verschillende petten kunnen stevig knellen.'

En dan was er nog die andere CDA'er, minister Donner. De flexibiliteit van een loden deur, heette het anderhalf jaar geleden.
‘Donner is Donner en daar zeg ik heel veel mee. Hij heeft een heel eigen stijl. En ja, die onwrikbaarheid maakt de nodige discussie los. Dat kost veel extra tijd om samen ergens te komen, en dan zeg ik het heel netjes. Ik heb een andere opvatting van onderhandelen, maar ik onthoud hem het recht niet om het op zijn manier te doen.'

Met de PvdA werkte u prettiger samen. Was het twee tegen één?
‘Nee. Met duurzaamheid en sterkste schouders die zwaarste lasten dragen, zitten we aan de kant van de PvdA. Maar met bezuinigen en degelijke overheidsfinanciën neigen we meer naar het CDA. Maar het klopt, ik heb veel waardering voor de PvdA-onderhandelaars. De open houding van Bos om mee te denken met andermans problemen, en Mariëtte Hamer (fractieleider PvdA, red.): ook die heeft een hele goede rol gespeeld.'

Bos, Van Geel en Donner maakten elkaar de afgelopen weken nogal eens zwart voor de camera.
‘Het is niet makkelijk gebleken het Torentje in en uit te wandelen zonder iets tegen de pers te zeggen. Ik ga de media niet de schuld geven: wíj moeten ons beheersen. Maar het is een dagelijkse oefening in nietszeggendheid. Het was een zeer wijs besluit van Balkenende om het overleg naar het Catshuis te verplaatsen. Dan kun je naar believen je raampje opendraaien, of doorrijden zonder iets te zeggen.'

En toen kwamen de vakbonden en werkgevers er in het Catshuis ook nog bij. Hoe waardeert u hun rol?
‘Een beetje dubbel. In eerste instantie leverden ze alleen een boodschappenlijst in, zonder enige beweging om de kosten te beheersen. Dat vond ik geen vruchtbare inzet. Gelukkig kwam er uiteindelijk enig besef van verantwoordelijkheid.'

Ze gaan proberen een alternatief te bedenken voor de verhoging van de AOW naar 67 jaar. Hoe schat u hun kansen?
‘Het wordt heel lastig. Wij hebben precies hetzelfde gedaan: alle alternatieven zijn de revue gepasseerd.'

(De Volkskrant, 28 maart 2009)

Bekijk hier de uitzending van EenVandaag van 29 maart: De week van Arie Slob

'Verantwoordelijkheid nemen in tijden van crisis'

Thu, 26 Mar 2009 19:57:55 +0100

,,Verantwoordelijkheid nemen in een tijd van ernstige economische crisis. Dat was en is de inzet van de ChristenUnie, nu en in de afgelopen weken.'' Zo begon fractievoorzitter Arie Slob vandaag zijn bijdrage aan het debat over de kabinetsplannen ter bestrijding van de economische crisis.

Slob: ,,Verantwoordelijkheid nemen in een tijd van ernstige economische crisis. Dat was en is de inzet van de ChristenUnie, nu en in de afgelopen weken. Dat was nodig. De de crisis dringt namelijk door in het leven van mensen.
Het gevolg is een toenemende onzekerheid. Mensen die hun baan kwijt raakten of dreigen kwijt te raken. Jongeren die niet aan de slag komen. Zorgen over inkomens. Zorgen over pensioenen. Stilliggende bouwprojecten. Vrachtauto's die langs de kant komen te staan.
Ook op andere niveaus laat de crisis sporen achter. Ton Koopman ziet zijn uitvoering van de Matteus Passion geschrapt worden en tot in de topsport toe worden sponsorcontracten beëindigd.

Achter de financieel-economische crisis gaan andere, diepere crises schuil. Crises waarvan we in ieder geval weten dat ze in 2011 niet voorbij zijn. De ecologische crisis. Het schaarser worden van grondstoffen. De uitputting van energiebronnen. De wereldwijde voedsel- en watercrisis. Juist de omstandigheid dat we niet alléén spreken over een financiële of economische crisis, drukt ons met de neus op de feiten.

Feiten die de meesten van ons diep in ons hart wel weten en wisten. Dat er grenzen zijn aan de groei. Dat je niet met oogkleppen op kunt doorbouwen, maar ook moet bewaren. Dat goed rentmeesterschap niet gericht is op maximalisatie van de winsten nu, maar ook op de mogelijkheid om in toekomende jaren nog de vruchten van deze aarde te kunnen plukken. Een robuuste, duurzame en sociale economie veronderstelt een samenleving waarin mensen hun verantwoordelijkheid nemen. Verantwoordelijkheden die in de financiële sector de afgelopen jaren onvoldoende zijn opgepakt. Ik heb het op deze plaats al eens eerder gezegd: wat is er sprake geweest van slecht rentmeesterschap.

In die buitengewone omstandigheden stuitten we de afgelopen maanden op de grenzen van het coalitieakkoord. We hebben de randen niet opgezocht, we knalden erop. Zeker, het akkoord bevat een inspirerende agenda voor de toekomst. Die staat en die blijft. Het appel om samen te werken aan groei, duurzaamheid, respect en solidariteit is wat ons betreft een vóórtdurende opdracht voor alle tijden. We herkennen de christelijk-sociale koers waar de ChristenUnie voor staat.
Maar door de financieel-economische crisis, en alle uitdagingen daarachter, heeft die opdracht om te werken aan een samenleving waarin groei, duurzaamheid, respect en solidariteit heersen, een nieuwe urgentie gekregen. En dat heeft de grondslagen van het coalitieakkoord geraakt.

En daarom hebben we in coalitieverband hierover met de nodige onderbrekingen een kleine drie weken vergaderd. Als fractievoorzitter van de ChristenUnie heb ik daaraan meegedaan. Mevrouw de Voorzitter, ik richt me nu ook in het bijzonder tot u als voorzitter van de Tweede Kamer. Ik zeg u eerlijk: op voorhand vond ik het niet vanzelfsprekend dat ik aan die tafel zou bijschuiven. Maar ik zeg er direct achteraan: uiteindelijk was het wel onvermijdelijk. Het coalitieakkoord behoefde een aanvulling, en dat akkoord is nu eenmaal het ‘bezit' van de drie coalitiefracties. Het met elkaar werken aan een aanvullend akkoord was daarom zeer gewenst. Ik ben blij dat het voorbij is, wat mij betreft blijft het hier ook bij, maar nogmaals: het was onvermijdelijk. Terugkijkend in de geschiedenis is het overigens niet uniek wat nu gebeurd is. Al was de opgave waarvoor wij stonden wel van een ongekende omvang.

Dat brengt mij nu ook bij de inhoud van het akkoord. Deze coalitie stond voor meer dan alleen de vraag hoe de overheidsfinanciën zich verhouden met de financieel-economische crisis. De coalitie moest een nieuwe agenda voor de toekomst te formuleren. Een agenda die overigens naadloos de agenda uit het coalitieakkoord uit 2007.

Ik vat dat samen in vier punten:

* Een concurrerende en ondernemende economie hadden we reeds als doel. Maar werkgelegenheid en bedrijvigheid hebben nu wel topprioriteit.
* Een duurzame leefomgeving hadden we reeds als doel. Maar op dat doel moeten we nu nog sneller afkoersen.
* Veiligheid, stabiliteit en respect waren reeds ons doel. Maar de morele agenda die daarbij past, verdient een forse aanvulling voor het financieel-economische domein.
* Solide overheidsfinanciën tekenden het beleid van deze coalitie al. Maar om deze soliditeit voor de toekomst te waarborgen, waren nieuwe maatregelen nodig.

Werken aan deze agenda voor de toekomst vereist samenwerking met de mensen in het land. Zonder hen gaat het niet, en zonder hen willen we het niet. Ik ben dan ook erg blij dat de regering met de werkgevers en de werknemers een sociaal akkoord heeft kunnen sluiten op het gebied van loonmatiging, bestrijding van de werkloosheid en borging van de overheidsfinanciën in de toekomst. Het grote belang daarvan kan niet genoeg benadrukt worden. Vanmorgen in de hoorzitting werd dat nog eens onderstreept door onder anderen de voorzitter van MKB Nederland, de heer Hermans.

Maar meer nog dan aan deze ‘polderorganisaties' denk ik aan al die individuele burgers, bedrijven en instellingen. Zij staan iedere in persoon voor de uitdaging om nieuwe initiatieven te tonen, nieuw werk te vinden, zich om te scholen en op hun beurt te werken aan een duurzame samenleving.
Ik ben ervan overtuigd dat de Nederlandse samenleving deze uitdaging aan kan.
Mits we de maatregelen zo vormgeven dat we de lasten met z'n allen dragen, de zwaarste lasten op de sterkste schouders.
Mits wij ook met z'n allen bereid zijn om aan meer en verder te denken dan alleen ons eigen belang.
En vooral: Mits wij bereid zijn ons te laten louteren door de crisis. Te zien welke lessen we kunnen trekken. In de economie. In de bedrijven. In de financiële instellingen. In ons grondstoffen en energiegebruik. In en met ons geld. In ons gedrag. Met deze omslag kunnen we nú beginnen!

Werk, werkgelegenheid, economische veerkracht. Dat is het eerste, belangrijke onderdeel van de aanvullende beleidsafspraken op het coalitieakkoord.

Er ligt een investeringspakket voor van ca. 6 miljard. Niet meegeteld de bedragen die gemeenten en provincies gaan meebetalen. Een groot pakket. Omgerekend naar lonen: genoeg om tenminste 150.000 mensen aan het werk te houden. Maar het betekent meer. Deze investering veroorzaakt op haar beurt bestellingen, investeringen, bedrijvigheid.
Loonmatiging, in de buurt van de nullijn, ligt de komende drie jaren binnen bereik. Ook op die manier houden we werkgelegenheid in stand. Op een solidaire manier die bij ons land past. We steken - in samenwerking met sociale partners - onze nek uit om de jeugdwerkloosheid tegen te gaan, te investeren in onderwijs en kennis.

Is onze agenda voor de toekomst daarmee klaar? Nee. Zoals het zich nu laat aanzien, is de stijging van de werkloosheid in de komende jaren onontkoombaar. We moeten daarom werken aan werk. De kwetsbare groepen en bestrijding van de jeugdwerkloosheid hebben dan voor de ChristenUnie prioriteit. Ik vraag het kabinet snel met uitwerkingen te komen, in het bijzonder op die punten.

Het tweede belangrijke onderdeel van het aanvullende akkoord betreft duurzaamheid. Sommigen waren bang dat duurzaamheid het eerste slachtoffer zou worden in deze economisch zware tijden. Wat de ChristenUnie betreft had dat nooit de uitkomst zijn en dat is ook niet het geval. Ja, de vliegtax verdwijnt. Jammer, want de vervuiler mag betalen! Gelukkig staat er veel tegenover. Geld voor de energiebesparing is verzekerd. Windenergie op zee. En die kerosinebelasting komt er nog wel. En meer nog: de meeste investeringen hebben een dubbel doel. Het geld voor energiebesparing in woningen, of windenergie op zee, zorgt voor werk, en een schoon milieu. Dat geldt ook voor het extra geld voor infrastructuur en woningen, in vaarwegen en in het deltaprogramma. De zandsuppletie kan van start! Allemaal investeringen voor nu, en voor de toekomst. Die overigens ook om snelle uitwerking vragen. Wanneer zien we die?

Ook deze agenda is hiermee niet klaar. Ja, het is een flinke stap in de goede richting. Maar er zijn meer - en nog zwaardere - wissels die moeten worden genomen. Een zuiniger gebruik van grondstoffen. Een meer verantwoorde voedselproductie. 20 procent duurzame energie in 2020 is mooi, maar lang niet genoeg. We maken een aanvang met de Deltawerken van de 21ste eeuw om Nederland tegen de stijgende waterspiegel te beschermen.
Meer dan genoeg voor een vervolgagenda dus. Met als rode draad: hoe komen we tot een 'gekwalificeerde economische groei'? Die rekening houdt met schaarsten. Met armoedevraagstukken. Met de draagkracht van de aarde. Graag een reactie

Een derde belangrijk onderdeel van het aanvullende akkoord. De agenda voor de morele versterking van de samenleving. Er was in het coalitieakkoord hiertoe al een agenda opgesteld. Daarbij ging en gaat het om veiligheid, om handhaving van de openbare orde, om bestrijding van drugsoverlast en bestrijding van uitbuiting in de prostitutie. En er is een handvest van burgerlijke verantwoordelijkheden in de maak, met als kern: het niet alleen gaat om wat het land - of de ander - voor jou doet, maar ook wat jij voor het land, of voor de ander kunt doen.

Die morele agenda heeft een aanvulling nodig heeft voor de financiële en economische sector. Is dat vreemd? Eigenlijk niet. De Bijbel leert ons al dat geldzucht de wortel van alle kwaad is. En dus hangen de grootste verleidingen van deze tijd niet alleen samen met - bijvoorbeeld - drugs, of alcohol, maar met de verleiding van het geld. Dan spreken we over bonussen, maar ook over topbeloningen die elke relatie met prestatie missen.
Ik mag hopen dat iedereen nu ziet, dat wat niet verdedigbaar leek, ook niet verdedigbaar was!

Ik ben blij met de maatregelen die het aanvullend akkoord aankondigt. Is de morele agenda hiermee klaar? Nee. Wat de ChristenUnie betreft moet het kabinet nu al de maatregelen voorbereiden voor het geval de versterking van de positie van de RvC met name niet werkt. De stok achter de deur moet klaar staan.

Ik denk aan een wet die de voorwaarden regelt waaronder de overheid tot staatssteun of overheidsdeelnemingen mag overgaan. Daarin kunnen voorwaarden aan de betreffende onderneming gesteld worden. Ik denk ook aan een regeling die aandeelhouders prikkelt om verantwoord met de beloningsstructuur om te gaan. Bijvoorbeeld een dividendkortingsregeling.
Daarbij is het van belang het publieke belang van de financiële instellingen opnieuw aan te geven. Die nutsfunctie vraagt bijzondere waarborgen en een bijzondere verantwoording. Ik wil het kabinet vragen ook daar aan te werken.

Hernieuwde ijking van de publieke nutsfunctie is ook buiten de financiële sector aan de orde. Immers, overheidsinstelling of niet, in het onderwijs, in de zorg, in de volkshuisvesting, in de energiesector of bij de omroepen en de media werk je niet voor of ten behoeve van je particuliere belang, maar ten behoeve van het algemeen belang. Dat geeft een bijzondere verantwoordelijkheid. Dat geeft geen bijzondere of buitensporige geldelijke beloning. Dat geeft wel een bijzondere voldoening. Jouw werk doet er toe! Je werkt, je mag werken aan samenlevingsopbouw! Voor anderen dus!

Tenslotte wil ik ingaan op de solide overheidsfinanciën, nu en in de toekomst.

Dit jaar en volgend jaar bezuinigen we niet. Wel werken we vanaf 2011 aan tekortreductie. Als ChristenUnie zijn we daar zeer uitgesproken geweest. Ook al voor de onderhandelingen. Crises moeten niet onnodig verdiept en verlengd worden, maar als kan moet er gewerkt worden aan herstel van de overheidsfinanciën.

Desalniettemin vraagt herstel in 2011 nu al om forse maatregelen, waarbij we nogal wat van de mensen vragen. Om te beginnen dus drie jaren lang op of dichtbij de nullijn.

Deze maatregelen staan in het verlengde van de maatregelen om op langere termijn de overheidsfinanciën in het gareel te krijgen. Denk aan de maatregelen in het kader van de AOW, de zorg en het eigen huis. De ChristenUnie denkt hier niet gering over. Er is gekozen voor doorwerken tot 67 jaar. Over de wijze van invoering spreken we elkaar nog nader. Mijn fractie is blij met de passage over zware beroepen. Na 50 jaar verandert de pensioengerechtigde leeftijd dus. Veel mensen krijgen een ander perspectief voor hun oude dag. Sommigen juichen dat toe, sommigen werken zelfs al na hun 65ste. Maar anderen zullen daar tegen aan hikken en dit zwaar opvatten. Die geluiden laten we niet zomaar langs ons heen glijden. Waarom kunnen we met die mogelijke uitkomst toch instemmen? Omdat het samen dragen van de lasten dit nodig maakt.

We vragen dus nog al wat. Maar de houdbaarheidsmaatregelen kennen ook een spreiding, die ook elders in het aanvullend akkoord te vinden is. Ook de fiscale begunstiging van het eigen huis is aan de bovenkant van de huizenmarkt niet ontzien. Met andere woorden: de villasubsidie wordt gematigd. We vinden daar onze inzet in terug. Al wordt er terecht door sommige op gewezen dat hier nog meer mogelijk zou zijn geweest. Dat bewaren we dan maar voor een andere keer.

Ik kom tot een afronding. De fractie van de ChristenUnie ziet - zoals ik aan het begin van mijn bijdrage al aangaf - het akkoord dat is afgesloten als het nemen van verantwoordelijkheid in een moeilijke tijd. Regeren in een tijd waarin we de wind in de rug hebben is niet zo moeilijk. Het komt er op aan wat je doet als er sprake is van forse tegenwind. Als ChristenUnie zijn we niet afgestapt, zijn we ook niet blijven steken in commentaar vanaf de zijlijn, maar hebben we samen met onze coalitiegenoten gewerkt aan de toekomst van ons land. We wensen het kabinet veel wijsheid en zegen toe bij het verder uitwerken van dit akkoord.

Bijdrage Arie Slob aan het plenaire debat over de maatregelen rondom de economische crisis

Mon, 06 Apr 2009 16:39:44 +0200

De heer Slob (ChristenUnie):

Mevrouw de voorzitter. Ik ben inmiddels een plaatsje opgeschoven op de sprekerslijst.

Verantwoordelijkheid nemen in een tijd van ernstige economische crisis is de inzet van de ChristenUnie nu en was haar inzet in de afgelopen weken. Het nemen van verantwoordelijkheid was nodig. De crisis dringt namelijk steeds meer door in het leven van mensen. Het gevolg is: toenemende onzekerheid, mensen die hun baan kwijt zijn of die dreigen kwijt te raken, jongeren die niet aan de slag komen, zorgen over inkomens, zorgen over pensioenen, stilliggende bouwprojecten en vrachtauto's die langs de kant komen te staan. Ook op andere niveaus laat de crisis sporen na. Ton Koopman ziet dat de uitvoering van de Matthäus Passion geschrapt wordt en ook in de sport worden sponsorcontracten beëindigd.

Achter de financieel-economische crisis gaan andere, diepere crises schuil, crises waarvan wij in ieder geval weten dat zij in 2011 nog niet voorbij zijn. Ik noem: de ecologische crisis, het schaarser worden van grondstoffen, de uitputting van energiebronnen en de wereldwijde voedsel- en watercrisis. Juist deze omstandigheden maken dat wij niet alleen spreken over een financiële of economische crisis en dat drukt ons met de neus op de feiten, feiten die de meesten van ons kennen en wisten. Dat voelen zij diep in hun hart. Wij weten dat er grenzen zijn aan de groei, dat je niet met oogkleppen op kunt doorbouwen, maar dat je ook moet bewaren en dat goed rentmeesterschap niet gericht is op maximalisatie van de winsten nu, maar op de mogelijkheid om in toekomstige jaren nog de vruchten van deze aarde te kunnen plukken. Een robuuste, duurzame en sociale economie veronderstelt een samenleving waarin mensen hun verantwoordelijkheid nemen. De verantwoordelijkheden zijn in de afgelopen jaren in de financiële sector onvoldoende opgepakt. Ik heb het op deze plaats al eens eerder gezegd: wat was er toch een slecht rentmeesterschap.

Mevrouw Thieme (PvdD):

Voorzitter. U kunt zich voorstellen dat ik hiervan een brok in mijn keel krijg. Dit zijn natuurlijk geweldige woorden, maar waarom heeft de heer Slob er toch voor gekozen om zijn handtekening te zetten onder een akkoord waarmee de vliegtaks wordt afgeschaft, de handhaving van milieuregels wordt opschort en het opkopen van natuur ook wordt opschort, terwijl plannen op dat punt juist ontzettend belangrijk zijn als men invulling wil geven aan het idee van rentmeesterschap?

De heer Slob (ChristenUnie):

Mevrouw de voorzitter. Ik kom straks nog apart te spreken over datgene wat met betrekking tot duurzaamheid is bepaald. Het klopt dat als ik het helemaal alleen voor het zeggen had gehad ik sommige punten niet zo had ingevuld. Zo gaat dat als drie partijen met elkaar onderhandelen. Ik wil mevrouw Thieme wel wijzen op het feit dat voor duurzaamheid flink wordt geïnvesteerd en dat wij los van dit akkoord ook met het coalitieakkoord dat er al was een agenda hebben opgesteld waarvan duurzaamheid een zeer belangrijk onderwerp was. Mevrouw Thieme weet ook dat wij bij het bespreken van de crises waarover wij het in deze Kamer al vaker hebben gehad de samenhang in aanmerking moeten nemen en dat in de Eerste Kamer, die hierover natuurlijk ook spreekt, op dit punt een motie van de heer Schuurman is aangenomen. Die heeft daar Kamerbrede steun gekregen. Het kabinet heeft daar inmiddels uitgebreid op gereageerd. Die motie biedt ook de mogelijkheid voor het voeren van het bredere gesprek in deze Kamer en voor het in aanmerking nemen van de verschillende crises. Laten wij dat dan ook doen.

Mevrouw Thieme (PvdD):

Maar het gaat hierbij niet om een klein beetje verliezen en een klein beetje winnen. Het gaat hier om grote verliezen. U wilt uw partij graag een groene partij noemen, maar ik wijs erop dat regelvrije zones worden gekozen en dat in die zones de milieuwetgeving geen rol meer speelt. Dat moet voor u een principieel punt zijn. U had daarom uw handtekening helemaal niet onder het akkoord kúnnen zetten.

De heer Slob (ChristenUnie):

Mevrouw de voorzitter. Er is afgesproken dat wij zullen nagaan of wij op een aantal punten de regelgeving wat kunnen vereenvoudigen. Die afspraak zal nader moeten worden uitgewerkt. Het akkoord bevat een paar voorbeelden. Vervolgens komt dit punt hier aan de orde en dan spreken wij er over. Ik ben heel erg blij dat wij met het akkoord niet alles tot in detail geregeld hebben. Het is onze inzet geweest om dat niet te doen. Het kabinet gaat aan de slag, de uitwerking wordt deze Kamer voorgelegd en dan spreken wij erover. Dan zullen wij uiteraard heel nauwgezet nagegaan wat de consequenties zijn van datgene wat wij doen en of dat echt nodig is voor het aanpakken van de crises. Daar doen wij het namelijk voor.

Mevrouw Thieme (PvdD):

U bagatelliseert de maatregel. Het gaat niet om vereenvoudiging van de milieuwetgeving, het gaat erom dat er milieuwetgevingsvrije zones komen. Voor die maatregel hebt u getekend. Infrastructurele werken die niet voldoen aan de fijnstofregelgeving van Europa, zullen toch worden uitgevoerd. Daar gaat u uw handtekening onder zetten. Dat zijn zaken waar de ChristenUnie niet akkoord mee had mogen gaan. Kennelijk vindt u andere zaken, zoals de kleingeldcrisis, belangrijker. De maatregelen die daarvoor zijn genomen, zijn overigens ook onvoldoende. Het moet gaan om een samenhangende aanpak.

De heer Slob (ChristenUnie):

Het is altijd boeiend om te horen wat anderen denken dat je vindt. Ik ga hier over mijn eigen woorden. In het akkoord hebben wij een investeringspakket afgesproken waarvan wij echt willen dat het in 2009 en 2010 wordt opgepakt, omdat het noodzakelijk is voor onze economie. Daarvoor is het misschien nodig dat wij ook gericht bekijken of er onnodige hobbels zijn die even weggenomen kunnen worden om de investeringen zo snel mogelijk te laten plaatsvinden. Daar gaat het kabinet mee aan de slag. Het resultaat zal het in de Kamer presenteren. Bij die gelegenheid zullen wij er met elkaar over spreken. Als wij het met elkaar eens zijn dat investeringen moeten plaatsvinden, zou ik het heel slecht vinden als die investeringen een jaar of twee jaar worden weggedrukt door bepaalde regels die op dat moment helemaal niet zo noodzakelijk zijn. Daardoor zou heel noodzakelijke werkgelegenheid verloren gaan, terwijl wij die juist willen behouden. Wij hebben de openheid om te zeggen: werk het uit. Wij willen erover meespreken en wij zijn ook bereid om een paar dingen even los te laten die wij in normale omstandigheden niet los zouden laten.

Mevrouw Thieme (PvdD):

Er wordt geen nieuwe natuur aangekocht, terwijl daar ontzettend veel banen mee worden gecreëerd. Dat u daarmee en met de eerdergenoemde dingen akkoord gaat, geeft aan dat de ChristenUnie het groene aspect van de partij in de uitverkoop heeft gezet.

De heer Slob (ChristenUnie):

Klinkklare onzin. De plannen van de ehs gaan gewoon door. Het enige wat er gebeurt, is dat er wat getemporiseerd wordt. Er wordt niet bezuinigd. U moet geen beelden creëren die geen recht doen aan wat er in de werkelijkheid gebeurt en wat zwart op wit op papier staat.

Ik gaf al aan dat wij met buitengewone omstandigheden te maken hebben. In die omstandigheden stuitten wij de afgelopen maanden op de grenzen van het coalitieakkoord. Wij hebben de randen niet opgezocht, maar wij knalden erop. Zeker, het akkoord bevat een inspirerende agenda voor de toekomst. Die staat en die blijft staan. Het appel om samen te werken aan groei, duurzaamheid, respect en solidariteit is wat ons betreft een voortdurende opdracht voor alle tijden. Wij herkennen de christelijk-sociale koers waar de ChristenUnie voor staat. Door de financieel-economische crisis en alle uitdagingen daarachter heeft de opdracht om te werken aan een samenleving waarin groei, duurzaamheid, respect en solidariteit heersen, een nieuwe urgentie gekregen.

Dat heeft de grondslagen van het coalitieakkoord geraakt. Daarom hebben wij in coalitieverband hierover met de nodige onderbrekingen een kleine drie weken vergaderd. Ik heb daar als fractievoorzitter van de ChristenUnie aan meegedaan. Voorzitter, ik zeg u eerlijk dat ik het op voorhand niet vanzelfsprekend vond dat ik aan die tafel zou aanschuiven. Ik zeg er direct achteraan: het was uiteindelijk wel onvermijdelijk. Het coalitieakkoord behoefde aanvulling. Het akkoord is nu eenmaal het bezit van de coalitiefracties. Het met elkaar werken aan een aanvullend akkoord was daarom zeer gewenst. Hoewel ik het niet altijd, maar van tijd tot tijd ook heel gezellig heb gevonden, ben ik blij dat het voorbij is. Nogmaals, in deze situatie was het onvermijdelijk. De geschiedenis beziend, is het ook niet helemaal uniek, al was de opgave waar wij voor stonden wel van een ongekende omvang. Op deze wijze was het nog niet eerder vertoond.

Mevrouw Halsema (GroenLinks):

Waarom was het onvermijdelijk? Had het kabinet het niet alleen aangekund?

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik gaf net aan dat het coalitieakkoord het eigendom is van de coalitiepartijen in de Kamer. Als je tegen de grenzen van het akkoord aanloopt en als er dus wijzigingen moeten worden doorgevoerd, is het dus onvermijdelijk dat wij daarover spreken. De situatie was wel bijzonder. Als een kabinet wordt gevormd, zitten de vertegenwoordigers uit de Kamer daarover te spreken. Nu hadden wij te maken met een missionair kabinet en met een coalitieakkoord dat veranderd moest worden. Daarom is een mix ontstaan tussen mensen die vanuit het kabinet verantwoordelijkheid dragen, en de eigenaren van het coalitieakkoord: de fractievoorzitters. Met elkaar hebben zij aanvullende wijzigingen van het coalitieakkoord moeten schrijven. Dat had niet zonder ons gekund.

Mevrouw Halsema (GroenLinks):

Het wordt allengs absurder. U bent nu de eigenaar van een contract, om met mevrouw Hamer te spreken. Het is helemaal niet onvermijdelijk, dat is onzin, er is geen regel in ons staatsrecht die dat dicteert, nergens is vastgelegd dat het zo moet. U doet het zo omdat u dat veilig vindt, omdat u waarschijnlijk ook het CDA niet vertrouwt. Toen u zei dat u het heel gezellig had gevonden, wees u alleen naar de PvdA. Er is geen andere reden dan dat u elkaar niet vertrouwt. Anders laat u het gewoon bij het kabinet en huldigt u het dualisme. Niets is onvermijdelijk, dit zijn keuzes geweest die zijn gestoeld op wantrouwen.

De heer Slob (ChristenUnie):

Een beetje stoken ligt u wel, maar dat wisten we al. Als u ook het principe onderschrijft dat het coalitieakkoord het eigendom is van de coalitiepartijen, de fracties in de Kamer, dan zeg ik: dat is staatsrechtelijk zuiver. Als in dat coalitieakkoord veranderingen worden aangebracht, zeker in de omvang waarin dat nu is gebeurd, is het onvermijdelijk dat de fractievoorzitters van de coalitiepartijen daarbij betrokken zijn. Ik kan het niet beter en anders zeggen. Bij de start van het kabinet hebben wij het kabinet het coalitieakkoord gegeven om daarmee aan de slag te gaan. Toen heeft het kabinet daarvan een beleidsprogramma gemaakt, wat het eigendom van het kabinet is. Dit akkoord zal verder moeten worden uitgewerkt in de vorm van beleidsprogramma's, waarop wij vanuit de Kamer strikt zullen gaan toezien, zeker ook omdat nogal wat zaken open zijn gelaten, waardoor onze controlerende taak -- bekijken of de invulling voldoet aan wat wij willen -- hier zal gaan plaatsvinden.

De heer Rutte (VVD):

Maar beloof mij: geen 100-dagentour, gewoon een beleidsprogramma. Geen 100-dagentour!

De heer Slob (ChristenUnie):

Dan moet u bij het kabinet zijn, die tour was niet van ons.

De heer Rutte (VVD):

Ik vraag dat namens de hele Nederlandse bevolking.

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik geloof niet dat u met de omvang van uw fractie het laatste kunt zeggen! Maar u vraagt het in ieder geval namens een bepaald deel van de Nederlandse bevolking.

Dat brengt mij bij de inhoud van het akkoord. Deze coalitie stond voor meer dan alleen de vraag hoe de overheidsfinanciën zich verhouden tot de financieel-economische crisis. De coalitie moest een nieuwe agenda voor de toekomst formuleren, een agenda die overigens ook naadloos aansluit bij die uit het coalitieakkoord uit 2007. Ik vat dat samen in vier punten. Een concurrerende en ondernemende economie hadden wij reeds als doel, maar werkgelegenheid en bedrijvigheid hebben nu wel topprioriteit. Een duurzame leefomgeving hadden wij reeds als doel, maar op dat doel moeten wij nu sneller afkoersen. Veiligheid, stabiliteit en respect waren reeds ons doel, maar de morele agenda die daarbij past verdient een forse aanvulling voor het financieel-economische domein. Solide overheidsfinanciën tekenden het beleid van deze coalitie al, maar om deze soliditeit voor de toekomst te waarborgen waren nieuwe maatregelen nodig.

Werken aan deze agenda voor de toekomst vereist samenwerking met de mensen in het land. Zonder hen gaat het niet, zonder hen willen wij het ook niet. Om die reden ben ik oprecht blij met het sociaal akkoord dat met werkgevers en werknemers is afgesloten op het gebied van loonmatiging, bestrijding van de werkloosheid en borging van de overheidsfinanciën in de toekomst. Er wordt in deze dagen wat bagatelliserend over gedaan, maar dit is voor ons land juist van belang, zeker ook in de crisis waarin wij nu met elkaar zitten. Wij moeten naast elkaar staan, niet tegenover elkaar. Maar meer dan aan deze polderorganisaties denk ik aan al die individuele burgers, bedrijven en instellingen. Zij staan ieder individueel voor de uitdaging om nieuwe initiatieven te tonen, nieuw werk te vinden, om zich te scholen en op hun beurt te werken aan een duurzame samenleving. Ik ben ervan overtuigd dat de Nederlandse samenleving deze uitdaging aan kan en daarvoor de spankracht heeft.

Werkgelegenheid en veerkracht zijn de belangrijkste onderdelen van de aanvullende beleidsafspraken over het coalitieakkoord. Er ligt een investeringspakket van circa 6 mld., niet meegeteld de bedragen die gemeenten en provincies gaan meebetalen. Dat is een groot pakket. Omgerekend naar lonen is het genoeg om ten minste 150.000 mensen aan het werk te houden. Maar het betekent meer. Deze investering veroorzaakt op haar beurt weer andere investeringen en bedrijvigheid. Loonmatiging in de buurt van de nullijn ligt de komende drie jaar binnen bereik. Ook op die manier houden wij werkgelegenheid in stand op een solidaire manier, die bij ons land past. Wij steken in samenwerking met de sociale partners onze nek uit om bijvoorbeeld de jeugdwerkloosheid tegen te gaan, om te investeren in onderwijs en in kennis.

Is onze agenda voor de toekomst daarmee klaar? Nee. Zoals het zich nu laat aanzien is de stijging van de werkloosheid in de komende jaren onvermijdelijk. Wij moeten daarom werken aan werk. De kwetsbare groepen en het bestrijden van de jeugdwerkloosheid hebben daarom voor de ChristenUnie-fractie bijzondere prioriteit. Ik vraag het kabinet om snel met uitwerkingen te komen op die punten.

Het tweede belangrijke onderdeel van het aanvullend akkoord is de duurzaamheid. Sommigen waren bang dat duurzaamheid het eerste slachtoffer zou worden in deze economisch zware tijden. Dit had wat de ChristenUnie-fractie betreft nooit de uitkomst kunnen zijn. Dat is ook niet het geval. De vliegtaks verdwijnt helaas. Dat is jammer en dat hadden wij misschien liever anders gezien. Wij wisten echter dat op termijn misschien toch een andere situatie zou ontstaan vanwege wat er in 2012 gaat plaatsvinden rond het ETS. Gelukkig staat er veel tegenover: geld voor de energiebesparing en windenergie op zee. De meeste investeringen hebben een dubbel doel. Het geld voor energiebesparing in woningen of windenergie op zee zorgt voor werk en een schoon milieu. Dat geldt ook voor het extra geld voor infrastructuur en woningen, de vaarwegen en het deltaprogramma. De zandsuppletie kan van start gaan. Dat zijn allemaal investeringen voor nu en voor de toekomst, die overigens ook om een snelle uitwerking vragen. Wanneer zien wij die, vraag ik het kabinet.

Deze agenda is hiermee niet klaar. Het is een flinke stap in de goede richting, maar er zijn meer en nog zwaardere wissels die wij moeten nemen. Wij moeten komen tot een zuiniger gebruik van onze grondstoffen en een meer verantwoorde voedselproductie. Twintig procent duurzame energie in 2020 is mooi, maar nog lang niet genoeg. Wij maken een aanvang met de deltawerken van de eenentwintigste eeuw om Nederland tegen de stijgende waterspiegel te beschermen. Dat is meer dan genoeg voor een vervolgagenda met als rode draad hoe wij tot een gekwalificeerde economische groei kunnen komen die rekening houdt met de schaarste, armoedevraagstukken en de draagkracht van de aarde.

Een derde belangrijk onderdeel van het aanvullend akkoord is de agenda voor de morele versterking van de samenleving. Daar was in het coalitieakkoord al een agenda voor opgesteld. Daarbij ging en gaat het om veiligheid, handhaving van de openbare orde, bestrijding van drugsoverlast en bestrijding van de uitbuiting van prostituees. Er is een handvest voor burgerlijke verantwoordelijkheid in de maak met als kern dat het niet alleen gaat om wat het land of de ander voor jou doet, maar ook om wat je zelf voor het land of de ander kunt doen. Deze morele agenda heeft een aanvulling nodig voor de financiële en economische sector.

Mevrouw Halsema (GroenLinks):

Ik verbaas me hierover. Die morele agenda is er met de haren bijgesleept. Wat heeft openbare orde en veiligheid met de crisis te maken? Wat hebben gewone mensen in Nederland en hun moraal te maken met de crisis?

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik gaf aan dat in het coalitieakkoord van twee jaar geleden al een morele agenda zat. Die had met name betrekking op openbare orde, drugsoverlast en de misstanden in de prostitutie. Ik geef nu aan dat het in deze situatie noodzakelijk was om daarop een aanvulling te geven vanwege wat er in de financiële sector is gebeurd. Die morele agenda is er niet met de haren bijgesleept, maar was een absoluut noodzakelijk onderdeel van het akkoord. Ik ben ontzettend blij dat wij daaraan als ChristenUnie met de PvdA en het CDA hebben kunnen werken en dat een plekje hebben kunnen geven. Mevrouw Halsema moet daar niet zo min over doen. Zij doet nu net alsof het niets voorstelt, maar het is ongelooflijk belangrijk. Het gaat om waarden en normen waarover wij juist in deze tijd waarin wij tegen grenzen zijn aangelopen, moeten spreken, omdat er sprake is van slecht rentmeesterschap. Wij moeten dit niet laten liggen. Het kabinet doet dat niet en daarom staat het in het akkoord.

De Bijbel leert ons al dat geldzucht de wortel van alle kwaad is. Dus hangen de grootste verleidingen van deze tijd niet alleen samen met bijvoorbeeld drugs of alcohol, maar ook met de verleiding van geld. Wij hebben het dan over de bonussen en de beloningen die elke relatie met de geleverde prestatie missen. Ik mag hopen dat iedereen nu ziet dat wat niet verdedigbaar leek ook niet verdedigbaar was.

Ik wil ingaan op de solide overheidsfinanciën nu en in de toekomst. Dit jaar en volgend jaar bezuinigen wij niet. Wel werken wij vanaf 2011 aan tekortreductie. De ChristenUnie-fractie is daarover zeer uitgesproken geweest, ook al voor de onderhandelingen. Crisissen moeten niet onnodig verdiept worden, zeg ik mede tegen de heer Rutte. Hij begrijpt dat nog steeds niet helemaal. Je moet crisissen ook niet onnodig verlengen. Als het kan moet er echter wel gewerkt worden aan herstel van de overheidsfinanciën. Wij hebben daarover heel goede afspraken gemaakt.

Desalniettemin vraagt dit, als er herstel is in 2011, om forse maatregelen, waarbij wij nogal wat van de mensen vragen. Om te beginnen dus drie jaren lang op of dichtbij de nullijn. Deze maatregelen staan in het verlengde van de maatregelen om op langere termijn de overheidsfinanciën in het gareel te krijgen. Denk aan de maatregelen in het kader van de AOW, de zorg en het eigen huis. En daar denken wij niet gering over. Er is gekozen voor doorwerken tot 67 jaar. Over de wijze van invoering spreken wij elkaar nog nader. Het lijkt mij goed dat de SER zich er ook over gaat buigen, ook als wij aan alternatieven denken. Mijn fractie is blij met de passage over de zware beroepen. Na 50 jaar verandert de pensioengerechtigde leeftijd. Veel mensen krijgen een ander perspectief voor hun oude dag. Sommigen juichen dat toe, sommigen werken zelf al tot na hun 65ste, maar anderen zullen er tegen aanhikken en dit zwaar opvatten. Die geluiden laten wij ook niet zomaar langs ons heen glijden. Maar waarom kunnen wij met die mogelijke uitkomst toch instemmen? Omdat het samen dragen van de lasten dit uiteindelijk noodzakelijk maakt.

Wij vragen dus nogal wat maar de houdbaarheidsmaatregelen kennen ook een spreiding die ook elders in het aanvullend akkoord te vinden is. Ook de fiscale begunstiging van het eigen huis is aan de bovenkant van de huizenmarkt niet ontzien. Met andere woorden: de villasubsidie wordt gematigd. Wij vinden daar ook onze inzet in terug, al wordt er door anderen terecht op gewezen dat er natuurlijk nog veel meer mogelijk was geweest. Nou, dat bewaren wij dan maar voor een andere keer.

Het is overigens goed dat er niet verder getornd is aan de overdracht van de algemene heffingskorting. Het is bijzonder om in het plan van GroenLinks te lezen dat het daar een enorme aanslag op wil doen. Ik vermoed dat mevrouw Halsema niet helemaal heeft overzien dat hetgeen zij wil, de omvang die zij wil, enorme consequenties heeft voor AOW'ers en uitkeringsgerechtigden. Als zij dat over het hoofd heeft gezien, dan heeft zij zich 2 mld. rijker gerekend dan zij is.

De heer Van der Vlies (SGP):

Ik kan begrijpen wat collega Slob zegt, maar heeft hij er niet voor gevochten om het beleid over de algemene heffingskorting, zoals dat is afgesproken in de coalitie voor deze jaren, ter discussie te stellen en helemaal terug te draaien, mede gelet op de arbeidsmarktsituatie? Dat zou pas stevig zijn. Dat kon want de vliegtaks is ook die weg gegaan.

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik ken de heer Van der Vlies als iemand die zijn zegeningen telt, één voor één. Hij heeft de discussie gehoord, ook in deze Kamer de afgelopen tijd. Hij heeft mevrouw Halsema gehoord die vanmorgen weer even probeerde wat te stoken tussen de coalitiepartijen, juist ook rond dit onderwerp. Ik ben blij dat wij deze afspraak hebben gemaakt en dat degenen die nog wel gebruik mogen maken van de overdracht van de algemene heffingskorting, in het bijzonder ouders met heel jongere kinderen, ontzien zijn. Daar hebben ze ook volledig recht op. Het woord aanrechtsubsidie dat hiervoor gebruikt wordt, is dan ook uitermate denigrerend en doet geen recht aan deze regeling en aan alle mensen die er nu naar eer en geweten gebruik van maken.

De heer Van der Vlies (SGP):

Dat laatste ben ik natuurlijk helemaal met de heer Slob eens. Ik vraag ook niet naar het eindresultaat als zodanig maar naar de inzet van de fractie van de ChristenUnie in de onderhandelingen. Dat is toch een ander verhaal? En dan kun je het verliezen, want ik weet ook wel dat het zo kan gaan in het leven. Maar het toch gekund?

De heer Slob (ChristenUnie):

Onze inzet was om ons volledige verkiezingsprogramma opnieuw te realiseren. Wij wisten op voorhand al dat dit niet helemaal zou gaan gebeuren. En ik ben rond dit punt ontzettend blij met de uitkomst die wij hebben gerealiseerd. Ik zie aan uw gezicht, mijnheer Van der Vlies, dat u die blijdschap met mij deelt.

Mevrouw Halsema (GroenLinks):

Ik weet dat de ChristenUnie er een voorstander van is dat vrouwen met kinderen thuisblijven en dat dit van overheidswege gesubsidieerd wordt, maar nu maakt de heer Slob toch echt een vergissing ten aanzien van het GroenLinksplan. Hij heeft het volgens mij niet goed gelezen. Wij stellen daarin voor om in een periode van vijf jaar de aanrechtsubsidie af te bouwen voor iedereen die na 1960 geboren is. Dus voor AOW'ers heeft het geen gevolgen.

De heer Slob (ChristenUnie):

Als je de algemene heffingskorting direct afschaft voor alle groepen, hetgeen u wilt, dan levert dat 0,15 houdbaarheid op. U heeft die ingeboekt voor 0,5 houdbaarheid. Dat betekent dat het raakt aan het referentieminimumloon. En daar is de bijstandsuitkering en de AOW-uitkering op gebaseerd. Kortom, mevrouw Halsema, u heeft iets over het hoofd gezien. Dan zou het u sieren dat u er nog even over nadenkt en er in uw eigen termijn op terugkomt. Of u wilt doelbewust deze mensen raken zodat zij op jaarbasis €2000 minder gaan ontvangen.

Als het gaat om de mensen die ervoor kiezen om voor hun eigen kinderen te zorgen, is het volgens mij behoorlijk liberaal -- ik heb begrepen dat GroenLinks ook een beetje liberaal is -- om mensen hun eigen keuzes te laten maken. U zegt dat wij hen subsidiëren. Maar laten wij mensen vrij laten om een eigen keuze te maken! Er zijn ook mensen die ervoor kiezen om te gaan werken en dan gebruik te maken van de kinderopvangregelingen. Daar is ook heel veel geld mee gemoeid.

Mevrouw Halsema (GroenLinks):

U geeft mensen geen vrije keuze. U subsidieert vrouwen die thuis blijven. Wij weten dat de economische zelfstandigheid van vrouwen in Nederland gering is en dat armoede in Nederland steeds vaker het gezicht van een vrouw krijgt. Zeker omdat in Nederland -- daar zult u ook niet blij mee zijn; ik overigens ook niet -- een op de drie huwelijken strandt. Bij samenleven is dat aantal nog groter. Dat betekent dat als je er niet voor zorgt dat vrouwen economisch zelfstandig kunnen zijn en zijn, vrouwen in de bijstand terecht komen en later alleen AOW hebben. Dat is wat u stimuleert.

Dan nu over ons pakket. U hebt op één punt gelijk. Dat geef ik graag toe. Wij hebben echter vannacht gedaan, waar u een maand over hebt gedaan. Wat wij bij onze berekeningen niet hebben meegenomen, is dat er door het kabinet al ingeboekt wordt op de aanrechtsubsidie. Dat betekent dat wij een lager getal in rekening moeten brengen op onze bezuinigingen. Dat maakt echter niet uit, want de economische houdbaarheid van onze plannen is zo groot dat wij dat best wat naar beneden kunnen brengen. Wat belangrijk is, is dat wij voor mensen die zijn geboren na 1960, de aanrechtsubsidie in een periode van vijf jaar afbouwen. Dat betekent dat jonge vrouwen een eerlijke kans krijgen op de arbeidsmarkt. Daar zou u zich ook eens voor moeten inspannen.

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik vind beide reacties absoluut niet sterk. Deze gegevens waren al heel lang bekend. Dit waren gegevens die wij bijvoorbeeld al hadden toen wij ons verkiezingsprogramma aan het opstellen waren. Dat is geen nieuws. Ik geef het toe: het is nog eens netjes samengevat in dat "telefoonboek" van Gerritse. Daar schijnt het ook ergens te staan. Mogelijkerwijs hebt u daar gisteravond in zitten bladeren.

Als het om die vrouwen gaat, het volgende. U suggereert hier dat deze vrouwen willens en wetens thuis worden gehouden. Dat is echter puur een eigen keuze. Wij willen niet aan die keuzevrijheid komen.

Mevrouw Halsema (GroenLinks):

Ik maak tegen één ding zo langzamerhand wel bezwaar. Ik kan mij voorstellen dat u het fijn vindt dat u de afgelopen maanden in de achterkamertjes hebt kunnen overleggen. Ik heb de hele nacht gewerkt. Ik heb het rapport-Gerritse doorgenomen. De arrogantie waarmee u nu zegt dat wij even hebben zitten bladeren in Gerritse, vind ik heel bezwaarlijk. Wij hebben als oppositiepartijen vanaf gistermiddag 16.00 uur de tijd gehad om alle stukken door te nemen, onze teksten te maken en een alternatief pakket te presenteren. Daar moet u niet badinerend over doen, want u had ervoor moeten zorgen dat het hele parlement zich grondig had kunnen voorbereiden.

De heer Slob (ChristenUnie):

Ik doe dat niet badinerend over. Sterker nog, ik heb positief gereageerd op de plannen van GroenLinks, de Green Deal die u eerder hebt uitgebracht. Die plannen zaten de afgelopen weken ook bij mijn stukken. Ik heb Gerritse niet eens gelezen, kan ik u vertellen. Dat heb ik twee weken geleden ook al verteld in de Kamer. Wij maken onze eigen lijstjes. De invulling van wat bijvoorbeeld die algemene heffingskorting oplevert, is informatie die al heel lang bekend is. Wij hebben daar zelf al rekening mee gehouden toen wij ons verkiezingsprogramma schreven. Dat is dus helemaal niet nieuw. Als die informatie nieuw was geweest en als u die pas gisteravond had gekregen, dan had u een punt.

Voor de rest heb ik waardering voor uw inzet. Als ik de indruk heb gewekt dat ik daar geen waardering voor zou hebben, wil ik dat bij dezen rechtzetten, want dat was niet mijn bedoeling. Ik sla echter wel aan op alles wat u zegt over de algemene heffingskorting en wat u zegt tegen die mannen en vrouwen met kleine kinderen die andere keuzes maken dan u doet. Het is uw goed recht dat u een andere keuze maakt, maar het is ook mijn goed recht om voor deze mensen op te komen. Dat heb ik gedaan en dat zal ik blijven doen.

Mevrouw Halsema (GroenLinks):

Nog eenmaal, keuzes zijn vrij, mensen mogen thuis blijven om hun kinderen op te voeden, maar u subsidieert dat vrouwen thuis blijven. U had er verder verstandig aan gedaan om het rapport-Gerritse wel te lezen. Dat heb ik vannacht gedaan en dat was buitengewoon leerzaam, zeker als het gaat om de hervormingen op de lange termijn, waar u niet aan durft.

Tot slot, u hebt onze alternatieve voorstellen helemaal niet gelezen. U hebt het over de Green Deal van december. Wij hebben vannacht een nieuwe Green Deal gemaakt. Daar rust het misverstand ook op. U kent uw stukken niet.

De heer Slob (ChristenUnie):

Neemt u mij niet kwalijk dat ik het stuk dat u vanmorgen hebt gedeeld, nog niet heb gelezen. Over de Green Deal die u eerder hebt uitgebracht, het eerste deel, zijn moties ingediend om die te betrekken bij het programma dat nu is gemaakt. Daar bent u serieus in genomen. Uw naam komt zelfs nog voor in het akkoord. Tel uw winst!

Zoals ik aan het begin van mijn bijdrage al aangaf, ziet de fractie van ChristenUnie het gesloten akkoord als het nemen van verantwoordelijkheid in een moeilijke tijd. Regeren in een tijd waarin wij de wind in de rug hebben, is niet zo moeilijk. Het komt aan op wat je doet als er sprake is van forse tegenwind. De ChristenUnie is niet afgestapt, is niet weggelopen en is ook niet blijven steken in commentaar vanaf de zijlijn. Wij hebben er samen met onze coalitiegenoten aan gewerkt dat er ook echt toekomst is voor ons land. Wij wensen het kabinet veel wijsheid en ook zegen toe bij het verder uitwerken van dit akkoord.

ChristenUnie blij met crisisakkoord (Video)

Thu, 26 Mar 2009 11:30:06 +0100

"Waar ik extra blij mee ben is dat we ook een akkoord hebben met de werkgevers en werknemers", reageert Tweede Kamerfractievoorzitter Arie Slob op het dinsdag gepresenteerde crisisakkoord. Na ruim drie weken vergaderen ligt het akkoord er waar heel Nederland op zat te wachten. Het kabinet wil de komende twee jaar zes miljard investeren in de economie, de aow-leeftijd verhogen naar 67 jaar (tenzij de SER met een alternatief komt), de jeugdwerkloosheid aanpakken en de vliegtaks afschaffen.

Crisis: 'Ook nu moeten de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen'

Thu, 26 Mar 2009 11:31:01 +0100

De ChristenUnie voert het crisisoverleg vanuit de christelijk-sociale politieke visie. "Het principe dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen, moet ook in deze tijd tot uitdrukking komen." Samen met de bescherming van kwetsbaren en duurzaamheid, zijn dat de dingen waar Tweede Kamerfractievoorzitter Arie Slob vooral op let bij het crisisberaad tussen de coalitiepartijen, zei hij in een interview met ChristenUnie Radio.

Het crisisoverleg heeft veel weg van het opnieuw vormen van een regeerakkoord. "Het is bijzonder, want er is natuurlijk gewoon een kabinet. Toch moeten we nu maatregelen nemen die raken aan de afspraken die we twee jaar geleden gemaakt hebben in Beetsterzwaag. Dat betekent dus ook dat de coalitiefracties uit de Kamer erbij betrokken zijn, want wij zijn de eigenaren van de het coalitieakkoord."

Christelijk-sociaal
Slob benadrukt wat de ChristenUnie belangrijk vindt bij het overleg. "We hebben daar vanuit onze christelijk-sociale politiek wel opvattingen over. We vinden dat wat kwetsbaar is, beschermd moet worden. Het principe dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen, moet ook in deze tijd tot uitdrukking komen. Dat zijn wel dingen waar we op letten."

"Ook duurzaamheid is voor ons belangrijk. In deze crisis zien we ook wel een kans op dat gebied slagen te maken." In een tijd dat het allemaal goed gaat, zit dat thema niet zo tussen de oren van mensen, volgens Slob.

Verantwoordelijkheid
Toch moeten de coalitiepartijen het crisisoverleg niet gebruiken om eigen thema's door te drukken op de politieke agenda. "Het is nu geen tijd om allerlei leuke dingen te doen die we zelf belangrijk vinden. Het is meer een tijd dat we kijken naar wat we wel en wat we niet moeten doen. En vooral het laatste is belangrijk, omdat we een grote verantwoordelijkheid dragen bij het op orde houden van de overheidsfinanciën."

Beluister het hele interview

Arie Slob

'Vertrouwen is geen gevoel maar een opgave'

Arie Slob adviseert Hare Majesteit de Koningin

Rouvoet en Slob over val kabinet: 'Diep triest'

'Vooruitlopen op het kabinet, daar doet mijn fractie niet aan mee'

Slob: Regering, hou hoofd koel en regeer

Arie Slob ook weer beschikbaar voor Tweede Kamer in 2011

Waardering voor kabinetsreactie op rapport commissie-Davids

ChristenUnie trakteert op taart in Tweede Kamer

Politieke leiders feliciteren ChristenUnie met jubileum (video's)

Speech van Arie Slob voor Jubileumfeest: 10 jaar ChristenUnie

Slob: Solidariteit moet structureel worden gestimuleerd

Structurele fiscale stimulering

Vrijwilligerswerk is samenbindend

10 jaar ChristenUnie

'Suggestie weggenomen dat kabinet rapport Davids niet ter harte neemt'

Bijdrage Arie Slob spoeddebat over de reactie op het rapport Davids

'Rapport Davids bevat lessen om te leren'

Slob: bedrijfsleven moet ethische keuzes n� maken

Slob: regeringsverantwoordelijkheid vraagt commitment van coalitiepartners

Slob: 'Halsema is haar eigen strategie vergeten'

Werkbezoek Arie Slob Bunschoten

ChristenUnie expertmeeting: 'Kansen van de crisis'

'Eurlings, laat je niet intimideren door spandoekjournalistiek'

Slob roemt keuze voor Van Rompuy

'Onverdraagzaam, benepen Amsterdam miskent traditie'

ChristenUnie komt op voor werkende ouderen

Bijdrage Arie Slob aan Plenair debat over de toekomst van de AOW

'ChristenUnie doet in Venlo wat Wilders niet durft'

Arie Slob opent Oekra�nehuis

ChristenUnie en DOE in Suriname

Met een korjaal naar Danpaati

Op de voorpagina van Dagblad Suriname

In de kerk bij dominee/politicus Carl Breeveld

Suriname, Mo sjie tamara!

Kamer stemt in met wetsvoorstel Kraken en Leegstand

Slob vraagt respect en gebed voor premier

'We zijn helemaal niet bang voor elkaar'

ChristenUnie: allerarmsten niet vergeten

Arie Slob waarschuwt voor onverdraagzaam klimaat

Bijdrage Arie Slob aan Plenair debat Algemene Politieke Beschouwingen

Slob: 'Juiste toon op het juiste moment'

Slob wijst 'decreet' Van der Hoeven af

Slob: 'Het kabinet moet de mouwen opstropen'

Arie Slob: 'Lievigheid' van de ChristenUnie is effectief

Slob ondertekent crisismanifest Aid & Trade Gilde

Arie Slob reikt prijs Theatercorso Sint Jansklooster uit

'Een messcherpe streep onder de onderwijsvrijheid'

Arie Slob: maatschappelijke bezinning op crisis gewenst

'Dicteer Isra�l geen vrede'

Bijdrage Arie Slob aan het plenaire debat over de nieuwe sociaaleconomische orde

Slob: geen verdere afbouw melkquota

Slob: Eurlings moet harder werken aan het spoor

ChristenUnie heeft moeite met huisbankier RBS

Slob wil debat over aflossingsvrije hypotheek

'Kabinet scoort teveel rood op groene doelstellingen'

Schuurman: 'Crisistax voor hoogste inkomens'

Slob neemt verantwoordelijkheid voor JSF-compromis

'Het beste en veiligste materiaal'

Bijdrage Arie Slob aan het plenaire debat over vervanging F-16

Zondag als rustdag is geen hobby van christenpolitici

Bijdrage Arie Slob aan het notaoverleg competentiegericht onderwijs MBO

Beldag: Leden bellen met Slob en Rouvoet over crisisakkoord

'Overleg over crisispakket is soms heel spannend geweest'

'Verantwoordelijkheid nemen in tijden van crisis'

Bijdrage Arie Slob aan het plenaire debat over de maatregelen rondom de economische crisis

Stemmingen publieke omroep

Stemmingen visserij

Stemmingen maatregelen economische crisis

ChristenUnie blij met crisisakkoord (Video)

Crisis: 'Ook nu moeten de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen'